Võ Thị Sáu: Cô gái Đất Đỏ và tiếng hát cuối cùng ở Côn Đảo
Chị Võ Thị Sáu (1933–1952) tham gia kháng chiến từ năm 14 tuổi, bị thực dân Pháp bắt, kết án tử hình và hy sinh tại Côn Đảo khi mới 19 tuổi. Hình ảnh người nữ anh hùng bước ra pháp trường trong tiếng hát vẫn sống mãi trong ký ức nhiều thế hệ.
Võ Thị Sáu sinh năm 1933 tại xã Phước Thọ, huyện Đất Đỏ (nay thuộc Bà Rịa – Vũng Tàu), trong một gia đình nông dân nghèo. Lớn lên giữa những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh, cô sớm chứng kiến cảnh làng xóm bị giặc càn quét, người thân phải lên rừng theo kháng chiến.
Năm 14 tuổi, Võ Thị Sáu tham gia hoạt động cách mạng, làm liên lạc và tiếp tế cho bộ đội địa phương. Sau đó, chị gia nhập đội công an xung phong Đất Đỏ và nhiều lần nhận nhiệm vụ trừng trị những kẻ tay sai của thực dân Pháp. Trong một lần đi làm nhiệm vụ năm 1949, chị ném lựu đạn vào buổi lễ của quân Pháp ở Đất Đỏ, gây thiệt hại cho đối phương.
Cuối năm 1949, chị bị địch bắt. Dù bị tra tấn dã man, chị vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo. Tòa án quân sự của thực dân Pháp kết án tử hình, và chị bị đày ra Côn Đảo, nơi được mệnh danh là "địa ngục trần gian".
Ngày 23 tháng 1 năm 1952, bản án được thi hành. Theo lời kể của những người từng chứng kiến, chị bước ra pháp trường với dáng vẻ bình thản, từ chối bị bịt mắt, hát vang bài Tiến quân ca và hô vang các khẩu hiệu đòi độc lập cho dân tộc. Khi ấy, chị mới 19 tuổi.
Nghĩa trang Hàng Dương (Côn Đảo) trở thành nơi yên nghỉ của chị. Mộ chị luôn nghi ngút khói hương, là điểm đến của đông đảo người dân và du khách mỗi khi ra thăm Côn Đảo. Năm 1993, Nhà nước truy tặng chị danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua, tên Võ Thị Sáu vẫn được đặt cho nhiều con đường, ngôi trường và công trình ở khắp nơi. Câu chuyện của chị nhắc chúng ta về một thế hệ thanh niên đã dám hy sinh tuổi xuân vì độc lập của đất nước.
