VÕ THỊ SÁU – NGƯỜI CON GÁI ĐẤT ĐỎ BẤT KHUẤT

Tuổi trẻ giữa những năm tháng chiến tranh

Võ Thị Sáu sinh ra và lớn lên tại vùng Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa, trong những năm đất nước còn chìm trong chiến tranh và ách thống trị của thực dân Pháp.

Các tư liệu hiện còn có sự khác nhau về năm sinh của chị: có nguồn ghi năm 1933, có nguồn ghi năm 1935. Tuy vậy, các nguồn chính thống đều thống nhất rằng Võ Thị Sáu tham gia hoạt động cách mạng khi tuổi đời còn rất trẻ và trở thành một trong những nữ chiến sĩ tiêu biểu của vùng Đất Đỏ.

Đó là một vùng quê giàu truyền thống yêu nước, nơi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp diễn ra quyết liệt.

Ngay từ nhỏ, Võ Thị Sáu đã chứng kiến cảnh quê hương bị chiếm đóng, người dân bị đàn áp, nhiều cơ sở cách mạng phải hoạt động bí mật.

Những điều ấy tác động mạnh đến người con gái trẻ.

Thay vì chỉ đứng ngoài chứng kiến, chị tìm cách tham gia vào công việc của cách mạng.

Ban đầu, nhiệm vụ chủ yếu là liên lạc, tiếp tế, nắm tình hình địch và chuyển thông tin cho lực lượng cách mạng.

Công việc nghe có vẻ đơn giản nhưng thực tế vô cùng nguy hiểm.

Chỉ cần một lần sơ suất, người liên lạc có thể bị phát hiện, bắt giữ và tra khảo.

Người nữ chiến sĩ tuổi đời còn rất trẻ

Năm 1947, khi mới khoảng 14 tuổi theo một số tư liệu, Võ Thị Sáu được kết nạp vào Đội Công an xung phong quận Đất Đỏ.

Với vóc người nhỏ, nhanh nhẹn và thông thạo địa bàn, chị có thể đi sâu vào những vùng bị kiểm soát để thu thập tin tức.

Từ thị trấn Đất Đỏ đến các địa bàn Phước Lợi, Long Mỹ, Phước Hải, chị nhiều lần hoàn thành nhiệm vụ liên lạc và báo cáo những thông tin quan trọng giúp lực lượng cách mạng chủ động đối phó với các cuộc truy quét.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận Võ Thị Sáu từng phát hiện những trường hợp chỉ điểm, phản bội và kịp thời báo cho tổ chức, giúp lực lượng cách mạng tránh được nguy hiểm.

Đối với một người trưởng thành, những nhiệm vụ ấy đã khó.

Đối với một thiếu nữ mới mười mấy tuổi, chúng càng đòi hỏi sự bình tĩnh, nhanh trí và lòng can đảm đặc biệt.

Trận đánh tại Đất Đỏ

Trong quá trình hoạt động, Võ Thị Sáu còn trực tiếp tham gia một số nhiệm vụ chiến đấu.

Tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi rằng trong tháng 7 năm 1948, chị được giao nhiệm vụ ném lựu đạn vào một cuộc mít tinh do chính quyền thân Pháp tổ chức tại Đất Đỏ. Những năm sau đó, chị tiếp tục tham gia các hoạt động chống lực lượng chỉ điểm và những người cộng tác với chính quyền thực dân.

Trong một nhiệm vụ sau đó, chị bị bắt.

Từ đây bắt đầu một giai đoạn rất khác trong cuộc đời người nữ chiến sĩ trẻ.

Không còn những con đường quen thuộc ở Đất Đỏ.

Không còn những chuyến liên lạc bí mật.

Trước mắt chị là nhà tù, những cuộc thẩm vấn và một bản án rất nặng nề.

Những năm tháng trong nhà tù

Sau khi bị bắt, Võ Thị Sáu bị giam giữ và thẩm vấn trong thời gian dài.

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, chị trải qua khoảng ba năm bị chuyển qua nhiều nơi giam giữ trước khi bị đưa ra Côn Đảo. Phía thực dân tìm cách khai thác thông tin bằng nhiều biện pháp nhưng không đạt được mục đích.

Cuối cùng, chị bị kết án tử hình.

Ở thời điểm ấy, chị vẫn còn rất trẻ.

Một con người ở tuổi thanh xuân phải đối diện với cái chết trong hoàn cảnh bị giam cầm giữa một nhà tù nổi tiếng khắc nghiệt.

Nhưng điều khiến câu chuyện Võ Thị Sáu trở thành biểu tượng không chỉ là việc chị đã hy sinh.

Điều đặc biệt là thái độ của chị trước giờ phút cuối cùng.

Ngày 23 tháng 1 năm 1952 tại Côn Đảo

Võ Thị Sáu được đưa ra Côn Đảo.

Ngày 23 tháng 1 năm 1952, chị bị xử bắn tại đây. Ngày này hiện được chính quyền và nhân dân Côn Đảo tưởng niệm hằng năm như ngày hy sinh của nữ Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Võ Thị Sáu.

Những tư liệu về thời khắc cuối cùng của chị đều nhấn mạnh một hình ảnh: người nữ chiến sĩ trẻ vẫn giữ được sự bình tĩnh và khí phách.

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, trước lúc bị hành hình, chị vẫn cất tiếng hát và hô những khẩu hiệu thể hiện niềm tin vào độc lập dân tộc.

Dù những chi tiết xung quanh phút cuối đời của Võ Thị Sáu về sau được kể lại bằng nhiều cách khác nhau, điều không thay đổi là chị đã hy sinh tại Côn Đảo khi tuổi đời còn rất trẻ và trở thành một biểu tượng về sự kiên cường của thế hệ thanh niên Việt Nam trong kháng chiến.

Một người con gái tuổi đôi mươi và một lựa chọn lớn

Điều khiến câu chuyện Võ Thị Sáu lay động nhiều thế hệ nằm ở sự tương phản giữa tuổi đời và thử thách mà chị phải đối diện.

Tuổi của chị khi ấy lẽ ra là tuổi học tập, tuổi của những ước mơ và những dự định riêng.

Nhưng chiến tranh đã đặt chị trước một hoàn cảnh khác.

Võ Thị Sáu lựa chọn tham gia cách mạng.

Lựa chọn làm liên lạc.

Lựa chọn nhận những nhiệm vụ nguy hiểm.

Và khi bị bắt, chị tiếp tục giữ vững ý chí của mình.

Chính vì vậy, Võ Thị Sáu không chỉ được nhớ đến như một người đã hy sinh.

Chị còn được nhớ đến như hình ảnh của một thế hệ thanh niên đã đặt lý tưởng và vận mệnh của đất nước lên trên tuổi trẻ của bản thân.