VÕ THỊ TẦN – NGƯỜI NỮ ĐỘI TRƯỞNG GIỮA TỌA ĐỘ LỬA ĐỒNG LỘC
Nhắc đến Ngã ba Đồng Lộc trong những năm tháng chiến tranh, người ta không chỉ nhớ đến những trận bom ác liệt mà còn nhớ đến những cô gái thanh niên xung phong đã dành tuổi xuân để giữ đường thông cho những đoàn xe ra tiền tuyến. Trong số đó có Võ Thị Tần, người nữ đội trưởng của Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội Thanh niên xung phong 55.
VÕ THỊ TẦN – NGƯỜI NỮ ĐỘI TRƯỞNG GIỮA TỌA ĐỘ LỬA ĐỒNG LỘC
Nhắc đến Ngã ba Đồng Lộc trong những năm tháng chiến tranh, người ta không chỉ nhớ đến những trận bom ác liệt mà còn nhớ đến những cô gái thanh niên xung phong đã dành tuổi xuân để giữ đường thông cho những đoàn xe ra tiền tuyến. Trong số đó có Võ Thị Tần, người nữ đội trưởng của Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội Thanh niên xung phong 55.
Võ Thị Tần quê ở xã Thiên Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Cũng như nhiều thanh niên thời ấy, khi Tổ quốc cần, chị đã lên đường tham gia lực lượng Thanh niên xung phong. Công việc của những cô gái tại Đồng Lộc là san lấp hố bom, sửa đường, bảo đảm giao thông để những đoàn xe vận tải có thể vượt qua trọng điểm an toàn.
Đồng Lộc khi ấy là một trong những điểm nút quan trọng trên tuyến đường vận chuyển chi viện cho chiến trường miền Nam. Quân địch liên tục đánh phá nhằm cắt đứt tuyến giao thông. Sau mỗi trận bom, mặt đường lại xuất hiện những hố bom sâu hoắm. Những cô gái thanh niên xung phong phải nhanh chóng có mặt, san lấp đất đá và khôi phục mặt đường.
Công việc ấy thường diễn ra giữa tiếng máy bay và bom nổ.
Võ Thị Tần là đội trưởng nhưng chị không đứng ngoài công việc của đồng đội. Chị cùng các chị em trực tiếp san đường, làm nhiệm vụ và động viên nhau vượt qua những thời khắc nguy hiểm. Trong những ngày tháng khốc liệt ấy, tình đồng đội trở thành nguồn động viên lớn nhất giúp họ tiếp tục bám trụ.
Tiểu đội của Võ Thị Tần gồm 10 nữ thanh niên xung phong. Những cô gái tuổi đời còn rất trẻ, người lớn nhất cũng chỉ ngoài hai mươi. Họ cùng sống, cùng làm việc và cùng chia sẻ với nhau từng bữa cơm, giấc ngủ giữa chiến trường.
Có những lúc bom vừa dứt, các chị đã phải lao ra mặt đường để san lấp hố bom. Có khi công việc vừa hoàn thành, máy bay địch lại xuất hiện. Con đường phải được thông, bởi phía sau những người thanh niên xung phong là những đoàn xe đang chờ tiến vào chiến trường.
Ngày 24/7/1968, một trận bom dữ dội đã trút xuống Ngã ba Đồng Lộc.
Khi ấy, Tiểu đội 4 đang làm nhiệm vụ tại khu vực trọng điểm. Một quả bom đã đánh trúng vị trí các cô gái đang làm việc. Cả 10 nữ thanh niên xung phong trong tiểu đội đã anh dũng hy sinh, trong đó có đội trưởng Võ Thị Tần.
Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.
Những cô gái ấy chưa kịp sống hết tuổi thanh xuân, chưa kịp trở về quê hương, chưa kịp thực hiện những ước mơ riêng của mình. Nhưng họ đã để lại một phần tuổi trẻ trên con đường ra trận của đất nước.
Sau chiến tranh, câu chuyện về 10 cô gái Đồng Lộc trở thành một trong những biểu tượng xúc động nhất về lực lượng Thanh niên xung phong Việt Nam. Những cái tên Võ Thị Tần, Nguyễn Thị Xuân, Nguyễn Thị Nhỏ, Nguyễn Thị Hường, Trần Thị Hường, Nguyễn Thị Xanh, Võ Thị Hà, Nguyễn Thị Nhạn, Dương Thị Xuân và Nguyễn Thị Hồng được nhắc lại qua nhiều thế hệ.
Ngã ba Đồng Lộc hôm nay đã trở thành một địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống. Nơi từng hứng chịu những trận bom dữ dội giờ đây là một vùng đất thanh bình. Nhưng dưới lớp đất ấy vẫn còn ký ức về những người trẻ đã nằm lại để giữ cho con đường được nối dài.
Câu chuyện về Võ Thị Tần và 9 đồng đội không chỉ là câu chuyện về sự hy sinh. Đó còn là câu chuyện về tình đồng đội, trách nhiệm và lý tưởng của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng đất nước gian khó.
Những cô gái ấy đã làm một công việc tưởng như rất bình thường: san đường, lấp hố bom, giữ đường thông. Nhưng trong chiến tranh, mỗi mét đường được khôi phục có thể quyết định sự sống còn của một đoàn xe và sự chi viện cho chiến trường.
Họ đã biến những công việc bình dị ấy thành một phần của lịch sử.
Ngày hôm nay, thế hệ trẻ được sống trong hòa bình, được học tập và theo đuổi những ước mơ của mình. Mỗi khi nhắc đến Võ Thị Tần và những nữ thanh niên xung phong Đồng Lộc, chúng ta càng hiểu rằng cuộc sống bình yên ấy đã được đánh đổi bằng tuổi xuân của biết bao con người.
Mười cô gái Đồng Lộc đã không trở về, nhưng tuổi hai mươi của họ vẫn ở lại với đất nước – trong từng con đường, từng hàng cây và trong ký ức không thể phai mờ của dân tộc.
Đó chính là câu chuyện về một thế hệ thanh niên đã chọn đường ra trận thay cho con đường riêng của tuổi trẻ, để hôm nay những thế hệ sau được bước đi trên những con đường hòa bình.
