Võ Thị Sáu (tên thật Nguyễn Thị Sáu)

Trời Đất Đỏ đầu mùa khô, nắng hun vàng cả những triền đồi. Trong xóm nhỏ ven đồn giặc, cô bé Sáu mới mười mấy tuổi đã quen với tiếng roi, tiếng la hét, tiếng giày đinh nện xuống sân đồn như một điều bình thường của cuộc sống. Nhưng trong đôi mắt đen sáng của Sáu, không có sợ hãi – chỉ có một ngọn lửa rực cháy.

Tuổi nhỏ chí lớn

Ngày mà bọn lính lê dương chặn đường, đánh đập dân vì nghi tiếp tế cho cách mạng, Sáu đã đứng lên cãi thẳng. “Đất này của tao, của dân tụi tao!”, câu nói dũng cảm ấy khiến cả làng giật mình. Nhưng với Sáu, đó chỉ là lẽ thường.

Chính từ giây phút ấy, con đường làm cách mạng mở ra. Sáu trở thành liên lạc, rồi tham gia trừng trị bọn tay sai tàn ác. Mỗi khi cầm lựu đạn trong tay, cô bé như biến thành một chiến sĩ thực thụ – nhỏ bé, nhanh nhẹn, gan lì đến mức người lớn cũng phải nể.

Ngày bị bắt

Trong một trận truy đuổi, Sáu bị vây giữa vòng súng giặc. Chúng trói cô bằng sợi dây thô ráp, lôi về đồn Đất Đỏ. Bọn cai ngục quát nạt, dụ dỗ, tra khảo, nhưng Sáu chỉ cười khẩy:

“Muốn biết gì thì đi mà hỏi súng tụi bây bắn dân đó!”

Không lời khai, không lùi bước. Giặc càng tra tấn, Sáu càng im lặng. Cái im lặng của một trái tim sắt đá trong thân hình một cô gái chưa tròn tuổi đôi mươi.

Côn Đảo – nơi bông hoa nở trong bóng tối

Chúng đưa Sáu ra Côn Đảo, nơi được ví như “địa ngục trần gian”. Nhà tù đá lạnh, xiềng xích nặng trĩu, nhưng Sáu vẫn hát. Tiếng hát mỏng nhưng sáng như ánh trăng:

“Sống làm người, chết cũng làm người…

Sống bao nhiêu thở,

Chết bao nhiêu gương…”

Những nữ tù nhân cùng phòng bảo: “Con bé ấy, nhỏ mà khí phách hơn đàn ông.”

Buổi sáng 8–1–1952

Sáng ấy trời Côn Đảo trong đến lạ. Khi cai ngục đưa Sáu ra pháp trường, chúng tưởng cô sẽ khóc hoặc run rẩy. Nhưng Sáu đi thẳng, từng bước nhẹ như đi dự hội.

Cô quay lại, mỉm cười:

“Chào các chị. Em đi đây… Không có gì phải sợ.”

Tới cột xử bắn, giặc bị chính khí của cô làm chùn tay. Sáu ngẩng cao đầu:

“Tụi bây bắn tao thì chỉ giết được thân xác, không giết được ý chí của dân tao đâu!”

Loạt súng nổ vang.

Bông hoa đỏ rực giữa phong ba đã ngã xuống…

Nhưng hương thơm thì ở lại mãi.

Di sản của một người con gái Việt Nam

Hôm nay, ở nghĩa trang Hàng Dương, ngôi mộ của Sáu luôn đầy hoa, đầy nến, đầy lời khấn nguyện của người dân từ khắp nơi. Người ta không chỉ nhớ một chiến sĩ nữ, mà còn nhớ một tinh thần bất khuất, một tuổi trẻ sống trọn vì nước, một bông hoa không bao giờ tàn.