Võ Thị Tần – Lá thư gửi mẹ giữa Ngã ba Đồng Lộc

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Ngã ba Đồng Lộc được biết đến là một trong những địa điểm bị đánh phá ác liệt nhất trên tuyến đường vận chuyển chi viện cho chiến trường miền Nam.

Nơi ấy đã trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của tinh thần bất khuất và lòng quả cảm của những người thanh niên xung phong.

Giữa những năm tháng bom đạn khốc liệt ấy, có một người con gái tên là Võ Thị Tần.

Chị sinh năm 1944 tại xã Thiên Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Từ nhỏ, chị đã lớn lên trong một vùng quê giàu truyền thống cách mạng. Khi đất nước cần sức trẻ, chị tình nguyện tham gia lực lượng thanh niên xung phong, nhận nhiệm vụ tại những trọng điểm giao thông nguy hiểm.

Năm 1968, chiến tranh bước vào giai đoạn đặc biệt ác liệt. Ngã ba Đồng Lộc liên tục bị máy bay Mỹ ném bom nhằm cắt đứt tuyến đường chi viện từ miền Bắc vào miền Nam.

Tại đây, Võ Thị Tần là Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4, phụ trách chín nữ thanh niên xung phong khác.

Công việc của các chị vô cùng nguy hiểm. Sau mỗi đợt máy bay đánh phá, các chị phải nhanh chóng ra mặt đường san lấp hố bom, vận chuyển đất đá, sửa chữa những đoạn đường bị hư hỏng và đánh dấu vị trí bom chưa nổ.

Đó là cuộc chiến không có chiến hào cố định, không có nơi nào thật sự an toàn. Máy bay địch có thể quay trở lại bất cứ lúc nào.

Nhưng các chị vẫn kiên cường bám trụ.

Điều đặc biệt là giữa chiến trường khốc liệt, những cô gái ấy vẫn giữ được tâm hồn trong sáng, lạc quan của tuổi trẻ. Họ vẫn quan tâm, động viên nhau, vẫn mong ngóng những lá thư từ gia đình và vẫn mang trong lòng những ước mơ về một ngày hòa bình.

Ngày 19/7/1968, Võ Thị Tần viết thư gửi về cho mẹ.

Trong bức thư ấy, có câu nói giản dị: “Ở đây vui lắm mẹ ạ.”

Chỉ một câu nói ngắn ngủi nhưng chứa đựng biết bao tình cảm. Giữa nơi bom đạn ác liệt, người con gái vẫn muốn mẹ ở quê nhà được yên lòng.

Võ Thị Tần cũng có một câu chuyện tình cảm động với anh Nguyễn Đức Hồng, người thanh niên cùng quê. Hai người quen nhau từ nhỏ và đã có tình cảm với nhau trước khi chiến tranh khiến họ phải sống xa nhau.

Những kỷ vật như chiếc lược, lọn tóc thề gắn với mối tình ấy về sau được lưu giữ tại Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc.

Rồi ngày 24/7/1968 định mệnh đã đến.

Trong khi thực hiện nhiệm vụ tại Ngã ba Đồng Lộc, cả mười nữ thanh niên xung phong của Tiểu đội 4 đã hy sinh trong một trận bom.

Người lớn tuổi nhất mới 24 tuổi, người trẻ nhất chỉ 17 tuổi.

Võ Thị Tần ra đi khi tuổi đời vừa tròn 24, mang theo những dự định còn dang dở.

Sau khi chị hy sinh, anh Nguyễn Đức Hồng vẫn dành nhiều tình cảm cho người con gái năm xưa. Về sau, anh lập gia đình với bà Võ Thị Minh. Cảm động trước tình nghĩa ấy, bà Minh cùng chồng thờ phụng di ảnh chị Tần. Sau khi ông Hồng qua đời năm 2018, bà tiếp tục hương khói tưởng nhớ chị.

Đó là một câu chuyện khiến nhiều người xúc động: chiến tranh có thể chia cắt con người, nhưng không thể xóa nhòa lòng thủy chung, tình nghĩa và ký ức về những người đã ngã xuống.

Ngày nay, tại Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc, mười ngôi mộ nằm cạnh nhau như mười bông hoa bất tử. Mỗi dịp tháng Bảy, những dòng người lại tìm về nơi đây để thắp nén hương tưởng nhớ.

Võ Thị Tần và đồng đội đã chứng minh rằng lòng yêu nước không phân biệt tuổi tác, giới tính. Khi Tổ quốc cần, những cô gái tuổi đôi mươi cũng có thể trở thành những người anh hùng. Câu chuyện còn nhắc chúng ta biết trân trọng hòa bình, tình cảm gia đình và những hy sinh thầm lặng của thế hệ đi trước.

Tác giả: Phạm Thị Hân

Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 – Nghệ An