Võ Thị Sáu và cánh hoa Lêkima
Hình ảnh Anh hùng, Liệt sĩ Võ Thị Sáu và cánh hoa lê-ki-ma trước lúc ra pháp trường đã trở thành một biểu tượng bất tử, thiêng liêng chói lọi trong lịch sử chống ngoại xâm và âm nhạc cách mạng Việt Nam. Giai thoại về người con gái Đất Đỏ kiên cường bước ra pháp trường Côn Đảo vào rạng sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952 mang đậm tinh thần tráng ca và sự lãng mạn cách mạng sâu sắc.
1. Ý nghĩa biểu tượng của hoa Lê-ki-ma gắn với Võ Thị Sáu
Hoa lê-ki-ma (hay còn gọi là hoa quả trứng gà) là loài hoa gắn liền với quê hương Đất Đỏ (Bà Rịa - Vũng Tàu) – nơi sinh ra và lớn lên của chị Võ Thị Sáu.
Màu sắc của quê hương: Sắc hoa lê-ki-ma vàng rực như ánh nắng miền Đất Đỏ. Khi chị Sáu bị thực dân Pháp giam cầm và chịu án tử hình tại Côn Đảo lúc mới bước sang tuổi 19, hình ảnh cánh hoa lê-ki-ma trở thành biểu tượng ẩn dụ cho tuổi trẻ thanh xuân, lòng yêu nước nồng nàn và tâm hồn trong sáng của người thiếu nữ.
Sức sống bất diệt: Dù bị đe dọa bởi họng súng của kẻ thù, tinh thần của chị vẫn luôn nở rộ giống như những đóa hoa lê-ki-ma tràn đầy sức sống của vùng đất quê hương, không một thế lực bạo tàn nào có thể dập tắt.
2. Sự thật lịch sử về khoảnh khắc ra pháp trường
Khi thực dân Pháp đưa chị Võ Thị Sáu ra bãi bắn hàng dương (Côn Đảo), chúng vô cùng khiếp sợ trước phong thái ung dung tự tại của chị:
Từ chối bịt mắt: Chị kiên quyết không cho tên đao phủ dùng băng đen để bịt mắt mình. Chị dõng dạc tuyên bố: "Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!"
Ngẩng cao đầu hát vang: Từ lúc bước ra khỏi phòng giam cho đến khi đứng trước cọc bắn, chị Võ Thị Sáu liên tục hát vang bài hát Tiến quân ca và những bài ca cách mạng với giọng ca trong trẻo, cao vút, khiến các binh lính lê dương của Pháp phải run rẩy, bàng hoàng.
Cài hoa lên tóc: Một số tư liệu ghi chép lại rằng trước lúc ra bãi bắn, chị đã trân trọng cài một đóa hoa rừng (loài hoa có màu trắng rực nở bên lối đi Côn Đảo) lên mái tóc của mình như một lời chào kiêu hãnh gửi tới cuộc sống tự do.
3. Sức sống bất tử qua ca khúc "Biết ơn chị Võ Thị Sáu"
Mối liên kết sâu sắc giữa Võ Thị Sáu và cánh hoa lê-ki-ma được khắc sâu vào tâm trí hàng triệu người Việt Nam nhờ ca khúc huyền thoại "Biết ơn chị Võ Thị Sáu" do nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn sáng tác năm 1958.
Mở đầu bài hát là những giai điệu da diết, đi vào lòng người:
"Mùa hoa lê-ki-ma nở, ở quê ta miền Đất Đỏ
Thôn xóm vẫn nhắc tên người anh hùng
Đã chết cho mùa hoa lê-ki-ma nở đời sau..."
Nhờ khúc hát này, hình tượng "chị Sáu" và "hoa lê-ki-ma" đã hòa quyện làm một, biến câu chuyện tuẫn tiết của người thiếu nữ anh hùng thành một tượng đài văn hóa - lịch sử bất tử, nhắc nhở các thế hệ mai sau về cái chết đã hóa thành bất tử cho hòa bình độc lập của Tổ quốc.
