VÕ THỊ SÁU – BÔNG HOA BẤT TỬ GIỮ CHIẾN TRƯỜNG

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc được viết nên, có những con người đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng sự hi sinh của họ lại trở thành ánh sáng dẫn đường cho nhiều thế hệ sau này. Mỗi lần nhắc lại những câu chuyện ấy, lòng người hôm nay vẫn không khỏi lặng đi trong niềm xúc động và biết ơn.

Trong những năm tháng "hoa lửa" của dân tộc, Võ Thị Sáu - người thiếu nữ với tinh thần kiên cường, dũng cảm, bất khuất trước kẻ thù đã trở thành một biểu tượng để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

Bài viết này là nén tâm nhang, là cuộc đối thoại giữa hai thế hệ, nơi người trẻ thời bình soi mình vào lý tưởng của người trẻ thời hoa lửa. Để rồi ta nhận ra, có những cái chết sẽ hóa thành sự sống, và có những bông hoa chỉ nỡ rực rỡ khi đứng giữa bão giông.

I. Từ vùng Đất Đỏ đến trái tim rực lửa.

Chị Võ Thị Sáu, sinh năm 1933 trong một gia đình nghèo ở Đất Đỏ, cha làm nghề đánh xe ngựa, mẹ bán bún bò tại chợ Đất Đỏ; đầu năm 1946, thực dân Pháp trở lại chiếm các địa bàn tại Bà Rịa lần thứ hai, trong đó có Đất Đỏ. Chi Sáu lúc ấy cũng vừa tròn 13 tuổi, lớn lên trong hoàn cảnh nghèo khó và áp bức đã đẽo gọt nên một bản tính can trường, lanh lợi ở chị.

Sớm chứng kiến những biến động lớn của lịch sử khi phong trào kháng chiến lan rộng khắp Nam Bộ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Nhiều thanh niên trong vùng tham gia lực lượng kháng chiến. Trong bầu không khí ấy, Võ Thị Sáu cũng sớm tham gia các hoạt động hỗ trợ cách mạng khi còn ở tuổi thiếu niên.

II. Khi chiến tranh lan rộng: con đường của một người tham gia kháng chiến

Năm 1947, khi mới 14 tuổi, Võ Thị Sáu vừa làm nhiệm vụ mua hàng, vừa làm nhiệm vụ giao liên để nắm tình hình địch và làm mật hộ viên công an xung phong Đất Đỏ. Tuy còn nhỏ tuổi nhưng chị rất mưu trí, lanh lẹ và chị luôn hoàn thành nhiệm vụ được phân công.

Năm 1949, chị đã trở thành người đội viên công an xung phong Đất Đỏ. Chị đã dũng cảm, sáng tạo và luôn hoàn thành nhiệm vụ người chiến sĩ công an xung phong, tham gia nhiều trận chiến đấu để bảo vệ quê hương, trong đó nổi bật nhất là trận đánh diệt tên cai tổng nổi tiếng ác ôn ở Đất Đỏ vào năm 1949 và dùng lựu đạn phá cuộc mít tinh tuyên truyền do Pháp thực hiện tại huyện. Vì vậy, bọn thực dân Pháp vô cùng lo sợ và căm tức đối với hoạt động của đội công an xung phong mà tiên phong là chị Võ Thị Sáu, nên từ đó, bọn chúng ra sức truy lùng ráo riết.

III. Chí khí trong lao tù

Vào tháng 12/1949, trong một chuyến công tác tại Đất Đỏ, chị Sáu đã sa vào tay giặc, hơn một tháng bị giam giữ tại nhà tù Đất Đỏ và khám đường Bà Rịa, địch dùng nhiều thủ đoạn tra tấn dã man nhưng chúng vẫn không lấy được một lời khai nào của chị, sau đó bọn chúng đưa chị về giam giữ ở khám Chí Hòa. Mặc dù bị địch giam giữ nhưng chị Sáu vẫn tiếp tục làm liên lạc cho các đồng chí trong khám và cùng các chị, em trong tù đấu tranh buộc địch phải cải thiện cuộc sống trong nhà tù.

Trước tinh thần đấu tranh quyết liệt và không nao núng của chị Sáu cùng những đồng chí trong tù, chị bị đưa ra xét xử bởi tòa án quân sự của chính quyền thực dân. Sau phiên tòa, dù không đủ bằng chứng, chị vẫn bị tuyên án tử hình. Sau đó, chị bị chuyển đến nhà tù Côn Đảo – một trong những nơi giam giữ tù nhân chính trị nổi tiếng trong thời kỳ thực dân Pháp.

IV. Khoảnh khắc bất tử: Đóa hoa không cần bịt mắt

Sáng 23/1/1952, tại Côn Đảo, thực dân Pháp đưa chị đi hành quyết. Tên chánh án hỏi chị:” Còn yêu cầu gì trước khi chết?”. Chị nói:” Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!". Giây phút ấy, chị không phải là một người tử tù. Chị là một người anh hùng cách mạng. Nói xong, chị bắt đầu cất cao tiếng hát – bài hát về Đảng, về Tổ quốc – tiếng hát bay bổng, thiết tha át cả tiếng tên chánh án thi hành án tử hình. Khi tên chỉ huy ra lệnh cho bọn lính chuẩn bị nổ súng thì chị lập tức ngưng hát và hô vang:”Đả đảo thực dân Pháp!”. “Việt Nam độc lập muôn năm!”. “Hồ Chủ Tịch muôn năm!”. Chị Sáu vẫn ngẫng cao đầu và tiếng hô của chị làm rung chuyển cả ngục tù Côn Đảo.

V. Ánh nhìn của người ở lại: Huyền thoại từ Hàng Dương

Do cảm phục Võ Thị Sáu, ngay tối hôm 23/1, những người tù Côn Đảo đã tìm cách đúc một tấm bia bằng ximăng đề rõ họ tên, quê quán, ngày hy sinh đặt ở đầu mộ chị. Sáng hôm sau hay tin, sĩ quan chỉ huy ngục Côn Đảo là Jarty đích thân dẫn lính đến đập nát tấm bia, san bằng ngôi mộ. Cứ mỗi lần Pháp đập bia, phá mộ chị, thì sau đó bia mộ chị Sáu lại được dựng lên. Lính Pháp bắt đầu lan truyền rằng: “Cô Sáu rất linh thiêng, không ai có thể đập phá được mộ của cô”

Hàng Dương từ đó không chỉ có tiếng gió rì rào qua lá cây, mà còn có hồn thiêng của chị lẩn khuất. Người dân Côn Đảo tin rằng chị Sáu vẫn còn đó, che chở cho mảnh đất này, biến cái chết đau thương thành một huyền thoại về sự sống bất diệt.

VI. Biểu tượng của vẻ đẹp và đức hy sinh

Võ Thị Sáu đã trở thành một biểu tượng không thể thay thế trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Chị là sự kết hợp hoàn hảo giữa lòng dũng cảm của người lính và sự thuần khiết của tuổi trẻ. Sự hy sinh của chị đặt ra một dấu mốc về nhân cách: Người ta có thể chết trẻ, nhưng cái chết ấy phải có ý nghĩa cho sự hồi sinh của một dân tộc. Năm 1993, chị được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên chị được đặt cho những ngôi trường, những đường phố, trở thành niềm tự hào của hàng triệu phụ nữ Việt Nam.

VII. Dư âm lịch sử: Sống sao cho xứng với mùa xuân

Gần một thế kỷ đã trôi qua, đóa hoa Lê Ki Ma năm xưa đã tan vào đất mẹ, nhưng hương thơm của lý tưởng vẫn còn mãi. Khi chúng ta đứng trước mộ chị tại nghĩa trang Hàng Dương, giữa ngàn vạn ngôi sao lập loè trong đêm, ta sẽ thấy mình nhỏ bé trước tầm vóc của một người con gái tuổi mười chín. Câu chuyện của chị là một lời tự vấn: Chúng ta đang làm gì với "mùa xuân" mà chị đã đánh đổi bằng cả mạng sống? Hòa bình hôm nay không chỉ là thành quả, mà còn là một trọng trách.

VIII. Thân gái dặm trường, linh hồn hóa núi sông

Võ Thị Sáu ngã xuống khi tuổi đời đẹp nhất, nhưng chị đã kịp sống một cuộc đời trọn vẹn nhất. Chị không để lại những công trình vĩ đại, chị để lại một thái độ sống: Kiên định trước lý tưởng và rạng rỡ trước cái chết.

Là những sinh viên đang ngồi trên ghế nhà trường, chúng ta không cần phải cầm súng ra pháp trường như chị, nhưng chúng ta cần sự can đảm để đối mặt với những nghịch cảnh của thời đại, để bảo vệ lẽ phải và cống hiến cho cộng đồng. Hình ảnh chị Sáu ngẩng cao đầu trước họng súng kẻ thù sẽ luôn là "điểm tựa" tinh thần vững chắc. Để mỗi khi vấp ngã, chúng ta lại nhớ về đóa hoa lê ki ma ấy, để đứng dậy và tiếp tục bước đi trên con đường dựng xây đất nước.

Chân dung Võ Thị Sáu

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Sách Lịch sử Việt Nam hiện đại – Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.
   
   
   

Tư liệu từ Bảo tàng Côn Đảo và các nhân chứng lịch sử.