Võ Thị Sáu - nữ Anh hùng miền Đất Đỏ sống mãi cùng năm tháng

Chị Võ Thị Sáu tên thật là Nguyễn Thị Sáu, sinh năm 1933 (có tài liệu ghi năm 1935), quê ở xã Phước Long Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Sinh ra và lớn lên trên miền quê giàu truyền thống cách mạng, chứng kiến cảnh thực dân Pháp đàn áp, bóc lột đồng bào, tàn phá quê hương, chị sớm có lòng căm thù giặc. 12 tuổi, chị được anh trai giác ngộ và theo anh trốn lên chiến khu giúp cách mạng. Qua nhiều lần thử thách, chị được kết nạp vào Đội công an xung phong Đất Đỏ lúc 14 tuổi. Chị đã dũng cảm, hoàn thành xuất sắc nhiều nhiệm vụ được giao như: giao liên, mua hàng tiếp tế cho các tổ chức cách mạng. Năm 1948, chị tham gia phá tề, trừ gian, giết cai tổng Tòng, rồi cùng đồng đội phá cuộc mít tinh kỷ niệm quốc khánh Pháp do ngụy quyền tổ chức, và trực tiếp tiêu diệt nhiều lính Pháp ở Vũng Tàu. Tại phiên chợ tết năm 1950, trong khi ném lựu đạn vào tốp lính ngụy tại chợ Đất Đỏ, chị bị bắt.

Vào tháng 12 năm 1949, trong một chuyến công tác tại Đất Đỏ, chị Võ Thị Sáu đã bị quân Pháp bắt được. Một số tài liệu khác ghi chị bị bắt vào tháng 2 năm 1950, sau khi chị và đồng đội dùng lựu đạn tập kích, làm hương chức người Việt cộng tác đắc lực với quân Pháp bị thương, ở ngay phiên chợ Tết Canh Dần tại Đất Đỏ.

Sau khi bị bắt, chị lần lượt bị đưa đi thẩm vấn và giam giữ tại các nhà tù Đất Đỏ, khám đường Bà Rịa và khám Chí Hòa. Theo báo Lâm Đồng, tháng 4 năm 1950, tòa án binh của quân đội Pháp đã đưa chị Sáu ra xét xử với tội danh làm chết một sĩ quan Pháp và 23 người Việt cộng tác với Pháp.

Vào thời điểm xử án, chị chưa tròn 18 tuổi, vì vậy các luật sư bảo vệ chị căn cứ vào điểm này để tranh biện nhằm đưa chị thoát khỏi án tử hình. Mặc dù vậy, tòa án binh Pháp vẫn tuyên án tử hình chị. Bản án này đã gây chấn động dư luận, gây ra sự phản đối mạnh mẽ cả tại Việt Nam và ngay tại nước Pháp. Chính vì vậy, chính quyền quân sự Pháp không thể công khai thi hành bản án. Trong hơn một tháng bị giam tại nhà tù Đất Đỏ, bị giặc tra tấn dã man, chị không khai báo. Địch phải chuyển chị về khám Chí Hòa. Ngày 21/1/1952, chị bị đày ra Côn Đảo với số tù 6267 và bị giam riêng ở Sở Cò. Chị Sáu là nữ tù nhân đầu tiên và trẻ nhất tại Côn Đảo. Sau những chiến công tiêu diệt kẻ địch, cùng với chí khí kiên cường, khi bị bắt chị Sáu đã làm khiếp vía kẻ địch. Cho dù bị tra tấn dã man, chị cũng không hề khai báo, luôn lớn tiếng chất vấn lại luật sư và cha cố khi đụng chạm tới lý tưởng cách mạng. Ngay tại đêm trước khi lĩnh án tử, chị Sáu đã giơ tay thề trước lá cờ Đảng và trở thành người nữ đảng viên trẻ tuổi nhất vào đầu năm 1952. Và đúng sáng hôm sau, ngày 23/1/1952, chúng bí mật đưa chị ra pháp trường để thi hành án tử hình khi chị đã được 19 tuổi.

Rạng sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952, lúc khoảng 5 giờ, chị bị đưa đến văn phòng giám thị trưởng đặt trước sân Banh I để làm lễ rửa tội. Đến 7 giờ sáng,chị bị đưa đến sân Banh III phụ và bị xử bắn tại đây. Thi hài của chị Sáu được đưa ra Hàng Dương và được chôn tại huyệt đào sẵn. Trong "Sổ giám sát tử vong 1947–1954" còn lưu tại Côn Đảo, có dòng chữ ghi bằng tiếng Pháp: "Le 23 Janvier 1952: 195 G.267 Võ Thị Sáu dite CAM mort 23/1/1952 7h P.Condor Par balles..." (Tù nhân số G 267 Võ Thị Sáu bị xử bắn vào ngày 23/1/1952

Sau khi chị hy sinh chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã công nhận chị là liệt sĩ. Năm 1993, chị được Nhà nước Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 1995, Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh trình chiếu bộ phim Như một huyền thoại tái hiện cuộc đời chị Võ Thị Sáu. Khu mộ của chị Võ Thị Sáu tại Nghĩa trang Hàng Dương Côn Đảo được tôn tạo nhiều lần và trở thành một trong những điểm tham quan nổi tiếng tại Côn Đảo. Do ảnh hưởng từ các giai thoại hiển linh của chị, nhà lưu niệm chị Võ Thị Sáu luôn đầy ắp các vật phẩm phụng cúng từ nhiều nơi. Thậm chí, có hẳn cả một chương trình viếng mộ chị Võ Thị Sáu tại Hàng Dương vào lúc nửa đêm với rất nhiều người tham dự.

Chị Võ Thị Sáu – người thiếu nữ anh hùng của quê hương Đất Đỏ đã đi vào huyền thoại, trở thành dấu son truyền thống trong cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc ta. Ngày 02/8/1993, Chủ tịch Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký Quyết định 149/KT/CTN truy tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam” cho chị Võ Thị Sáu.

Quê hương chị Sáu, vùng quê nghèo giàu truyền thống cách mạng hôm nay đã có sự đổi thay mạnh mẽ. Hai bên đường là những vườn cây xanh mướt, những cánh đồng lúa trải dài; giao thông rộng mở, trường học, trạm y tế được xây dựng khang trang, đời sống người dân được nâng lên rõ rệt. Ngôi nhà lưu niệm liệt sỹ Võ Thị Sáu đơn sơ và nhỏ bé nằm ở ngã tư Đất Đỏ, thuộc xã Phước Long Thọ, huyện Đất Đỏ. Ngôi nhà mang kiến trúc bình dị như bao ngôi nhà khác của làng quê Việt Nam với nền nhà đất, xung quanh được che ván gỗ, mái được lợp ngói âm dương, dài 10m, rộng 3m gồm 2 phòng nhỏ. Phòng ngoài dài 5m, ở giữa bài trí tủ thờ gia tiên, kê sát bên vách phía phải là bộ đồ ván gỗ nơi chị em Sáu thường nằm ngủ. Nhà Lưu niệm Võ Thị Sáu đã được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích cấp quốc gia theo Quyết định số 15/QĐ-BT ngày 27/01/1986, thuộc loại hình lưu niệm danh nhân, là nơi ghi dấu những kỷ niệm sâu sắc thời thơ ấu và những ngày đầu hoạt động cách mạng của nữ Anh hùng liệt sỹ Võ Thị Sáu, một người con trung hiếu của dân tộc, một chiến sĩ cách mạng kiên cường trong chiến đấu, bất khuất bảo toàn khí tiết trong lao tù, anh dũng lạc quan trước mũi súng quân thù.

Cách Nhà lưu niệm khoảng 100 m là Công viên tượng đài và Đền thờ anh hùng Võ Thị Sáu. Tượng chị được đặt ở nơi đẹp, yên bình và tĩnh lặng, bốn mùa ngát hương với hoa sứ, hoa ngọc lan, hoa lêkima. Tượng được đúc bằng đồng, cao 7m, tạo theo thế chị Sáu ung dung ra pháp trường, tà áo vẫn tung bay trong gió. Một con người hiên ngang, bất khuất, kiên cường, không đầu hàng trước gian khó, hiểm nguy. Trước tượng đài chị, chúng tôi kính cẩn dâng hương và dành một phút mặc niệm để tưởng nhớ đến sự hy sinh cao cả của người nữ anh hùng. Chị Sáu hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Tình yêu Tổ quốc, sự hy sinh anh dũng và lý tưởng sống cao đẹp của chị trở thành tấm gương sáng ngời cho thế hệ hôm nay phấn đấu học tập và noi theo. Sự hy sinh anh dũng của chị được Chủ tịch Hồ Chí Minh khen tặng 6 chữ vàng “sống anh dũng, chết vẻ vang”. Nhiều năm trôi qua, kể từ ngày chị hy sinh, tên chị luôn được các thế hệ người Việt Nam nhắc đến với tình cảm yêu thương, trân trọng và trở thành tên trường, tên đường, tên đoàn, tên đội, tên quỹ học bổng... ở khắp mọi miền đất nước.

Đền thờ chị Võ Thị Sáu trưng bày các hiện vật, giới thiệu hình ảnh về cuộc đời hoạt động của anh hùng liệt sỹ Võ Thị Sáu cùng một số hình ảnh về quê hương Đất Đỏ. Đồng nghiệp cùng đoàn đã mua tặng tôi cuốn sách “Võ Thị Sáu – Con người và huyền thoại” của tác giả Nguyễn Đình Thống. Cuốn sách kể về cuộc đời chị Võ Thị Sáu từ tuổi thơ trên quê hương Đất Đỏ giàu truyền thống cách mạng, đến những trận đánh táo bạo của chị cùng đồng đội, những giây phút đối mặt với kẻ thù trong nhà tù thực dân đế quốc, những giây phút hào hùng nhất trong cuộc đời của chị trước lúc hy sinh, những huyền thoại trong sáng đầy tính nhân bản kể từ khi chị ngã xuống đến nay… Cuốn sách là tư liệu quý giá giúp chúng ta hiểu rõ hơn về chị Sáu - một dấu son truyền thống về chủ nghĩa yêu nước của dân tộc Việt Nam, của người phụ nữ Việt Nam.

Chị Sáu vẫn đang sống cùng quê hương Đất Đỏ, sống mãi với đất nước và các thế hệ người Việt Nam. Tên của chị đã đi vào lịch sử, trở thành dấu son truyền thống cho cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc. Nhà lưu niệm và đền thờ liệt sỹ Võ Thị Sáu là một địa chỉ đỏ cho những người muốn tìm hiểu lịch sử về truyền thống cách mạng tại quê hương Đất Đỏ.

Chị Võ Thị Sáu, một con người đã đi vào huyền thoại trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của thế kỷ XX. Chị ra đi khi tuổi còn trẻ, nhưng những câu nói của chị có sức lan tỏa và còn nguyên giá trị cho muôn đời về “lòng yêu nước và ý chí kiên cường, bất khuất” của người con gái Việt Nam.

1. “Yêu nước chống bọn thực dân xâm lược không phải là tội”.

2. “Tao còn mấy thùng rác ở khám Chí Hòa, tụi bây vô mà tịch thu!”.

3. “Tao chỉ biết đứng, không biết quỳ”.

4. “Tôi không có tội. Chỉ có kẻ sắp hành hình tôi đây mới là có tội.”

5. “Tôi chỉ ân hận là chưa tiêu diệt hết bọn thực dân cướp nước và lũ tay sai bán nước”.

6. “Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!”.

Người con gái Đất Đỏ đã cống hiến cuộc đời mình vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Giờ đây đất nước đã ca khúc khải hoàn, khắp non sông bờ cõi không còn bóng quân thù, non sông đã thu về một dải. Sự hy sinh của chị và những anh hùng liệt sỹ sẽ mãi được ghi tạc vào hồn thiêng sông núi.

Những câu nói bất tử của chị mãi mãi là bản anh hùng ca để thế hệ mai sau nhận thức đúng giá trị của hòa bình, không ngừng giữ gìn phát huy truyền thống kiên cường bất khuất của dân tộc mà chị là tấm gương sáng về tinh thần quả cảm ấy.