Võ Thị Tần – Cô gái thanh niên xung phong được tìm ra cuối cùng tại Ngã Ba Đồng Lộc

Những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khi cả dân tộc Việt Nam đứng lên bảo vệ độc lập, có một nơi được gọi là “tọa độ lửa” – đó chính là Ngã ba Đồng Lộc, thuộc huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.

Ngã ba Đồng Lộc là điểm giao nhau quan trọng của tuyến đường Trường Sơn huyết mạch. Mọi đoàn xe, mọi chuyến hàng chi viện cho miền Nam đều phải đi qua nơi đây. Chính vì vậy, đế quốc Mỹ đã điên cuồng đánh phá, trút xuống nơi này hàng vạn tấn bom với ý đồ cắt đứt con đường tiếp viện của ta.

Giữa mưa bom, lửa đạn ấy, xuất hiện hình ảnh thật đẹp nhưng cũng vô cùng bi tráng: những cô gái thanh niên xung phong tuổi đời còn rất trẻ. Họ rời mái trường, rời làng quê, khoác lên mình màu áo xanh, mang theo cuốc, xẻng và một niềm tin giản dị mà lớn lao:

“Tim có thể ngừng đập, nhưng đường không thể tắc.”

Trong số đó có Tiểu đội 4 – Đại đội 552 – Tổng đội Thanh niên xung phong 55, gồm 10 cô gái, người lớn tuổi nhất mới 24, người nhỏ nhất chỉ vừa 17. Họ sống trong những lán nhỏ giữa rừng, ngày làm đường, đêm tránh bom, thiếu thốn đủ bề nhưng lúc nào cũng tràn đầy tiếng cười.

Tiểu đội trưởng của họ là cô Võ Thị Tần – một cô gái nhỏ nhắn nhưng rất kiên cường. Cô luôn là người đi đầu trong công việc, sẵn sàng nhận phần khó nhất, nguy hiểm nhất. Với cô, an toàn của đồng đội luôn quan trọng hơn bản thân mình.

Chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968, máy bay Mỹ bất ngờ ném bom dữ dội xuống Ngã ba Đồng Lộc. Đất đá rung chuyển, khói lửa mù mịt. Sau loạt bom đầu, các cô vừa kịp chạy xuống hầm trú ẩn. Nhưng rồi, một loạt bom khác tiếp tục trút xuống, dữ dội và tàn khốc hơn.

Khi tiếng bom ngừng lại, mặt đất bị cày xới tan hoang. Cả 10 cô gái đã anh dũng hy sinh, vùi mình dưới lớp đất đá dày đặc.

Ngay trong đêm, đồng đội và nhân dân địa phương không quản hiểm nguy, dùng tay không đào bới tìm kiếm các cô. Từng xẻng đất được xúc lên trong nỗi lo lắng và nghẹn ngào.

Rồi một người… hai người… ba người… lần lượt được tìm thấy.

Chín cô gái đã được đưa lên khỏi lòng đất.

Nhưng vẫn còn một người chưa thấy.

Đó là cô Võ Thị Tần – tiểu đội trưởng.

Mọi người tiếp tục đào sâu hơn, cẩn thận hơn. Phải mất rất lâu, dưới lớp đất đá nén chặt bởi bom đạn, cuối cùng họ mới tìm thấy cô.

Khi đưa được cô lên, tất cả đều lặng đi.

Trong tay cô vẫn nắm chặt chiếc cuốc nhỏ, như thể đến giây phút cuối cùng vẫn chưa rời bỏ nhiệm vụ. Khuôn mặt cô còn rất trẻ, rất hiền, giống như đang ngủ sau một ngày làm việc vất vả. Là người chỉ huy, cô đã ở lại sau cùng, đúng như cách cô vẫn làm mỗi ngày để bảo vệ đồng đội của mình.

Cô Võ Thị Tần ra đi khi mới 24 tuổi, mang theo cả một tuổi xuân đẹp đẽ. Trong những bức thư gửi về cho mẹ trước đó, cô từng viết những lời rất giản dị mà xúc động:

“Nếu con không trở về, xin mẹ đừng buồn. Con đã sống trọn vẹn với Tổ quốc.”

Sự hy sinh của 10 cô gái thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc, đặc biệt là hình ảnh cô gái được tìm thấy cuối cùng, đã trở thành biểu tượng bất tử của tuổi trẻ Việt Nam trong thời hoa lửa – dám sống, dám hiến dâng, dám lấy cái chết của mình để đổi lấy sự sống cho Tổ quốc.

Ngày nay, Ngã ba Đồng Lộc đã yên bình. Cỏ xanh mọc lên trên những hố bom xưa. Nhưng dưới lòng đất ấy, vẫn còn đó những cô gái tuổi mười tám, đôi mươi – mãi mãi nằm lại để đất nước có được hòa bình hôm nay.