VÕ THỊ SÁU — NGƯỜI CON GÁI ĐẤT ĐỎ
Tuổi thơ và bước chân vào cách mạng
Võ Thị Sáu sinh năm 1933 tại xã Phước Thọ, huyện Đất Đỏ (nay là xã Phước Long Thọ), tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Chị là con thứ 6 trong gia đình ông Võ Văn Hợi và bà Nguyễn Thị Đậu. Sinh ra trên miền quê giàu truyền thống cách mạng, lại chứng kiến cảnh thực dân Pháp giết chóc, đàn áp đồng bào, chị đã sớm có lòng căm thù giặc sâu sắc.
Năm 1947, khi mới 14 tuổi, chị Sáu gia nhập Đội Công an xung phong huyện Đất Đỏ, làm nhiệm vụ liên lạc, tiếp tế và sau đó là chiến sĩ trinh sát phá tề, trừ gian. Trong những năm 1947-1949, chị tham gia nhiều trận chiến đấu bảo vệ quê hương, dùng lựu đạn tiêu diệt nhiều tên ác ôn và lính Pháp.
Trận đánh tại chợ Đất Đỏ và bị bắt
Ngày 14/7/1948, lợi dụng dịp địch tổ chức mít tinh kỷ niệm Quốc khánh Pháp tại chợ Đất Đỏ, chị Võ Thị Sáu đã ném lựu đạn tấn công, giết chết một sĩ quan Pháp và gây thương tích cho 12 lính Pháp khác, rồi thoát ra ngoài an toàn. Tháng 12/1949, trong phiên chợ Tết, chị nhận nhiệm vụ tiêu diệt cai tổng Tòng — một tên Việt gian khét tiếng. Sau khi thi hành nhiệm vụ, chị bị bọn ác ôn khác bắt được.
Bị giam tại nhà tù Đất Đỏ rồi khám Chí Hòa, mặc dù bị tra tấn dã man, chị không khai báo bất cứ điều gì. Tháng 4/1950, tòa án quân sự Pháp xét xử và tuyên án tử hình chị, dù chị chưa đủ 18 tuổi — điều này gây chấn động dư luận trong và ngoài nước. Phong trào phản đối chiến tranh ở Pháp nổi lên mạnh mẽ, khiến thực dân Pháp phải hoãn việc thi hành án và lén lút đưa chị ra Côn Đảo.
Những giây phút bất tử trên Côn Đảo
Ngày 21/01/1952, chị Sáu bị đưa lên tàu ra Côn Đảo với số tù 6267, bị giam riêng ở Sở Cò. Đêm trước ngày hành hình, chị Võ Thị Sáu đã giơ tay thề trước lá cờ Đảng và trở thành người nữ đảng viên trẻ tuổi nhất của Đảng Lao động Việt Nam.
Sáng ngày 23/01/1952, khi viên cha đạo đề nghị làm lễ rửa tội, chị từ chối và nói:
"Tôi không có tội. Chỉ có kẻ sắp hành hình tôi đây mới có tội." — Võ Thị Sáu
Tại pháp trường, khi được hỏi có hối hận gì trước khi chết, chị bình tĩnh và hiên ngang trả lời:
"Tôi chỉ ân hận là chưa tiêu diệt hết bọn thực dân cướp nước và tay sai bán nước." — Võ Thị Sáu, 7h sáng 23/01/1952
Khi sắp bị hành hình, chị kiên quyết không quỳ xuống, không cho bịt mắt và nói: "Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!". Trên cành phượng vĩ ven đường ra pháp trường, chị nghiêng mình hái một bông hoa lê-ki-ma cài lên mái tóc rối tung, rồi cất cao tiếng hát Tiến quân ca giữa vòng vây lưỡi lê.
Khi lính lên đạn, chị ngừng hát và hô vang những lời cuối cùng: "Đả đảo thực dân Pháp! Việt Nam độc lập muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm!". Bảy tiếng súng nổ — Võ Thị Sáu hy sinh khi mới 19 tuổi, trở thành người nữ tử tù đầu tiên và duy nhất bị thực dân Pháp xử bắn tại Côn Đảo trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
Ngày 02/8/1993, Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân cho Võ Thị Sáu. Tên chị đã đi vào thơ ca, nhạc, phim ảnh và trở thành tên đường, tên trường khắp đất nước. Bài hát "Biết ơn chị Võ Thị Sáu" của nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn đã trở thành ca khúc bất hủ của tuổi trẻ Việt Nam.
