Võ Thị Thắng – Người nữ chiến sĩ cách mạng bất khuất và biểu tượng “Nụ cười chiến thắng” của dân tộc Việt Nam

Đồng chí Võ Thị Thắng (1945–2014) với nụ cười nổi tiếng tại phiên tòa năm 1968. Ảnh tư liệu.Từ người con gái Long An đến nữ chiến sĩ cách mạng kiên trung

Đồng chí Võ Thị Thắng sinh ngày 10/12/1945 tại xã Tân Bửu, huyện Bến Lức, tỉnh Long An (theo địa danh lịch sử), trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Sinh ra và lớn lên giữa những năm tháng đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh, đồng chí sớm được giáo dục về lòng yêu nước, tinh thần đấu tranh và ý thức trách nhiệm đối với vận mệnh dân tộc.

Ngay từ khi mới 9 tuổi, Võ Thị Thắng đã tham gia những công việc cách mạng phù hợp với lứa tuổi như đưa thư liên lạc, mang cơm tiếp tế cho cán bộ được gia đình che chở, nuôi giấu. Những hoạt động tưởng chừng nhỏ bé ấy đã góp phần hình thành bản lĩnh, lòng dũng cảm và tinh thần kiên định của người chiến sĩ cách mạng sau này.

Năm 13 tuổi, đồng chí theo học tại Trường nữ trung học Gia Long ở Sài Gòn, nay là Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai. Đây cũng là giai đoạn phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên và các tầng lớp nhân dân đô thị miền Nam phát triển mạnh mẽ.

Năm 1961, khi mới 16 tuổi, Võ Thị Thắng chính thức tham gia hoạt động cách mạng. Với sự nhiệt huyết của tuổi trẻ, đồng chí tích cực tham gia các phong trào thanh niên, học sinh, sinh viên, sau đó được tổ chức phân công hoạt động bí mật trong lòng đô thị Sài Gòn.

Từ một nữ sinh trẻ tuổi, Võ Thị Thắng từng bước trưởng thành, trở thành chiến sĩ cách mạng gan dạ, sẵn sàng đối diện với hiểm nguy để thực hiện nhiệm vụ được giao.

“Nụ cười chiến thắng” – Biểu tượng bất khuất trước bản án 20 năm tù

Năm 1968, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt với cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân. Trong bối cảnh đó, Võ Thị Thắng tiếp tục hoạt động trong lực lượng cách mạng tại Sài Gòn.

Tháng 7/1968, khi thực hiện nhiệm vụ tấn công một người bị lực lượng cách mạng xác định là chỉ điểm cho chính quyền Sài Gòn tại khu vực Phú Lâm, Quận 6, đồng chí bị bắt.

Ngày 2/8/1968, Võ Thị Thắng bị đưa ra xét xử tại tòa án quân sự của chính quyền Sài Gòn. Khi ấy, đồng chí mới 23 tuổi nhưng đã phải đối diện với bản án 20 năm tù khổ sai.

Trước bản án nặng nề, thay vì tỏ ra sợ hãi hay khuất phục, người nữ chiến sĩ trẻ vẫn giữ thái độ bình thản, tự tin và nở nụ cười đầy kiêu hãnh.

Ngay tại phiên tòa, đồng chí đã nói câu nói nổi tiếng:

“Liệu chính quyền các ông có tồn tại đến 20 năm để bỏ tù tôi không?”

Câu nói ấy thể hiện niềm tin mãnh liệt vào thắng lợi cuối cùng của cách mạng Việt Nam, đồng thời khẳng định ý chí không khuất phục trước tù đày và bạo lực.

Khoảnh khắc Võ Thị Thắng mỉm cười sau phiên xử được một phóng viên người Nhật Bản ghi lại. Bức ảnh sau này được biết đến với tên gọi “Nụ cười chiến thắng”, trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Không mang theo vũ khí, không xuất hiện giữa chiến trường, nhưng nụ cười của người nữ chiến sĩ trước bản án khắc nghiệt đã truyền đi thông điệp mạnh mẽ về lòng dũng cảm, niềm tin và khát vọng tự do.

Bức ảnh không chỉ gây xúc động sâu sắc trong nhân dân Việt Nam mà còn trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật, góp phần cổ vũ tinh thần đấu tranh vì độc lập dân tộc.