Võ Văn Kiệt - Người dám mở đường
Có những người đi vào lịch sử bằng những chiến công đã được ghi tên. Võ Văn Kiệt đi vào lịch sử bằng những con đường ông dám mở, những quyết định ông dám chịu trách nhiệm và một tinh thần luôn hướng về phía trước.
Võ Văn Kiệt, tên khai sinh Phan Văn Hòa, bí danh Sáu Dân, sinh ngày 23 tháng 11 năm 1922 tại Vũng Liêm, Vĩnh Long. Mười sáu tuổi, ông đã bước vào con đường cách mạng. Từ những năm tháng chiến đấu ở Nam Bộ đến khi trở thành Thủ tướng Chính phủ giai đoạn 1992–1997, cuộc đời ông là một hành trình dài gắn với những bước ngoặt lớn của đất nước.
Nhưng có lẽ, điều khiến người ta nhớ nhất về Sáu Dân là một phẩm chất: dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm.
Đầu những năm 1990, đất nước đứng trước muôn vàn khó khăn. Thiếu điện, thiếu vốn, hạ tầng yếu kém, nền kinh tế đang chập chững bước vào thời kỳ đổi mới. Giữa những hoài nghi, Võ Văn Kiệt đã đặt niềm tin vào một công trình táo bạo: đường dây tải điện 500kV Bắc – Nam.
Nhiều người cho rằng đó là một canh bạc quá lớn. Nhưng ông hiểu rằng muốn đất nước phát triển, phải có những người dám bước đi khi con đường còn chưa hiện rõ. Chỉ trong thời gian ngắn, đường dây 500kV đã được hoàn thành, nối liền dòng điện từ Bắc vào Nam, góp phần giải quyết tình trạng thiếu điện nghiêm trọng và mở ra một giai đoạn phát triển mới.
Không chỉ có đường dây điện.
Từ những vùng đất phèn mặn của Đồng bằng sông Cửu Long đến những công trình giao thông, thủy lợi và công nghiệp lớn, dấu ấn Võ Văn Kiệt luôn gắn với một câu hỏi rất giản dị: Làm thế nào để cuộc sống của người dân tốt hơn?
Ông hiểu miền Tây không chỉ bằng những báo cáo trên bàn làm việc. Ông hiểu vùng đất ấy bằng những con kênh, những cánh đồng, bằng nỗi nhọc nhằn của người nông dân đi tìm nguồn nước ngọt. Những công trình khai hoang, ngọt hóa, thủy lợi đã góp phần đánh thức những vùng đất từng bị xem là khắc nghiệt.
Trong thời kỳ ông làm Thủ tướng, Việt Nam cũng bước qua những cánh cửa quan trọng của lịch sử: gia nhập ASEAN năm 1995, bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ, từng bước phá thế bao vây, mở rộng quan hệ với thế giới.
Nhưng phía sau một nhà lãnh đạo quyết đoán là một con người có cách nhìn rất rộng mở về tương lai. Võ Văn Kiệt luôn tin rằng sau chiến tranh, điều đất nước cần không phải là kéo dài những chia rẽ, mà là cùng nhau hướng về phía trước.
Có lẽ vì thế mà người ta vẫn nhớ đến ông bằng cái tên thân thuộc hơn cả chức danh: Sáu Dân.
Một người lãnh đạo từng đi qua chiến tranh, từng chứng kiến mất mát, nên càng hiểu giá trị của hòa bình. Một người từng sống giữa nhân dân, nên khi đứng ở vị trí cao nhất của Chính phủ vẫn không quên câu hỏi: Người dân được gì từ những quyết sách của chúng ta?
Võ Văn Kiệt qua đời ngày 11 tháng 6 năm 2008, để lại phía sau những công trình, những con đường và một dấu ấn sâu đậm trong thời kỳ Đổi mới.
Nhưng có lẽ, di sản lớn nhất của ông không chỉ nằm ở những công trình mang tên mình. Đó là tinh thần dám mở đường. Bởi trong hành trình của một đất nước, đôi khi điều khó nhất không phải là đi trên con đường đã có. Mà là trở thành người đầu tiên bước vào nơi chưa có đường – để phía sau mình, một con đường có thể mở ra cho cả dân tộc.
