Võ Thị Tần - đoá hoa bất tử giữa "túi bom" Đồng Lộc
rong những năm tháng "máu và hoa" của dân tộc, có một tọa độ được gọi là "chảo lửa", "túi bom" – Ngã ba Đồng Lộc. Nơi ấy, hơn nửa thế kỷ trước, một thế hệ trẻ đã sống và chiến đấu với tinh thần “Sống bám cầu đường, chết kiên cường bất khuất”. Và rực sáng giữa tâm điểm của tọa độ chết ấy là chị Võ Thị Tần – người tiểu đội trưởng mang tâm hồn lãng mạn nhưng có ý chí sắt đá hơn cả bom đạn kẻ thù.
Nếu ai đã từng yêu mến nhân vật Phương Định trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê, hẳn sẽ thấy bóng dáng ấy hiện hữu rất thật nơi chị Tần. Giữa cái nóng hầm hập của đất đá bị xới tung, mùi thuốc súng khét lẹt nồng nặc, chị Tần và chín cô gái của Tiểu đội 4 vẫn giữ cho mình một khoảng trời riêng thanh khiết. Sau những giờ trực chiến căng thẳng, các chị lại tụm lại soi chung một mảnh gương vỡ, tết tóc cho nhau và hát vang bài Cô gái mở đường. Với chị Tần, tiếng hát không chỉ để át tiếng bom, mà còn là lời khẳng định: cái chết có thể hủy diệt sự sống, nhưng không bao giờ dập tắt được sự lạc quan của tuổi trẻ.
Lịch sử ghi dấu chị không chỉ bởi lòng dũng cảm, mà còn bởi tình yêu gia đình sâu nặng. Trong lá thư cuối cùng gửi mẹ, chị viết bằng những dòng chữ lạc quan đến thắt lòng: “Mẹ ơi, ở đây vui lắm mẹ ạ. Máy bay Mỹ thắp đèn cho chúng con làm đường…”. Đằng sau những câu chữ ấy là một trái tim bao dung, chị muốn gánh hết mọi nỗi lo để mẹ ở quê nhà được yên lòng.
16 giờ 30 phút ngày 24/7/1968 – một buổi chiều định mệnh. Khi khói bom vừa dứt, chị Tần thổi hồi còi dồn dập chỉ huy tiểu đội xông ra trận địa để san lấp hố bom, thông đường cho đoàn xe vận tải vào Nam. Giữa lúc mười cô gái đang hối hả tay cuốc tay xẻng, một tốp phản lực Mỹ bất ngờ quay lại trút bom tọa độ. Một tiếng nổ rung trời chuyển đất. Khói bụi tan đi, chỉ còn lại sự im lặng đến đáng sợ của núi rừng. Chị Tần và đồng đội đã nằm lại trong lòng đất mẹ khi tuổi đời mới mười tám, đôi mươi – cái tuổi đẹp nhất của đời người. Các chị hy sinh khi tay vẫn còn nắm chặt cán xẻng, trên môi như vẫn còn dở dang bài hát về những nẻo đường Trường Sơn.
Nụ cười rạng rỡ của chị trong bức ảnh chân dung hôm nay chính là minh chứng cho một thế hệ "gan vàng dạ ngọc". Chị ra đi, nhưng đã hóa thân thành một ngôi sao vĩnh hằng trên "Cửa trời" Đồng Lộc, soi sáng cho lý tưởng của thanh niên Việt Nam hôm nay.
