Võ Thị Sáu – Cô gái Đất Đỏ trước giờ phút cuối cùng

Võ Thị Sáu – Cô gái Đất Đỏ trước giờ phút cuối cùng

Có những người đi qua cuộc đời rất ngắn, nhưng câu chuyện về họ lại ở lại rất lâu. Võ Thị Sáu là một người như thế. Võ Thị Sáu sinh năm 1933 tại vùng Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Chị lớn lên trong những năm đất nước chìm trong chiến tranh và sự cai trị của thực dân Pháp. Khi tuổi đời còn rất nhỏ, cô gái Đất Đỏ đã sớm tham gia hoạt động cách mạng.

Năm 1947, khi mới 14 tuổi, Võ Thị Sáu tham gia Đội Công an xung phong Đất Đỏ, làm nhiệm vụ trinh sát, liên lạc và tham gia các hoạt động cách mạng tại địa phương. Tuổi đời còn nhỏ nhưng những công việc chị đảm nhận lại đầy hiểm nguy. Sự nhanh nhẹn, gan dạ và lòng dũng cảm đã giúp cô gái trẻ hoàn thành nhiều nhiệm vụ được giao. Tuổi thiếu niên của Võ Thị Sáu không gắn với những ngày tháng bình yên. Chị lớn lên giữa những cuộc truy bắt, những trận đánh và sự khắc nghiệt của chiến tranh. Chính hoàn cảnh ấy đã tôi luyện ở người con gái trẻ một ý chí mạnh mẽ và tinh thần không dễ khuất phục.

Cuối năm 1949 và đầu năm 1950, Võ Thị Sáu tiếp tục tham gia các hoạt động chống lại lực lượng tay sai của thực dân Pháp tại quê hương. Trong một lần làm nhiệm vụ tại khu vực chợ Đất Đỏ vào đầu năm 1950, chị bị địch bắt. Từ một cô gái trẻ đang hoạt động giữa quê hương, Võ Thị Sáu trở thành người tù trong tay kẻ thù. Tháng 4 năm 1950, chị bị giam tại khám Chí Hòa. Thực dân Pháp đưa chị ra xét xử và tuyên án tử hình khi chị còn rất trẻ. Sau đó, chúng đưa chị ra Côn Đảo để thi hành án.

Những tháng ngày trong nhà tù Côn Đảo vô cùng khắc nghiệt, nhưng không thể làm người nữ chiến sĩ trẻ từ bỏ niềm tin. Chị vẫn giữ vững khí tiết và không khuất phục trước kẻ thù. Rạng sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952, Võ Thị Sáu được đưa ra pháp trường tại Côn Đảo. Khi ấy, chị vẫn còn rất trẻ. Trước giờ phút sinh tử, chị không xin tha mạng. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, khi được hỏi về nguyện vọng trước khi chết, chị đã nói: “Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng…” Một cô gái đứng trước cái chết nhưng không muốn nhắm mắt. Chị muốn được nhìn quê hương đến giây phút cuối cùng, muốn đối diện với những người đang chuẩn bị tước đi mạng sống của mình bằng chính ánh mắt của một người không chịu khuất phục.

Theo những tư liệu được lưu lại, khi được đưa ra pháp trường, Võ Thị Sáu không cho bịt mắt, cất cao tiếng hát “Tiến quân ca”. Trước khi hy sinh, chị hô vang những khẩu hiệu thể hiện niềm tin vào độc lập dân tộc: “Đả đảo thực dân Pháp! Việt Nam độc lập muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm!” Rồi tiếng súng vang lên. Cô gái Đất Đỏ ngã xuống. Một cuộc đời khép lại khi tuổi còn quá trẻ. Nhưng có những sự hy sinh không kết thúc cùng tiếng súng.

Câu chuyện về Võ Thị Sáu tiếp tục được kể qua nhiều thế hệ. Từ Đất Đỏ đến Côn Đảo, tên chị trở thành một phần ký ức về những người trẻ đã sống và chiến đấu trong những năm tháng đất nước chưa có hòa bình. Năm 1993, Nhà nước truy tặng Võ Thị Sáu danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những đóng góp và sự hy sinh của chị.

Ngày nay, tại Nghĩa trang Hàng Dương ở Côn Đảo, nhiều người vẫn tìm đến phần mộ Võ Thị Sáu để dâng hương tưởng niệm. Có những cựu chiến binh trở về, có những gia đình đưa con nhỏ đến và cũng có những bạn trẻ lần đầu đặt chân lên hòn đảo. Họ đứng trước phần mộ của một cô gái đã hy sinh cách đây hơn bảy mươi năm. Một cô gái mà khi còn sống cũng từng có tuổi trẻ, có những ước mơ và có quyền được sống một cuộc đời bình thường. Nhưng chị đã không có cơ hội ấy. Võ Thị Sáu đã gửi lại tuổi xuân của mình trong những năm tháng chiến tranh.

Có lẽ chính điều đó khiến câu chuyện về chị vẫn chạm đến trái tim người trẻ hôm nay. Bởi khi chúng ta được sống trong hòa bình, được học tập, được lựa chọn tương lai, được yêu thương và theo đuổi những ước mơ của riêng mình, thì đã từng có những người trẻ không có được những điều bình dị ấy. Họ đã hy sinh trước khi kịp sống một cuộc đời dài. Võ Thị Sáu cũng vậy. Chị không thể nhìn thấy ngày đất nước hòa bình. Nhưng đôi mắt mà chị muốn được giữ lại để nhìn đất nước đến giây phút cuối cùng đã trở thành một hình ảnh đầy sức gợi về lòng can đảm. Chị không nhắm mắt trước họng súng, và cũng không cúi đầu trước số phận.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua kể từ buổi sáng ở Côn Đảo ấy. Thời gian có thể làm nhiều thứ phai mờ, nhưng câu chuyện về một cô gái trẻ dám đứng thẳng trước cái chết vẫn còn được nhắc lại. Có lẽ điều đẹp nhất khi nhớ về Võ Thị Sáu không phải là biến chị thành một nhân vật xa vời, mà là nhớ rằng chị cũng từng là một người trẻ như bao người trẻ khác. Chỉ khác rằng chị đã sống trong một thời đại mà đất nước cần những con người sẵn sàng hy sinh. Còn tuổi trẻ hôm nay may mắn được sống trong hòa bình.

Vì vậy, cách để chúng ta tưởng nhớ những người như Võ Thị Sáu không nhất thiết phải là làm những điều thật lớn lao. Đó có thể là học tập nghiêm túc hơn, sống tử tế hơn, biết trân trọng hòa bình, có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và quê hương. Bởi những người đã hy sinh không thể trở lại để tận hưởng ngày hôm nay. Nhưng chúng ta có thể sống thật tốt ngày hôm nay để sự hy sinh của họ không trở nên vô nghĩa

Võ Thị Sáu ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Nhưng câu chuyện về cô gái Đất Đỏ vẫn còn ở lại — như một lời nhắc nhở rằng có những thế hệ đã dùng chính tuổi xuân của mình để đổi lấy những ngày bình yên cho thế hệ sau. Và có lẽ đó chính là lý do vì sao mỗi khi nhắc đến Võ Thị Sáu, người ta không chỉ nhớ đến một nữ anh hùng. Người ta nhớ đến một cô gái trẻ đã đứng thẳng trước giờ phút cuối cùng của cuộc đời mình.

 Nguồn tư liệu: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; Bộ Công an; Trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I; Trường Đại học Cảnh sát Nhân dân; các tư liệu lịch sử về Võ Thị Sáu và di tích Côn Đảo.