Võ Thị Thắng và "Nụ cười chiến thắng" (Năm 1968)

Trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước tàn khốc, Đô thành Sài Gòn trở thành một chiến trường đô thị rực lửa. Giữa lòng đô thị bị bủa vây bởi mảng lưới cảnh sát và quân cảnh dày đặc, phong trào đấu tranh của học sinh - sinh viên vẫn cuộn trào như những làn sóng ngầm mãnh liệt. Năm 1968, cuộc tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân bùng nổ, thôi thúc bao tâm hồn thanh niên trẻ tuổi dấn thân vào con đường cách mạng. Giữa bầu không khí sặc mùi thuốc súng và lao tù ấy, hình ảnh nữ sinh Võ Thị Thắng với nụ cười rạng rỡ trước tòa án quân sự chính quyền Sài Gòn đã trở thành một biểu tượng bất tử, đi vào lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc.

Võ Thị Thắng sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng tại xã Tân Bửu, huyện Bến Lức, tỉnh Long An. Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, cô thiếu nữ trẻ tuổi đã sớm giác ngộ lý tưởng, tích cực tham gia các hoạt động nội đô của Thành đoàn Sài Gòn. Tháng 7 năm 1968, trong một chiến dịch truy quét ác ôn giữa lòng đô thị, Võ Thị Thắng nhận nhiệm vụ ám sát một tên trùm ác ôn khét tiếng dã man tại Sài Gòn nhằm bảo vệ cơ sở cách mạng. Dù nhiệm vụ bất thành và cô bị lực lượng quân cảnh bắt giữ ngay sau đó, bản lĩnh và khí tiết kiên trung của nữ thanh niên tuổi 23 vẫn không hề bị khuất phục trước những trận đòn tra tấn dã man trong ngục tối.

Ngày 2 tháng 8 năm 1968, chính quyền Sài Gòn đưa Võ Thị Thắng ra xét xử tại "Tòa án quân sự mặt trận dã chiến". Hòng đè bẹp tinh thần của người chiến sĩ trẻ cũng như đe dọa phong trào học sinh - sinh viên, hội đồng xét xử đã tuyên bản án cực kỳ nặng nề: 20 năm khổ sai.

Đứng trước bản án khắc nghiệt và không khí đe dọa dồn dập của những họng súng cảnh sát chung quanh, Võ Thị Thắng không hề tỏ ra nao núng hay sợ hãi. Trái lại, cô thong thả quay lại nhìn hội đồng phiên tòa, nở một nụ cười tươi tắn, rạng rỡ và cất lời đáp trả đập tan uy thế của kẻ thù: "Liệu chính quyền của các ông có tồn tại đến 20 năm để tù tôi không?". Câu nói đập tan bản án dã man cùng khoảnh khắc nụ cười của cô được phóng viên nhà báo Nhật Bản ghi lại qua ống kính đã lập tức gây chấn động truyền thông quốc tế.

Nụ cười ấy — được mệnh danh là "Nụ cười chiến thắng" — đã nhanh chóng vượt qua khỏi không gian phòng xử án, trở thành ngọn lửa sưởi ấm niềm tin cho hàng triệu đồng bào, đồng chí đang bị giam cầm trong các nhà tù đế quốc. Lời tiên đoán kiêu hãnh của nữ sinh Võ Thị Thắng đã trở thành sự thật: chưa đầy 7 năm sau, ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền Sài Gòn sụp đổ hoàn toàn, miền Nam giải phóng, Tổ quốc thu về một mối. Tấm gương hiên ngang của Võ Thị Thắng mãi là bài học vô giá về tinh thần lạc quan cách mạng, bản lĩnh vững vàng và niềm tin sắt đá vào chiến thắng chính nghĩa của thế hệ trẻ Việt Nam.