Võ Văn Kiệt
Năm 1945 là một trong những năm đặc biệt quan trọng của lịch sử Việt Nam. Chiến tranh thế giới thứ hai đi đến hồi kết, phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh, tạo ra thời cơ để nhân dân Việt Nam đứng lên giành chính quyền. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Việt Minh, phong trào cách mạng phát triển mạnh mẽ trên cả nước.
Tại Nam Bộ, lực lượng cách mạng nhanh chóng tập hợp quần chúng, chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa giành chính quyền. Võ Văn Kiệt, khi đó đã có nhiều năm hoạt động trong phong trào, tiếp tục tham gia công tác cách mạng tại quê hương và khu vực Nam Bộ. Những kinh nghiệm hoạt động bí mật trước đó giúp ông có khả năng tổ chức và vận động quần chúng trong thời điểm lịch sử đặc biệt.
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã đưa nhân dân từ thân phận bị áp bức trở thành người làm chủ đất nước. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đối với thế hệ cán bộ cách mạng như Võ Văn Kiệt, đây là thành quả lớn lao sau nhiều năm đấu tranh.
Tuy nhiên, nền độc lập vừa giành được phải đối mặt với rất nhiều thử thách. Ở Nam Bộ, thực dân Pháp nhanh chóng quay trở lại với âm mưu tái chiếm thuộc địa. Cuộc kháng chiến bắt đầu. Võ Văn Kiệt tiếp tục ở lại Nam Bộ và tham gia công tác cách mạng trong điều kiện chiến tranh.
Những ngày tháng sau Cách mạng Tháng Tám giúp ông nhận thức rõ một điều: giành được chính quyền đã khó, bảo vệ chính quyền và xây dựng đất nước còn khó hơn. Người cán bộ cách mạng phải vừa tổ chức lực lượng, vừa chăm lo đời sống nhân dân, vừa đối phó với những nguy cơ quân sự và chính trị.
Với Võ Văn Kiệt, năm 1945 không phải là điểm kết thúc của một chặng đường mà là sự mở đầu cho một thời kỳ mới. Từ một cán bộ hoạt động trong phong trào bí mật, ông bước vào cuộc kháng chiến lâu dài. Chính trong cuộc kháng chiến ấy, ông tiếp tục được rèn luyện và trưởng thành.
Nhìn lại cuộc đời Võ Văn Kiệt, có thể thấy những kinh nghiệm từ Cách mạng Tháng Tám và kháng chiến Nam Bộ đã góp phần hình thành tư duy của ông về sau: luôn coi trọng thực tiễn, luôn đặt câu hỏi về cách làm và luôn tìm cách biến những mục tiêu lớn thành những việc cụ thể có thể thực hiện được.
