VÕ THỊ SÁU – ĐÓA LÊ-KI-MA RỰC CHÁY TRƯỚC HÀNG RÀO CÔN ĐẢO
Nếu có một cái tên nào gợi lên sự xúc động mãnh liệt nhất về sự hy sinh của người phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, đó chính là Võ Thị Sáu. Chị không chỉ là một anh hùng, mà là một linh hồn thuần khiết, một đóa hoa lê-ki-ma rực rỡ nhất đã nở ra từ trong bóng tối của ngục tù thực dân và tỏa hương thơm ngát đến muôn đời sau. Câu chuyện của chị là bản trường ca về tuổi thanh xuân rực lửa và ý chí kiên trung không gì lay chuyển nổi trước đoạn đầu đài.
Sinh ra tại vùng đất Đất Đỏ, Bà Rịa, từ năm 14 tuổi, Võ Thị Sáu đã sớm tham gia vào đội công an xung phong. Bối cảnh miền Nam những năm 1947-1950 là sự tàn bạo của quân đội Pháp với các chiến dịch càn quét trắng. Chị Sáu, với dáng người nhỏ nhắn nhưng mưu trí hơn người, đã thực hiện nhiều trận đánh táo bạo ngay giữa sào huyệt của quân thù. Trận đánh nổi tiếng nhất là khi chị dùng lựu đạn tấn công vào buổi lễ kỷ niệm của thực dân Pháp tại quận lỵ Đất Đỏ, tiêu diệt nhiều tên tay sai ác ôn làm khiếp vía kẻ thù và nức lòng nhân dân.
Bị bắt vào năm 1950, khi mới 17 tuổi, Võ Thị Sáu đã phải trải qua những chuỗi ngày đen tối nhất tại các nhà lao ở Sài Gòn và sau đó là Côn Đảo. Thực dân Pháp, vì điên tiết trước sự gan lỳ của cô gái trẻ, đã đưa chị ra tòa án quân sự và tuyên án tử hình. Đây là một bản án trái với luật pháp quốc tế vì khi đó chị chưa đủ tuổi thành niên, nhưng trước sự phản đối của dư luận, chúng vẫn quyết tâm thực hiện hành vi tàn ác ấy hòng răn đe phong trào cách mạng đang lên cao.
Những ngày tháng ở Côn Đảo – "địa ngục trần gian" giữa đại dương bao la – chính là lúc vẻ đẹp tâm hồn của Võ Thị Sáu tỏa sáng rực rỡ nhất. Trong những xà phòng ẩm thấp, tối tăm, giữa tiếng xích sắt lôi đi lồng lộng, người ta vẫn nghe thấy tiếng hát của chị. Chị hát về quê hương, hát về Đảng, hát về một ngày mai tươi sáng. Tiếng hát của chị không chỉ làm những tên cai ngục phải rùng mình sợ hãi vì một sự lạc quan lạ lùng, mà còn là nguồn an ủi, cổ vũ tinh thần cực lớn cho những người đồng chí đang bị giam cầm.
Buổi sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952, khi sương mù còn chưa tan trên sóng biển Côn Đảo, thực dân Pháp đưa chị ra bãi bắn. Trước mặt là hàng súng của đội hành quyết, sau lưng là biển cả mênh mông, Võ Thị Sáu vẫn giữ một thái độ ung dung đến kinh ngạc. Chị từ chối bịt mắt, ánh mắt chị nhìn thẳng vào những nòng súng đen ngòm của quân thù, rồi nhìn về phía những đỉnh núi xa xăm của Tổ quốc. Chị yêu cầu được ngắt một bông hoa lê-ki-ma cài lên mái tóc.
"Tôi không có tội. Chỉ có các ông, những kẻ xâm lược mới có tội!" – Tiếng nói của chị dõng dạc vang lên giữa tiếng sóng vỗ.
Khi tên chỉ huy ra lệnh nổ súng, chị bắt đầu hát bài "Tiến quân ca". Giai điệu hào hùng vang lên từ lồng ngực của người thiếu nữ mười chín tuổi làm những tên lính lê dương run rẩy, không dám bóp cò. Loạt đạn tàn bạo cuối cùng cũng vang lên, Võ Thị Sáu ngã xuống, máu chị thấm vào cát trắng Côn Đảo. Chị chết đi khi tuổi xuân đang ở độ rực rỡ nhất, nhưng linh hồn chị đã hóa thân vào từng ngọn sóng, từng gốc cây bàng trên đảo xa.
Người dân Côn Đảo và nhân dân cả nước vẫn tin rằng chị Sáu không bao giờ mất. Chị vẫn hiển hiện đâu đó, trừng trị những kẻ ác và bảo vệ những người lương thiện. Câu chuyện về Võ Thị Sáu không chỉ là một sự kiện lịch sử, mà đã trở thành một huyền thoại văn hóa, một biểu tượng vĩnh cửu của người phụ nữ Việt Nam: "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang". Chị chính là đóa lê-ki-ma bất tử, mãi mãi nở hoa trong lòng dân tộc, nhắc nhở chúng ta về cái giá của hòa bình và vẻ đẹp của sự tận hiến.
