VÕ THỊ TẦN – BỨC THƯ CUỐI CÙNG TỪ TỌA ĐỘ LỬA ĐỒNG LỘC

*Người con gái tuổi 24 giữa tuyến đường bom đạn
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Ngã ba Đồng Lộc, Hà Tĩnh là một trọng điểm giao thông chiến lược trên tuyến đường chi viện cho chiến trường miền Nam. Đường bị đánh phá liên tục, nhưng những người làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông vẫn phải bám trụ, san lấp hố bom, sửa đường để giữ cho tuyến vận tải không bị đình trệ.
Giữa hoàn cảnh ấy có một cô gái trẻ tên Võ Thị Tần, quê ở xã Thiên Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Chị sinh năm 1944, là Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55 Thanh niên xung phong Hà Tĩnh.
Đầu năm 1968, Tiểu đội 4 do chị Võ Thị Tần làm A trưởng. Đến tháng 4/1968, trước tình hình Ngã ba Đồng Lộc bị đánh phá ác liệt, đơn vị được điều về đây thực hiện nhiệm vụ san lấp hố bom, sửa chữa mặt đường, bảo đảm giao thông. Ở tuổi 24, chị Tần cũng có những ước mơ rất đỗi bình dị của một người con gái. Nhưng chiến tranh khiến tuổi trẻ của chị gắn với những cung đường đầy bom đạn và nhiệm vụ bảo đảm cho từng chuyến xe đi qua.
* Bức thư gửi mẹ trước ngày hy sinh
Ngày 19/7/1968, giữa những ngày tháng chiến đấu vô cùng ác liệt tại Đồng Lộc, chị Võ Thị Tần viết một lá thư gửi về cho mẹ.
Trong thư, chị kể về công việc của đơn vị, về những trận bom và cuộc sống nơi chiến trường. Điều đặc biệt là dù đang ở giữa nơi hiểm nguy, chị vẫn cố gắng trấn an mẹ, thể hiện tinh thần lạc quan và niềm tin vào nhiệm vụ của mình. Bức thư được viết trên giấy học trò và sau này trở thành một kỷ vật lịch sử được lưu giữ.
Bức thư ấy cho thấy một Võ Thị Tần không chỉ là người tiểu đội trưởng kiên cường mà còn là một người con luôn hướng về gia đình. Sau những dòng chữ viết giữa chiến trường vẫn là hình ảnh của một cô gái nhớ mẹ, nhớ quê nhà và quan tâm đến những người thân yêu.
Đó cũng chính là điều khiến câu chuyện về chị trở nên gần gũi với thế hệ trẻ hôm nay: phía sau hình ảnh một người chiến sĩ là một con người bằng xương bằng thịt, có gia đình, tình cảm và những ước mơ riêng.
* Ngày cuối cùng của người Tiểu đội trưởng
Năm ngày sau khi viết lá thư gửi mẹ, ngày 24/7/1968, Tiểu đội 4 nhận nhiệm vụ ra trọng điểm để san lấp hố bom, sửa chữa đường, củng cố hầm trú ẩn và khơi sâu rãnh thoát nước.
Khoảng 16 giờ, mười nữ thanh niên xung phong ra hiện trường và nhanh chóng bắt tay vào công việc. Khi đang làm nhiệm vụ, máy bay tiếp tục đánh phá. Một loạt bom trúng vào đội hình của mười cô gái.
Mười nữ thanh niên xung phong đã hy sinh, trong đó có Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần, khi tuổi đời của chị mới 24 tuổi.
Sự hy sinh của chị và chín đồng đội đã trở thành một trong những câu chuyện tiêu biểu gắn với Ngã ba Đồng Lộc – nơi hàng nghìn con người từng ngày bám trụ để bảo đảm tuyến giao thông chi viện cho chiến trường.
* Một người con gái, một lá thư và một thời tuổi trẻ
Điều còn lại sau hơn nửa thế kỷ không chỉ là những con số hay những mốc thời gian lịch sử. Đó là một bức thư. Đó là một người mẹ có người con gái mãi mãi không trở về. Đó là một cô gái 24 tuổi đã gửi lại tuổi xuân của mình tại Ngã ba Đồng Lộc.
Và đó cũng là ký ức về cả một thế hệ thanh niên Việt Nam đã sống trong những năm tháng chiến tranh với tinh thần trách nhiệm đối với đất nước.
Câu chuyện của Võ Thị Tần giúp thế hệ hôm nay hiểu rằng lịch sử không chỉ nằm trong những trang sách. Lịch sử còn hiện diện qua những lá thư, những kỷ vật, những địa danh và câu chuyện của những con người cụ thể.
Bức thư chị gửi mẹ ngày 19/7/1968 vì thế không chỉ là một kỷ vật của riêng gia đình. Nó đã trở thành một chứng tích giúp thế hệ sau hình dung rõ hơn về cuộc sống, suy nghĩ và tinh thần của những thanh niên xung phong giữa chiến trường Đồng Lộc.
* Lời nhắn gửi thế hệ trẻ hôm nay
Hơn 50 năm đã trôi qua, đất nước đã bước sang một thời kỳ hòa bình và phát triển. Những người trẻ hôm nay không phải sống trong hoàn cảnh chiến tranh như thế hệ của chị Võ Thị Tần.
Nhưng tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nước và ý thức cống hiến vẫn là những giá trị có thể được tiếp nối.
Tưởng nhớ chị Võ Thị Tần không chỉ là nhớ về một người đã hy sinh. Đó còn là dịp để mỗi bạn trẻ tự hỏi mình có thể làm gì để xứng đáng với những thế hệ đã đi trước: học tập tốt hơn, sống có trách nhiệm hơn, biết trân trọng hòa bình và chủ động tìm hiểu, gìn giữ những câu chuyện lịch sử của dân tộc.
Bởi một câu chuyện chỉ thực sự được lưu giữ khi nó được nhớ đến, kể lại và truyền tiếp cho thế hệ sau.
Võ Thị Tần đã nằm lại ở Đồng Lộc, nhưng câu chuyện về người Tiểu đội trưởng tuổi 24 ấy vẫn còn được kể. Và đó chính là một “Câu chuyện thời hoa lửa”.