Bế Văn Đàn - Lá cờ đầu lấy thân làm giá súng

Phân loại: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Liệt sĩ.

Tiểu sử: Bế Văn Đàn (sinh năm 1931, mất ngày 12/12/1953), là người dân tộc Tày, quê tại xã Quang Vinh (nay thuộc xã Tri Phương), huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo có truyền thống yêu nước, mồ côi mẹ từ khi còn nhỏ, bố làm thợ mộc nghèo nên Bế Văn Đàn phải trải qua tuổi thơ vất vả, đi làm thuê làm mướn kiếm sống qua ngày. Gia đình ông có truyền thống theo phong trào Việt Minh từ những ngày đầu khởi nghĩa. Lớn lên trong vùng căn cứ địa cách mạng Việt Bắc, Bế Văn Đàn sớm giác ngộ tư tưởng giải phóng dân tộc và khát khao được trực tiếp cầm súng đánh giặc giành lại độc lập cho quê hương.

Quá trình chiến đấu & Chiến công: Đầu năm 1948, khi tròn 17 tuổi, Bế Văn Đàn xung phong nhập ngũ vào Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông được phân công làm chiến sĩ liên lạc thuộc Đại đội 671, Tiểu đoàn 188, Trung đoàn 98, Đại đoàn 316. Trong quá trình công tác, ông luôn thể hiện sự năng nổ, dũng cảm, không quản ngại khó khăn nguy hiểm, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ đưa truyền tin tức trong các chiến dịch lớn. Đông - Xuân 1953 - 1954, đơn vị ông tham gia trận đánh vận động chặn đầu lực lượng Pháp rút chạy từ Lai Châu về tập trung tại Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Ngày 12/12/1953, Đại đội 671 nhận nhiệm vụ chốt giữ khu vực Mường Pồn. Địch huy động lực lượng áp đảo gồm hàng tiểu đoàn bộ binh có máy bay oanh tạc và pháo binh hỗ trợ dồn dập tấn công vào trận địa của đại đội. Cuộc chiến diễn ra vô cùng ác liệt dưới mưa bom bão đạn. Nhiều đồng đội của Bế Văn Đàn đã thương vong, lực lượng giữ hầm bị tổn thất nặng nề. Lúc này, khẩu đội súng trung liên của đơn vị chỉ còn lại xạ thủ Chu Văn Pù, nhưng chân đỡ của súng trung liên bị hỏng, khiến việc bắn áp chế kẻ thù gặp rất nhiều khó khăn, đạn bắn ra không chính xác trong khi địch đang ồ ạt xông lên. Giữa khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc, Bế Văn Đàn đang làm nhiệm vụ truyền lệnh liền lao ra khỏi hầm giao thông. Không chút do dự, ông lao tới nhấc hai chân khẩu súng trung liên đặt lên vai mình, ghì chặt lấy thân súng và hô lớn: "Kẻ thù trước mặt, đồng chí hãy bắn đi!". Xạ thủ Chu Văn Pù còn đang do dự vì lo ngại nguy hiểm cho đồng chí mình, Bế Văn Đàn liền quát to: "Giai cấp công nông sinh ra chúng ta, giờ phút này hãy trả thù cho đồng đội!". Xạ thủ Pù nén đau thương, tì súng lên vai Bế Văn Đàn và xả đạn dồn dập vào đội hình quân Pháp. Mặc cho sức giật dữ dội của khẩu súng trung liên cùng hơi nóng cuồn cuộn từ nòng súng làm bỏng rát bờ vai và vai áo bốc cháy, Bế Văn Đàn vẫn đứng vững như một cột đồng, giữ chặt chân súng để đồng đội quạt đạn tiêu diệt hàng chục tên địch, bẻ gãy hoàn toàn đợt phản công nguy hiểm của kẻ thù. Trong trận chiến đấu oanh liệt ấy, Bế Văn Đàn đã trúng hai vết đạn của địch và hy sinh anh dũng ngay tại trận địa khi hai tay vẫn ôm chặt lấy chân súng trung liên.

Danh hiệu & Khen thưởng: Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (truy tặng năm 1955), Huân chương Quân công hạng Nhất, Huân chương Chiến công hạng Nhất.