Võ Thị Sáu – Người con gái Đất Đỏ trước giờ phút cuối cùng

Những năm cuối thập niên 1940, vùng Đất Đỏ ở Nam Bộ là một trong những địa bàn diễn ra nhiều hoạt động kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong hoàn cảnh ấy, một cô gái trẻ tên Võ Thị Sáu đã sớm bước vào cuộc đấu tranh.

Theo tư liệu của Thông tấn xã Việt Nam, Võ Thị Sáu sinh năm 1933. Năm 1947, khi mới khoảng 14 tuổi, chị tham gia Đội Công an xung phong quận Đất Đỏ. Công việc của một cô gái tuổi thiếu niên khi ấy là liên lạc, tiếp tế, nắm tình hình và hỗ trợ lực lượng cách mạng.

Tuổi trẻ của chị vì thế không gắn với những ngày tháng bình yên. Những con đường làng, những phiên chợ và những vùng đất quen thuộc đều có thể trở thành nơi thực hiện nhiệm vụ hoặc nơi đối mặt với sự truy bắt của quân địch.

Nhưng chính trong những năm tháng ấy, Võ Thị Sáu ngày càng trưởng thành và trở thành một chiến sĩ gan dạ.

Là một chiến sĩ trẻ, Võ Thị Sáu được giao nhiều nhiệm vụ nguy hiểm.

Năm 1948, chị phát hiện một tên gián điệp, chỉ điểm đang dẫn quân địch tìm cách đánh úp căn cứ. Thông tin này giúp lực lượng cách mạng kịp thời tránh tổn thất và bắt giữ đối tượng. Đến tháng 7 năm 1948, chị tiếp tục tham gia phá một cuộc mít tinh kỷ niệm Quốc khánh Pháp tại địa phương.

Những nhiệm vụ ấy cho thấy phía sau dáng người nhỏ bé của một thiếu nữ là sự nhanh nhạy và lòng can đảm đáng kể.

Đến tháng 11 năm 1949, chị được giao nhiệm vụ tiêu diệt tên cai tổng Tòng, một người bị lực lượng cách mạng xác định là Việt gian. Sau đó, đầu năm 1950, chị tiếp tục tham gia một trận đánh nhằm tiêu diệt hai tên chỉ điểm là Cả Suốt và Cả Đay.

Trong trận đánh này, Võ Thị Sáu bị bắt.

Từ đây, cuộc đời của cô gái Đất Đỏ bước sang một chặng đường khác – những năm tháng trong nhà tù của thực dân Pháp.

Sau khi bị bắt, Võ Thị Sáu bị đưa qua nhiều nơi giam giữ và cuối cùng bị giam tại khám Chí Hòa.

Thực dân Pháp kết án tử hình chị. Tuy nhiên, vì chị còn rất trẻ, bản án chưa được thi hành ngay. Gần hai năm sau khi bị bắt, chị bị đưa ra Côn Đảo để chờ ngày hành hình.

Côn Đảo khi ấy được biết đến như một nhà tù khắc nghiệt của chế độ thực dân. Đối với Võ Thị Sáu, nơi đây cũng là điểm cuối của một cuộc đời còn rất trẻ.

Ngày 21 tháng 1 năm 1952, chị được đưa ra đảo và giam riêng tại Sở Cò. Đây là một trong những trường hợp đặc biệt bởi các khám giam ở Côn Đảo khi ấy vốn không dành cho nữ tù nhân.

Nhưng những ngày cuối cùng ấy không khiến người con gái Đất Đỏ khuất phục.

Đêm 22 tháng 1 năm 1952, trong căn phòng giam biệt lập, Võ Thị Sáu được Chi bộ nhà tù kết nạp vào Đảng. Chỉ một ngày sau, chị sẽ bị đưa ra pháp trường.

Đó có lẽ là một trong những khoảnh khắc đặc biệt nhất trong câu chuyện về người nữ chiến sĩ này.

Tuổi đời còn rất trẻ. Trước mắt chỉ còn vài giờ sống. Nhưng thay vì tuyệt vọng, chị vẫn giữ tinh thần của một người chiến sĩ.

Theo những tư liệu được lưu giữ về những giờ phút cuối cùng, chị hát những bài ca cách mạng trong đêm. Những bài hát ấy vang lên giữa không gian nhà tù Côn Đảo, nơi một người con gái đang chờ giờ phút hy sinh.

Có lẽ không ai biết chính xác chị đã nghĩ gì trong đêm ấy. Nhưng những gì còn lại trong tư liệu cho thấy một điều: Võ Thị Sáu đã bước đến ngày cuối cùng của cuộc đời với một tinh thần bình tĩnh và kiên cường.

Sáng 23 tháng 1 năm 1952, thực dân Pháp đưa Võ Thị Sáu ra pháp trường.

Một trong những chi tiết được Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi lại là khi viên cố đạo đến làm lễ trước giờ hành hình, chị đã phản đối và khẳng định mình là người yêu nước, không có tội.

Sau đó, chị được đưa đến nơi xử bắn.

Trước cái chết, điều đáng nhớ nhất không phải là một lời than khóc mà là thái độ của người thiếu nữ trước họng súng quân thù. Theo tư liệu được Bảo tàng Lịch sử Quốc gia dẫn lại, khi được hỏi có cần bịt mắt hay không, chị đã từ chối và muốn được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng.

Ngày 23 tháng 1 năm 1952, Võ Thị Sáu hy sinh tại Côn Đảo.

Chị mới chỉ ở tuổi thiếu niên khi bắt đầu hoạt động cách mạng và chưa bước qua tuổi đôi mươi khi cuộc đời kết thúc.

Võ Thị Sáu hy sinh khi còn rất trẻ, nhưng câu chuyện về chị không dừng lại ở buổi sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952.

Từ một cô gái của vùng Đất Đỏ, chị trở thành biểu tượng của lòng yêu nước và tinh thần bất khuất. Năm 1983, Võ Thị Sáu được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày nay, tại Nghĩa trang Hàng Dương ở Côn Đảo, nhiều thế hệ vẫn đến thắp hương trước mộ chị. Mỗi người có thể biết đến Võ Thị Sáu qua một câu chuyện khác nhau: một cô gái làm liên lạc, một nữ chiến sĩ bị bắt, một người tù cách mạng hay một người con gái bình thản bước ra pháp trường.

Nhưng ở tất cả những câu chuyện ấy đều có chung một hình ảnh: một tuổi trẻ đã sống trong thời chiến và lựa chọn không khuất phục trước bạo lực.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua kể từ ngày Võ Thị Sáu hy sinh. Những người sinh ra trong hòa bình hôm nay có thể khó hình dung được một cô gái ở tuổi đôi mươi đã phải đối diện với cái chết như thế nào.

Có lẽ vì vậy, câu chuyện về Võ Thị Sáu không chỉ để kể lại một trang lịch sử.

Đó còn là lời nhắc về giá trị của hòa bình và về những con người đã gửi lại tuổi trẻ của mình cho đất nước.

Người con gái Đất Đỏ đã không có một tuổi xuân dài.

Nhưng tuổi xuân ấy đã trở thành một phần ký ức không thể quên của lịch sử dân tộc.