VÕ THỊ THƯỜNG – NỮ ANH HÙNG VÀ NHỮNG QUẢ MÌN DỪA TỰ CHẾ
Có những câu chuyện lịch sử khiến người đọc nhớ mãi không phải vì những con số lớn lao, mà bởi một hình ảnh rất giản dị. Với em, câu chuyện về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Võ Thị Thường, người con của quê hương Quảng Nam, chính là một câu chuyện như thế. Võ Thị Thường sinh năm 1948 tại xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Những năm tháng tuổi trẻ của chị gắn liền với cuộc kháng chiến gian khổ trên vùng đất Quảng Nam trung dũng gia cường. Từ năm 1964, khi mới 16 tuổi, chị đã tham gia hoạt động du kích tại địa phương. Trong điều kiện trang bị vũ khí vô cùng thiếu thốn, người nữ chiến sĩ ấy đã tìm ra những cách đánh sáng tạo, phù hợp với hoàn cảnh thực tế. Trong những câu chuyện về Võ Thị Thường, điều làm em ấn tượng nhất là cách chị tận dụng vỏ quả dừa khô để chế tạo mìn tự do. Nghe có vẻ rất khó tin. Một cô gái trẻ không có vũ khí hiện đại, nhưng thay vào đó biết tận dụng thứ quả quen thuộc của quê nhà để tạo nên loại vũ khí khiến đối phương khiếp sợ. Chị lấy vỏ dừa khô, nhồi thuốc nổ và mảnh gốm, mảnh sắt bên trong rồi ngụy trang khéo léo trên những tuyến đường quân địch thường qua lại. Theo tư liệu ghi lại, những quả "mìn dừa" do chị gài đã tiêu diệt và làm bị thương nhiều binh sĩ đối phương, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh. Đằng sau câu chuyện về những quả mìn dừa giản dị ấy, em nhìn thấy một phẩm chất rất đáng quý của người chiến sĩ du kích: sự thông minh, mưu trí và tinh thần vượt khó trong hoàn cảnh thiếu thốn. Từ khi tham gia du kích đến ngày hy sinh, Võ Thị Thường đã trực tiếp chiến đấu hàng chục trận. Chị cùng đồng đội gài mìn, phục kích, tiêu diệt nhiều lực lượng đối phương, thu nhiều vũ khí và trang bị quân sự. Những chiến công ấy cho thấy quyết tâm kiên cường của một nữ du kích trẻ. Nhưng với em, điều đáng nhớ hơn cả vẫn là tinh thần chủ động, luôn suy nghĩ tìm tòi những phương thức sáng tạo để bảo vệ xóm làng. Năm 1966, trong một trận phục kích trên tuyến đường qua xã, Võ Thị Thường đã khéo léo gài mìn dừa ngụy trang dưới lớp lá khô. Khi toán quân địch lọt vào trận địa, quả mìn phát nổ làm tan rã đội hình đối phương, tạo điều kiện cho tổ du kích rút lui an toàn.
Đến năm 1967, chị lại nảy ra sáng kiến phối hợp mìn dừa với chông tre để tăng hiệu quả cản bước tiến quân của kẻ thù. Sự kết hợp giữa mìn tự chế và bẫy chông truyền thống đã biến từng bụi cây, con đường quê hương thành trận địa hiểm hóc. Cách làm đó cho thấy khả năng quan sát và óc sáng tạo nhạy bén của người chiến sĩ trong lòng địch. Nhưng Võ Thị Thường không chỉ là một người lính biết chiến đấu. Chị còn tích cực vận động bà con trong xã bám làng sản xuất, nuôi giấu cán bộ và tham gia vây đồn, tải thương. Điều đó khiến em nhận ra rằng cuộc kháng chiến không chỉ diễn ra ở nơi chiến trường gay go. Đó còn là sự gắn bó máu thịt giữa người chiến sĩ với nhân dân, nơi niềm tin của dân là chỗ dựa vững chắc nhất cho người lính. Bốn năm chiến đấu kiên cường của Võ Thị Thường đã khép lại vào một ngày cuối năm 1968. Trong một trận càn quét ác liệt của địch vào làng, chị đã dũng cảm ở lại cản bước tiến đối phương để đồng đội và nhân dân kịp thời sơ tán. Chị hy sinh khi tuổi đời mới tròn 20. Hai mươi tuổi, một tuổi đời mà ngày nay nhiều người vẫn đang học tập dưới mái trường đại học, nuôi dưỡng biết bao hoài bão và dự định cho tương lai. Nhưng Võ Thị Thường đã dâng hiến trọn vẹn tuổi xuân tươi đẹp nhất của mình cho sự nghiệp giải phóng quê hương. Sau khi hy sinh, chị được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều Huân, Huy chương cao quý. Ngày hôm nay, chiến tranh đã lùi xa. Chúng em được sống trong hòa bình, được học tập và phát triển trong điều kiện đầy đủ hơn thế hệ cha anh ngày trước rất nhiều. Vì vậy, sự biết ơn đối với những người đã hy sinh không chỉ dừng lại ở những bài học lịch sử hay những phút tưởng niệm. Với em, cách thiết thực nhất để tri ân họ là cố gắng học tập tốt, rèn luyện đạo đức, sống có trách nhiệm với gia đình và xã hội. Võ Thị Thường đã yên nghỉ trên mảnh đất Quảng Nam kiên cường khi tuổi đời còn rất trẻ. Nhưng câu chuyện về chị vẫn còn mãi, một câu chuyện về lòng dũng cảm, sự mưu trí và tình yêu quê hương tha thiết. Trong ký ức của em, hình ảnh người nữ du kích trẻ bên những quả mìn dừa tự chế giữa xóm làng Quảng Nam sẽ mãi là một biểu tượng đẹp của tuổi trẻ thời chiến – nơi cống hiến và hy sinh vì một ngày mai độc lập.
