VÕ TRỨ – NGƯỜI THỦ LĨNH VÙNG PHÚ YÊN

Ngọn cờ khởi nghĩa giữa miền đất Phú Yên

Cuối thế kỷ XIX, khi quyền kiểm soát của thực dân Pháp ngày càng mở rộng, ở nhiều địa phương xuất hiện những cuộc nổi dậy của nhân dân và sĩ phu.

Võ Trứ là một thủ lĩnh yêu nước hoạt động tại Phú Yên trong hoàn cảnh ấy. Ông tập hợp lực lượng và tổ chức chống lại chế độ thuộc địa.

Cuộc đấu tranh của ông không tách rời khỏi phong trào yêu nước rộng lớn ở Trung Kỳ. Trong quá trình hoạt động, Trần Cao Vân từng tìm đến và tham gia cùng Võ Trứ. Chính những năm tháng này đã góp phần đưa Trần Cao Vân từ một người nghiên cứu, dạy học bước sâu hơn vào con đường hoạt động yêu nước.

Cuộc khởi nghĩa cuối cùng thất bại. Võ Trứ bị bắt. Nhưng trong hoàn cảnh bị giam giữ, ông vẫn thể hiện trách nhiệm đối với những người cùng hoạt động. Theo tư liệu trong câu chuyện, ông nhận phần trách nhiệm về mình, qua đó giúp Trần Cao Vân tránh một bản án nặng hơn.

Điều đáng nhớ ở Võ Trứ không chỉ nằm ở một cuộc khởi nghĩa thất bại. Đó còn là hình ảnh của những thủ lĩnh địa phương đã tập hợp nhân dân trong thời điểm mà việc chống lại chính quyền thuộc địa đồng nghĩa với việc phải đối diện với tù đày và cái chết.

Từ Phú Yên, ngọn lửa ấy đã truyền sang những con người khác. Và trong dòng chảy lịch sử, những cuộc nổi dậy như vậy góp phần tạo nên không khí đấu tranh của cả một thời kỳ.