Võ Thị Sáu: Đóa hoa Lê-ki-ma giữa lửa đạn Hàng Dương

Vào một buổi sáng mờ sương ngày 23 tháng 1 năm 1952, hòn đảo Côn Lôn (Côn Đảo) vốn đã u ám bởi xiềng xích lại càng trở nên nặng nề hơn khi thực dân Pháp quyết định đưa người tử tù trẻ tuổi nhất – Võ Thị Sáu – ra bãi bắn Hàng Dương.

Chị Sáu sinh năm 1933 tại vùng Đất Đỏ, Bà Rịa. Ở cái tuổi 14, khi bạn bè đồng trang lứa còn hồn nhiên, chị đã tham gia vào đội Công an xung phong. Người con gái ấy đã đi vào lịch sử bằng chiến công quả cảm năm 1947: một mình dùng lựu đạn tiêu diệt tên quan ba Pháp và làm bị thương nhiều binh lính địch ngay tại chợ Đất Đỏ. Đến năm 1950, chị bị bắt trong một lần đi làm nhiệm vụ, trải qua mọi cực hình tra tấn từ khám Chí Hòa ra đến Côn Đảo nhưng kẻ thù chưa một lần khuất phục được ý chí của người thiếu nữ tuổi đôi mươi.

Trên đường đi từ khám giam ra bãi bắn hàng dương, đôi chân gầy gò trong đôi dép cao su của chị vẫn bước đi vững chãi. Đi ngang qua một bụi hoa lê-ki-ma (hoa trứng gà) còn đẫm sương sớm, chị bỗng dừng lại, mỉm cười và ngắt một đóa hoa cài lên mái tóc mình. Những tên lính lê dương vốn dạn dày trận mạc cũng phải khựng lại một nhịp trước hình ảnh ấy. Họ chưa từng thấy một tử tù nào lại yêu đời và tự tại đến thế trước giờ hành quyết.

Đến pháp trường, tên chánh án bắt đầu đọc bản án bằng một giọng đều đều, vô hồn. Chị Sáu ngắt lời hắn bằng một giọng đanh thép:

"Yêu nước, chống bọn thực dân xâm lược không phải là tội!"

Khi tên đội trưởng thi hành án yêu cầu chị quỳ xuống để chúng bịt mắt, chị thẳng thừng từ chối. Chị hất hàm, đôi mắt sáng rực nhìn thẳng vào họng súng của quân thù:

"Tôi không cần bịt mắt. Hãy để tôi được nhìn thấy mảnh đất quê hương lần cuối. Và tôi không biết quỳ, vì người Việt Nam không bao giờ quỳ trước kẻ thù!"

Trong khoảnh khắc nghẹt thở ấy, khi các nòng súng đen ngòm của toán lính lê dương đồng loạt giương lên, chị Sáu bỗng cất tiếng hát. Đó là giai điệu của bài Tiến quân ca. Giọng hát của chị lúc đầu nhẹ nhàng như gió biển, rồi càng lúc càng cao vút, hào hùng, át cả tiếng sóng vỗ rì rào ngoài khơi xa.

"Đoàng!"

Loạt đạn vang lên xé toạc không gian buổi sớm. Tiếng hát bỗng chốc ngừng lại, nhưng người con gái ấy vẫn đứng sừng sững một lúc rồi mới từ từ ngã xuống. Đóa hoa lê-ki-ma trên mái tóc chị vẫn tươi nguyên, đỏ thắm giữa bãi cát trắng.

Sau khi chị hy sinh, những người lính thi hành án hôm ấy đã lặng lẽ cúi đầu, có kẻ thậm chí còn không dám nhìn vào đôi mắt của chị. Câu chuyện về người con gái Đất Đỏ cài hoa lên tóc, hát giữa làn đạn đã trở thành một huyền thoại bất tử, biến pháp trường tàn khốc thành một đài hoa rực rỡ của tinh thần yêu nước không bao giờ tắt.