Võ Tòng Xuân – Người Anh Hùng Trên Luống Cày Và Cuộc Chiến Chống "Giặc Đói"

Tôi xin dẫn bạn rời xa những ống kính máy ảnh để đến với một cuộc đời "lặn lội" giữa bùn lầy và những cánh đồng hoang hóa, một người anh hùng không mang quân hàm nhưng sức mạnh từ bàn tay và khối óc của ông đã nuôi sống hàng triệu con người. Đó chính là Anh hùng Lao động, Giáo sư - Tiến sĩ Võ Tòng Xuân – người được mệnh danh là "Cha đẻ của những hạt ngọc Việt" hay thân thương hơn là "Tiến sĩ của nông dân".

Trong lịch sử xây dựng đất nước sau chiến tranh, có một mặt trận không tiếng súng nhưng vô cùng cam go: Mặt trận an ninh lương thực. Vào những năm đầu sau ngày thống nhất, đất nước ta rơi vào tình trạng thiếu lương thực trầm trọng, người dân phải ăn cơm độn ngô khoai. Giữa bối cảnh ấy, Giáo sư Võ Tòng Xuân đã xuất hiện như một "vị cứu tinh" của nông nghiệp Việt Nam, mang theo tri thức khoa học để biến vùng đất phèn chua Nam Bộ thành vựa lúa lớn nhất thế giới.

Thông tin cá nhân:

• Năm sinh: 1940 (Mất năm 2024).

Cuộc đời của Giáo sư Võ Tòng Xuân là một hành trình dấn thân không mệt mỏi. Khi đang có một sự nghiệp giảng dạy và nghiên cứu ổn định, ông đã chọn con đường khó khăn nhất: rời phòng thí nghiệm để lội ruộng cùng nông dân. Chiến công vang dội nhất của ông gắn liền với cuộc chiến chống lại giặc rầy nâu đang tàn phá lúa gạo miền Tây vào những năm 1970. Ông đã đưa ra một quyết định táo bạo, chưa từng có tiền lệ: vận động đóng cửa trường đại học để đưa hàng ngàn sinh viên về các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, cùng nông dân dập dịch rầy nâu bằng cách nhân giống lúa kháng rầy. Chiến dịch "diệt rầy cứu lúa" năm ấy đã cứu hàng triệu tấn gạo, ngăn chặn một thảm họa đói nghèo đang cận kề.

Không dừng lại ở đó, Giáo sư Võ Tòng Xuân chính là người có công lớn trong việc đưa Việt Nam từ một nước nhập khẩu gạo trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Ông là người bền bỉ hướng dẫn nông dân chuyển đổi từ lúa một vụ sang hai vụ, ba vụ, và cải tạo vùng đất "chết" tứ giác Long Xuyên thành đất vàng. Ông không giảng lý thuyết trên giảng đường xa lạ, mà giảng ngay trên bờ đê, dưới cái nắng cháy da của miền Tây. Ông dạy nông dân cách bón phân, chọn giống, cách làm thủy lợi bằng ngôn ngữ của chính họ – giản dị, mộc mạc nhưng đầy tính khoa học.

Nhân cách của Võ Tòng Xuân là sự kết tinh của lòng yêu nước và trí tuệ thực tiễn. Dù được vinh danh bằng rất nhiều giải thưởng quốc tế danh giá (như Giải thưởng World Food Prize - Giải thưởng Lương thực Thế giới), ông vẫn giữ phong thái của một lão nông Nam Bộ: nụ cười hiền hậu, bộ quần áo giản dị và đôi chân không ngại bùn đất. Ông quan niệm rằng: "Trí thức phải là người đem lại cơm no áo ấm cho dân". Sự hy sinh của ông không phải là xương máu, mà là hàng chục năm ròng rã lăn lộn khắp các nẻo đường quê, là những đêm thức trắng bên bản đồ quy hoạch lúa gạo.

Giáo sư Võ Tòng Xuân đã đi vào lịch sử như một biểu tượng của thời kỳ đổi mới, một người anh hùng đã dùng tri thức để "đổi màu" cho đất đai, mang lại sự no ấm và nụ cười cho những người nông dân một nắng hai sương. Câu chuyện của ông khẳng định rằng: Anh hùng thời bình chính là những người biết dùng cái tâm và cái tầm của mình để giải quyết những nỗi đau sát sườn của dân tộc, biến những vùng đất sỏi đá trở thành những cánh đồng vàng trĩu hạt.