Võ Thị Sáu, nữ anh hùng huyền thoại vùng Đất Đỏ
“Mùa hoa Lê-ki-ma nở, ở quê ta miền Đất Đỏ. Thôn xóm vẫn nhắc tên người anh hùng đã chết cho đời sau….”. Những câu hát nhẹ nhàng, sâu lắng của bài hát “Biết ơn chị Võ Thị Sáu” trào dâng niềm xúc động trong mỗi chúng ta trên đường về xã Phước Long Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, quê hương người anh hùng Võ Thị Sáu, đã dâng trọn tuổi thanh xuân của mình cho cách mạng, vì tương lai tươi sáng của dân tộc.
Chỉ với những câu ca đơn thuần mà ta đã như thấy rõ được cái bi kịch của thời chiến lúc bấy giờ.
Chị Võ Thị Sáu tên thật là Nguyễn Thị Sáu, sinh năm 1933 (có tài liệu ghi năm 1935), quê ở xã Phước Long Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Sinh ra và lớn lên trên miền quê giàu truyền thống cách mạng, chứng kiến cảnh thực dân Pháp đàn áp, bóc lột đồng bào, tàn phá quê hương, chị sớm có lòng căm thù giặc. Khi mới chỉ là một cô gái tuổi mười bốn, mười lăm, đáng lẽ được sống trong vòng tay yêu thương của gia đình, được đến trường, vui chơi như bao bạn bè cùng trang lứa, chị đã lựa chọn một con đường đầy gian nan và hiểm nguy: tham gia cách mạng, góp sức mình vào cuộc đấu tranh giành độc lập cho dân tộc. Ở cái tuổi mà nhiều người còn vô tư, hồn nhiên, chị đã mang trong tim một tình yêu nước mãnh liệt, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy để bảo vệ quê hương: 12 tuổi, chị được anh trai giác ngộ và theo anh trốn lên chiến khu giúp cách mạng. Qua nhiều lần thử thách, chị được kết nạp vào Đội công an xung phong Đất Đỏ lúc 14 tuổi. Chị đã dũng cảm, hoàn thành xuất sắc nhiều nhiệm vụ được giao như: giao liên, mua hàng tiếp tế cho các tổ chức cách mạng. Năm 1948, chị tham gia phá tề, trừ gian, giết cai tổng Tòng, rồi cùng đồng đội phá cuộc mít tinh kỷ niệm quốc khánh Pháp do ngụy quyền tổ chức, và trực tiếp tiêu diệt nhiều lính Pháp ở Vũng Tàu. Tuổi trẻ của chị không gắn với những ước mơ riêng, không có những ngày tháng bình yên như bao người khác, mà là những nhiệm vụ đầy hiểm nguy, luôn phải đối mặt với cái chết.
Tại phiên chợ tết năm 1950, trong khi ném lựu đạn vào tốp lính ngụy tại chợ Đất Đỏ, chị bị bắt. Trong hơn một tháng bị giam tại nhà tù Đất Đỏ, bị giặc tra tấn dã man, chị không khai báo. Địch phải chuyển chị về khám Chí Hòa. Ngày 21/1/1952, chị bị đày ra Côn Đảo với số tù 6267 và bị giam riêng ở Sở Cò. Chị Sáu là nữ tù nhân đầu tiên và trẻ nhất tại Côn Đảo. Sau những chiến công tiêu diệt kẻ địch, cùng với chí khí kiên cường khi bị bắt, chị Sáu đã làm khiếp vía kẻ địch. Cho dù bị tra tấn dã man, chị cũng không hề khai báo, luôn lớn tiếng chất vấn lại luật sư và cha cố khi đụng chạm tới lý tưởng cách mạng. Ngay tại đêm trước khi lĩnh án tử, chị Sáu đã giơ tay thề trước lá cờ Đảng và trở thành người nữ đảng viên trẻ tuổi nhất vào đầu năm 1952. Và đúng sáng hôm sau, ngày 23/1/1952, chúng bí mật đưa chị ra pháp trường xử bắn. Chị Võ Thị Sáu – người thiếu nữ anh hùng của quê hương Đất Đỏ đã đi vào huyền thoại, trở thành dấu son truyền thống trong cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc ta. Ta không khỏi xúc động khi biết rằng, dù bị địch bắt giam, tra tấn dã man bằng đủ mọi cực hình, chị vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng. Không một lời khai báo, không một phút khuất phục, chị đã chứng minh rằng lòng yêu nước có sức mạnh lớn hơn mọi nỗi đau thể xác. Có lẽ không phải ai cũng đủ bản lĩnh để đối mặt với sự tàn bạo như thế. Nhưng Võ Thị Sáu đã làm được. Chị biến lòng yêu nước thành ý chí sắt đá, biến niềm tin vào độc lập dân tộc thành sức mạnh để vượt qua tất cả.
Điều khiến ta khâm phục hơn cả chính là tinh thần hiên ngang của chị trước giờ phút hy sinh. Người con gái mới mười bảy tuổi ấy không hề run sợ trước họng súng của kẻ thù. Chị bước ra pháp trường với dáng vẻ bình thản, kiêu hãnh và đầy khí phách. Người ta kể rằng chị không chịu quỳ gối, không để bịt mắt và vẫn cất cao tiếng hát cách mạng trước khi ngã xuống. Hình ảnh ấy đã trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước và ý chí bất khuất của dân tộc Việt Nam. Mỗi lần đọc đến những dòng ấy, trái tim ta như nghẹn lại. Ta tự hỏi điều gì đã tạo nên sức mạnh phi thường cho một cô gái trẻ đến như vậy. Và rồi ta hiểu rằng, đó chính là tình yêu Tổ quốc mãnh liệt, là khát vọng cháy bỏng về một đất nước tự do, độc lập. Ta biết rằng, sự hy sinh của Võ Thị Sáu không chỉ là sự mất mát của một gia đình mà còn là sự hy sinh cao cả vì cả dân tộc. Máu của chị đã hòa vào lòng đất mẹ, góp phần tô thắm lá cờ đỏ sao vàng, góp phần viết nên những trang sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam. Nhờ có những con người như chị mà hôm nay ta được sống trong hòa bình, được học tập, được theo đuổi ước mơ và được tự do xây dựng tương lai của mình.
Mỗi lần nhìn lá cờ Tổ quốc tung bay trong gió, ta lại nghĩ đến biết bao người anh hùng đã ngã xuống, trong đó có Võ Thị Sáu. Lá cờ ấy không chỉ là biểu tượng của đất nước mà còn thấm đẫm máu xương của biết bao thế hệ cha anh. Ta hiểu rằng, hòa bình không phải là điều tự nhiên mà có. Đó là thành quả của biết bao năm tháng chiến đấu gian khổ, của những hy sinh không thể đong đếm bằng lời.
Ta biết ơn chị không chỉ vì sự hy sinh anh dũng mà còn bởi chị đã để lại cho thế hệ trẻ hôm nay một bài học vô cùng quý giá. Đó là bài học về lòng yêu nước, về sự dũng cảm, về tinh thần trách nhiệm với Tổ quốc. Chị đã chứng minh rằng tuổi trẻ không được đo bằng số năm mình sống mà được đo bằng những điều tốt đẹp mình cống hiến cho quê hương, đất nước.
Quê hương chị Sáu, vùng quê nghèo giàu truyền thống cách mạng hôm nay đã có sự đổi thay mạnh mẽ. Hai bên đường là những vườn cây xanh mướt, những cánh đồng lúa trải dài; giao thông rộng mở, trường học, trạm y tế được xây dựng khang trang, đời sống người dân được nâng lên rõ rệt. Ngôi nhà lưu niệm liệt sỹ Võ Thị Sáu đơn sơ và nhỏ bé nằm ở ngã tư Đất Đỏ, thuộc xã Phước Long Thọ, huyện Đất Đỏ. Ngôi nhà mang kiến trúc bình dị như bao ngôi nhà khác của làng quê Việt Nam với nền nhà đất, xung quanh được che ván gỗ, mái được lợp ngói âm dương, dài 10m, rộng 3m gồm 2 phòng nhỏ. Phòng ngoài dài 5m, ở giữa bài trí tủ thờ gia tiên, kê sát bên vách phía phải là bộ đồ ván gỗ nơi chị em Sáu thường nằm ngủ. Cách Nhà lưu niệm khoảng 100 m là Công viên tượng đài và Đền thờ anh hùng Võ Thị Sáu. Tượng chị được đặt ở nơi đẹp, yên bình và tĩnh lặng, bốn mùa ngát hương với hoa sứ, hoa ngọc lan, hoa lêkima. Tượng được đúc bằng đồng, cao 7m, tạo theo thế chị Sáu ung dung ra pháp trường, tà áo vẫn tung bay trong gió. Một con người hiên ngang, bất khuất, kiên cường, không đầu hàng trước gian khó, hiểm nguy. Trước tượng đài chị, chúng tôi kính cẩn dâng hương và dành một phút mặc niệm để tưởng nhớ đến sự hy sinh cao cả của người nữ anh hùng. Chị Sáu hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Tình yêu Tổ quốc, sự hy sinh anh dũng và lý tưởng sống cao đẹp của chị trở thành tấm gương sáng ngời cho thế hệ hôm nay phấn đấu học tập và noi theo. Sự hy sinh anh dũng của chị được Chủ tịch Hồ Chí Minh khen tặng 6 chữ vàng “sống anh dũng, chết vẻ vang”. Nhiều năm trôi qua, kể từ ngày chị hy sinh, tên chị luôn được các thế hệ người Việt Nam nhắc đến với tình cảm yêu thương, trân trọng và trở thành tên trường, tên đường, tên đoàn, tên đội, tên quỹ học bổng... ở khắp mọi miền đất nước.
Ta tin rằng, mỗi thế hệ hôm nay và mai sau sẽ luôn ghi nhớ công lao to lớn của chị, sẽ tiếp tục gìn giữ ngọn lửa yêu nước mà chị đã thắp lên bằng chính cuộc đời mình. Và ta cũng tự hứa với bản thân sẽ luôn sống tử tế, sống có ích, không ngừng học tập và cống hiến để xứng đáng với sự hy sinh của chị cùng biết bao anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì nền độc lập, tự do của dân tộc.
Xin được gửi tới anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu lòng biết ơn chân thành nhất, sự kính trọng sâu sắc nhất và niềm tự hào lớn lao nhất. Hình ảnh người nữ anh hùng tuổi mười bảy sẽ mãi là biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, của ý chí quật cường và của tinh thần bất khuất Việt Nam, sống mãi trong trái tim ta, trong trái tim của hàng triệu người con đất Việt hôm nay và mai sau.


