Võ Thị Thắng: Nụ cười bất tử và khí phách một thế hệ anh hùng

Bà Võ Thị Thắng sinh ngày 10/01/1945 tại xã Tân Bửu, huyện Bến Lức, tỉnh Long An. Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, nơi cả xã, huyện và tỉnh đều được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, bà đã sớm tiếp thu và phát huy tinh thần yêu nước từ gia đình và quê hương.

Tuổi trẻ của Võ Thị Thắng gắn liền với những phong trào học sinh, sinh viên sục sôi chống đế quốc Mỹ tại Sài Gòn - Gia Định và các đô thị miền Nam. Cùng với những tên tuổi như Trần Văn Ơn, Nguyễn Thái Bình, bà đã trở thành một phần của thế hệ thanh niên anh hùng, sẵn sàng hy sinh tuổi thanh xuân tươi đẹp nhất cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Tháng 7/1968, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ đang ở giai đoạn quyết liệt, Võ Thị Thắng được giao nhiệm vụ ám sát Trần Văn Đỗ – một mật vụ chỉ điểm tại Quận 6. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, bà không may bị địch bắt. Những ngày sau đó là chuỗi thời gian đối mặt với sự tra tấn dã man và đọa đầy trong các nhà lao khét tiếng như Thủ Đức, Chí Hòa, Tân Hiệp, Hố Nai và Côn Đảo. Tuy nhiên, mọi cực hình roi vọt đều không thể khuất phục được ý chí kiên trung và lòng trung kiên của người chiến sĩ trẻ.

Ngày 02/08/1968, chính quyền Sài Gòn đưa Võ Thị Thắng ra xét xử tại Tòa án quân sự mặt trận vùng 3 chiến thuật. Trước ngày ra tòa, bà đã mượn một chiếc áo bà ba đen của bạn tù – màu áo truyền thống của quê hương và cũng là biểu tượng của người chiến sĩ cách mạng mà bà luôn yêu tha thiết.

Bước xuống từ xe tù giữa vòng vây quân cảnh, Võ Thị Thắng xuất hiện với thái độ bình thản, khẽ gật đầu chào bà con. Sau phiên tòa chóng vánh kéo dài 15 phút, tòa tuyên án bà 20 năm tù khổ sai. Đứng trước bản án nặng nề ấy, bà không hề run sợ mà nở một nụ cười rạng rỡ, đầy ngạo nghễ và để lại một câu nói đanh thép đi vào lịch sử:

Khoảnh khắc nụ cười hiên ngang ấy đã được một phóng viên người Nhật ghi lại, trở thành bức ảnh biểu tượng mang tên "Nụ cười chiến thắng". Bức ảnh này không chỉ làm rung động trái tim người dân Việt Nam mà còn lan tỏa khắp thế giới, trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật và là biểu tượng cho tinh thần bất khuất của một dân tộc không bao giờ cúi đầu.

Suốt 6 năm ròng rã bị giam cầm, Võ Thị Thắng đã biến nhà tù thành trường học cách mạng để rèn luyện bản lĩnh. Đến ngày 07/03/1974, theo Hiệp định Paris, bà cùng nhiều chiến sĩ cách mạng khác được trao trả tự do tại sân bay Lộc Ninh. Ngày trở về, bà vẫn giữ nguyên nụ cười tươi tắn như đóa hoa hồng, như những câu thơ mà Bộ trưởng Xuân Thủy đã từng đề tặng: "Mặt em như tỏa ánh hồng / Miệng em như tận đáy lòng nở hoa".

Sau ngày đất nước thống nhất (30/04/1975), bà tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp xây dựng đất nước với nhiều trọng trách quan trọng. Bà từng đảm nhiệm các chức vụ: Ủy viên Trung ương Đảng khóa IX, X; Đại biểu Quốc hội các khóa IX, X, XI; Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Cuba.

Đặc biệt, trong hơn 10 năm giữ chức Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, bà đã có những đóng góp to lớn trong việc đưa ngành du lịch Việt Nam từng bước hội nhập, sánh vai với các nước trong khu vực và quốc tế, xứng đáng là ngành kinh tế mũi nhọn. Không chỉ là một nhà lãnh đạo kiên cường, bộc trực và dám chịu trách nhiệm, bà còn được mọi người yêu mến bởi sự dịu hiền, khiêm nhường và lịch thiệp trong cuộc sống đời thường. Bà cũng là minh chứng cho hình ảnh người phụ nữ Việt Nam giỏi việc nước, đảm việc nhà. Dù bận rộn với công tác lãnh đạo, bà vẫn hoàn thành xuất sắc bổn phận làm vợ, làm mẹ, đồng thời không ngừng học tập để tốt nghiệp Đại học Luật và Đại học Tổng hợp (khoa Sử).

Trái tim của người con gái "Nụ cười chiến thắng" đã ngừng đập vào lúc 8 giờ 20 phút ngày 22/08/2014 tại TP. Hồ Chí Minh, hưởng thọ 69 tuổi. Cuộc đời bà là một bài ca rực rỡ về lý tưởng cách mạng và lòng yêu nước. Nụ cười của Võ Thị Thắng năm 1968 không chỉ là một khoảnh khắc lịch sử, mà còn là biểu tượng thép về khí phách của một thế hệ thanh niên Việt Nam anh dũng, luôn tin tưởng tuyệt đối vào thắng lợi cuối cùng của dân tộc. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, hình ảnh nụ cười ấy vẫn vẹn nguyên giá trị, tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ mai sau về tinh thần lạc quan và ý chí kiên cường trước mọi thử thách của cuộc sống.