VÕ THỊ SÁU – đóa hoa nở giữa mưa bom bão đạn

Tháng 3 dịu dàng gõ cửa, mang theo sắc nắng ấm áp và không khí rộn ràng chào mừng 95 năm ngày thành lập Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 26/3/1931 – 26/3/2026. Trên khắp các trường học, tiếng trống vang lên giòn giã hòa cùng những bài hát ca ngợi tuổi trẻ đầy nhiệt huyết khiến lòng tôi trào dâng niềm tự hào khôn xiết. Khi đi ngang qua Trường Tiểu học Võ Thị Sáu (Phường Lê Thanh Nghị, thành phố Hải Phòng) tôi bất giác dừng lại, đứng lặng một hồi lâu bởi dòng chữ trên cổng trường bỗng trở nên nổi bật đến lạ thường, như khẽ dậy trong tôi một câu chuyện đã từng được nghe và ngay lúc ấy hình ảnh chị Võ Thị Sáu hiện lên trong tâm trí tôi – một thiếu nữ anh hùng đã sống như một bông hoa lửa rực rỡ giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Chính câu chuyện về chị đã trở thành nguồn cảm hứng để chúng ta – những người được sống trong thời bình thêm yêu quê hương đất nước và thêm trân trọng tới những thành quả, những sự hi sinh to lớn mà bao thế hệ cha anh đã ngã xuống vì nền độc lập dân tộc.

Trong những năm tháng “hoa lửa” của dân tộc, khi đất nước đắm chìm trong khói bom và khát vọng độc lập cháy bỏng trong từng trái tim, hình ảnh chị Võ Thị Sáu hiện lên như một đóa hoa rực rỡ giữa chiến trường khốc liệt, quá khứ - hiện tại và cả tương lai nhân dân Việt Nam ta vẫn luôn cúi đầu trước tinh thần bất khuất của chị:

“ Người con gái trẻ măng

Giặc đem ra bãi bắn

Đi giữa hai hàng lính

Vẫn ung dung mỉm cười

Ngắt một đóa hoa tươi

Chị cài lên mái tóc

Đầu ngẩng cao bất khuất

Ngay trong phút hi sinh

Bây giờ dưới gốc dương

Chị nằm nghe biển hát.”

( Truyền thuyết trên Côn Sơn – Phan Thị Thanh Nhàn)

Chị Võ Thị Sáu sinh năm 1933 tại Đất Đỏ - Bà Rịa Vũng Tàu, chị là con út trong một gia đình lao động nghèo nhưng từ nhỏ chị đã mang trong mình một khí chất đặc biệt: gan góc, thẳng thắn và giàu lòng yêu nước. Mới 14 tuổi chị đã theo anh trai tham gia Việt Minh trở thành liên lạc viên tiếp tế cho lực lượng kháng chiến. Thời điểm ấy, thực dân Pháp đang đàn áp phong trào cách mạng khốc liệt nhưng cô bé Sáu với mái tóc ngắn, dáng người nhỏ nhắn lại là một trong những người gan dạ nhất đội công an xung phong. Chị từng dùng lựu đạn tiêu diệt 2 tên ác ôn làm bị thương nhiều lính Pháp và nhiều lần cứu đồng đội thoát khỏi những cuộc truy lùng của quân giặc.

Tháng 7/1948, chính quyền Pháp tổ chức một cuộc mít tinh rầm rộ kỉ niệm Quốc Khánh ở chợ Đất Đỏ. Việt Minh nhận nhiệm vụ phá cuộc mít tinh đó. Cơ hội sống sót gần như bằng không nhưng chị Võ Thị Sáu vẫn xung phong. Nửa đêm, chị giấu lựu đạn vào góc chợ, ngay dưới chân khán đài. Sáng hôm sau, khi xe của tên lính trưởng vừa tới, trong tiếng nhạc, tiếng hò reo của quân Pháp, chị tung lựu đạn, hô lớn: “ Việt Minh tấn công!”. Tiếng nổ vang lên giữa chợ, cuộc mít tinh tan rã, dân chúng chạy tán loạn, bọn địch hoảng sợ. Sau chiến công đó, chị tiếp tục nhận nhiệm vụ diệt tề trừ gian, tháng 11/1948 chị ném lựu đạn vào nơi làm việc của tên cai tổng Tòng - tay sai khét tiếng của Pháp.

Tháng 2/1950, trong một lần nhận nhiệm vụ tiêu diệt hai chỉ điểm là Cả Suối và Cả Đay, chị đã không may bị địch bắt, bọn lính tra tấn chị dã man nhưng chị vẫn bình thản, không hé nửa lời. Giặc hỏi: “ Ai chỉ huy mày?”, chị đáp: “ Không ai cả. tôi tự làm vì tôi ghét bọn phản quốc.” Không khai thác được gì, chúng chuyển chị về khám Chí Hòa. Tại đây chị vẫn tiếp tục làm liên lạc cùng chị em chiến đấu trong tù. Phiên tòa đại hình mở ra – giữa những tên quan tòa Pháp lạnh lùng, một cô gái mới 17 tuổi đứng hiên ngang, nhìn thẳng vào mặt kẻ thù và nói: “ Yêu nước, chống bọn thực dân xâm lược – không phải là tội!” Thời điểm xử án vào tháng 4/1951 chị chưa tròn 18 tuổi, nên các luật sư đã căn cứ vào lý do đó mà cứu chị khỏi án tử hình. Nhưng tòa án Pháp không chấp nhận, bản án này đã gây nên chấn động dư luận gây ra sự phản đối ngay tại Việt Nam và cả nước Pháp vì vậy chính quyền Pháp không thể thi hành án công khai, chúng tiếp tục giam cầm và đợi chị qua 18 tuổi để tử hình. Ngày 21/1/1952, chị bị đày ra Côn Đảo nơi được coi là địa ngục trần gian, tại đây chị bị giam giữ với số tù 6267, chị vẫn giữ khí tiết của người chiến sĩ quả cảm và anh dũng. 4h sáng ngày 23/01/1052, giặc Pháp đưa chị ra bãi Hàm Dương để xử bắn, trước giờ hành hình thì viên cha đạo người Pháp đã đề nghị làm lễ rửa tội cho chị xong chị từ chối và nói: “ Tôi không có tội! Chỉ có kẻ sắp hành hình tôi đây mới có tội”. Đối mặt với cái chết, điều khiến người con gái Đất Đỏ ân hận nhất là chưa diệt hết bọn thực dân và tay sai cướp nước. Bước ra pháp trường, chị kiên cường quyết không quỳ, không bịt mắt : “ Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho tôi đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người.” Chị bắt đầu hát Tiến quân ca, giọng hát trong trẻo vang giữa bãi bắn Côn Đảo. Giọng hát của người con gái Đất Đỏ lúc này thiết tha bay bổng, say sưa át cả tiếng tên chánh án đọc lệnh thi hành án tử hình và tiếng hô ra lệnh cho toán lính lên đạn của tên đội trưởng Lê Dương. Khi tên chỉ huy ra lệnh cho bọn lính chuẩn bị nổ súng thì chị lập tức ngưng hát và hô vang: “Đả đảo thực dân Pháp!”. “Việt Nam độc lập muôn năm!”. “Hồ Chủ tịch muôn năm!”. Chị Sáu vẫn ngẩng cao đầu và tiếng hô cuối cùng của chị không mất đi mà vang vọng mãi đến thiên thu. Năm ấy, chị vừa tròn 19 tuổi, chị ngã xuống nhưng tuổi 19 ấy hóa thành bất tử, bãi bắn Côn Đảo hôm ấy một đóa hoa đỏ rực rỡ đã nở từ đất, từ máu của người con gái Đất Đỏ. Người ta vẫn nói: Mỗi khi có gió biển thổi qua nghe như có tiếng hát “Tiến quân ca” vang lên từ mộ chị, tiếng hát của lòng yêu nước, của tinh thần quả cảm không bao giờ vụt tắt. Tuổi trẻ của chị Võ Thị Sáu mãi mãi nằm lại Côn Đảo. Mộ của chị hiện nay đặt tại nghĩa trang Hàng Dương, Côn Đảo. Ngày 2/8/1993, Chủ tịch nước Lê Đức Anh thay mặt nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký quyết định số 149 XT/CTN phong tặng chị Võ Thị Sáu danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì “đã lập chiến công đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, giữ vững khí tiết người chiến sĩ công an, nêu gương sáng về chủ nghĩa anh hùng cách mạng”. Nhiều văn nghệ sĩ đã xúc động lấy tấm gương sáng của chị để sáng tác - nhưng nổi tiếng nhất có lẽ là ca khúc “Biết ơn chị Võ Thị Sáu” của nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn. Chắc hẳn nhiều thế hệ vẫn còn nhớ: “Người thiếu nữ ấy như mùa xuân, chị đã dâng cả cuộc đời, để chiến đấu với bao niềm tin, dù chết vẫn không lùi bước. Chị Sáu đã hy sinh rồi, giọng hát vẫn như còn vang dội vào trái tim những người đang sống, giục đi lên không bao giờ lui”.Ngày nay, ở miền đất đỏ quê chị, ngôi nhà gắn bó với tuổi thơ của chị vẫn được giữ nguyên, bên cạnh đó là công viên tượng đài Võ Thị Sáu và đền thờ Võ Thị Sáu - nơi người dân địa phương và trong cả nước đến thắp hương tưởng nhớ người nữ anh hùng.

“Họ cầm súng để ta cầm bút. Họ đánh giặc để ta đánh vần. Họ đi trong đêm tối để ta được đón ánh bình minh.” Chiến tranh đã qua đi, bụi thời gian phủ đầy lên chiến trường, lên bia mộ những anh hùng nhưng những công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ vẫn là mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc Việt Nam ta. Công lao của chị Võ Thị Sáu không chỉ được ghi vào trang sử vàng của dân tộc, mà còn lặng lẽ khắc sâu trong trái tim mỗi người như một nỗi xúc động không thể gọi thành tên. Hình ảnh chị – người con gái tuổi còn rất trẻ, mang theo bao ước mơ chưa kịp nở – nhưng vẫn hiên ngang, bình thản bước về phía cái chết, khiến em vừa tự hào, vừa nghẹn ngào. Sự hi sinh của chị không ồn ào, không phô trương, nhưng lại cháy lên như một ngọn lửa thiêng, soi sáng cả một chặng đường dài của dân tộc, để hôm nay chúng em được sống trong hòa bình, được cắp sách đến trường, được mơ ước và trưởng thành. Mỗi lần nghĩ về chị, lòng tôi lại dâng lên một niềm biết ơn sâu sắc xen lẫn sự day dứt: liệu mình đã sống thật xứng đáng với những gì thế hệ đi trước đã đánh đổi hay chưa? Chính điều đó khiến tôi tự nhắc nhở bản thân phải sống nghiêm túc hơn, biết trân trọng từng phút giây hiện tại, chăm chỉ học tập, rèn luyện bản thân và nuôi dưỡng những ước mơ đẹp. Tôi hiểu rằng, trách nhiệm của mình không chỉ là học tốt, mà còn là trở thành một người có ích, biết yêu quê hương, biết cống hiến và gìn giữ những giá trị mà cha anh đã đổi bằng máu và nước mắt.

Dù thời gian có trôi qua, hình ảnh chị vẫn sẽ mãi ở đó – giản dị mà thiêng liêng, như một ngọn gió nhẹ nhưng đủ lay động cả tâm hồn. Và trong sâu thẳm trái tim mình, tôi luôn tự hứa sẽ sống sao cho xứng đáng, để mỗi bước đi của hôm nay đều là một lời tri ân lặng lẽ gửi đến chị – người anh hùng đã hóa thành bất tử trong lòng dân tộc, hình ảnh của chị - một bông hoa bất tử giữa mưa bom bão đạn làm nên “ dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỉ”, không chỉ cho các thế hệ mai sau của đất Việt, mà còn là niềm tin của nhân loại vào một Việt Nam hùng cường, độc lập, tự do và hạnh phúc.