VÕ VĂN KIỆT – NGƯỜI ĐI TIÊN PHONG TRONG CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI VÀ KHÁT VỌNG ĐƯA ĐẤT NƯỚC VƯƠN LÊN

Trong những năm đầu thập niên 1990, khi đất nước đang bước vào công cuộc Đổi mới, Việt Nam phải đối mặt với nhiều khó khăn. Nền kinh tế còn thiếu thốn, cơ sở hạ tầng lạc hậu, tình trạng thiếu điện ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất và đời sống nhân dân. Đặc biệt, miền Nam thường xuyên thiếu điện, trong khi nguồn điện ở miền Bắc có khả năng cung cấp thêm.

Trước tình hình đó, một quyết định táo bạo đã được đưa ra, gắn liền với tên tuổi của Thủ tướng Võ Văn Kiệt: xây dựng đường dây tải điện 500kV Bắc – Nam, nối liền hệ thống điện ba miền đất nước.

Võ Văn Kiệt, tên thật là Phan Văn Hòa, sinh ngày 23 tháng 11 năm 1922 tại tỉnh Vĩnh Long. Ông tham gia cách mạng từ khi còn trẻ, trải qua nhiều năm tháng hoạt động và chiến đấu gian khổ. Sau ngày đất nước thống nhất, ông đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng. Năm 1991, ông được Quốc hội bầu làm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, từ tháng 7 năm 1992 là Thủ tướng Chính phủ.

Câu chuyện bắt đầu từ một bài toán khó: Làm thế nào để đưa dòng điện từ Bắc vào Nam?

Đầu những năm 1990, nhu cầu điện phục vụ sản xuất và sinh hoạt ở miền Nam ngày càng tăng. Nhiều nhà máy, xí nghiệp gặp khó khăn vì thiếu điện, ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế. Trong khi đó, miền Bắc có nguồn điện từ Nhà máy Thủy điện Hòa Bình và một số nhà máy nhiệt điện có thể hỗ trợ.

Trước thực tế ấy, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã thúc đẩy phương án xây dựng đường dây truyền tải điện siêu cao áp 500kV từ Bắc vào Nam. Đây là một dự án vô cùng lớn, với chiều dài gần 1.500km, đi qua nhiều tỉnh, thành phố, địa hình phức tạp và đòi hỏi kỹ thuật cao.

Khi chủ trương được đưa ra, dự án gặp không ít ý kiến băn khoăn. Có người lo ngại về khả năng kỹ thuật, vốn đầu tư, thời gian thi công và mức độ an toàn của công trình. Việc xây dựng một đường dây dài như vậy trong điều kiện đất nước còn nhiều khó khăn là thách thức rất lớn.

Tuy nhiên, Thủ tướng Võ Văn Kiệt cho rằng nếu không mạnh dạn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng thì đất nước sẽ khó có điều kiện phát triển. Ông quyết tâm thúc đẩy dự án, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phối hợp thực hiện và huy động trí tuệ của đội ngũ kỹ sư, công nhân Việt Nam.

Ngày 5 tháng 4 năm 1992, công trình đường dây 500kV Bắc – Nam chính thức được khởi công. Thủ tướng Võ Văn Kiệt trực tiếp quan tâm, chỉ đạo và được giao làm Tổng chỉ huy công trình. Ông đặt mục tiêu hoàn thành trong vòng hai năm, một tiến độ đầy thách thức đối với công trình có quy mô lớn như vậy.

Trên khắp các công trường, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân và bộ đội ngày đêm làm việc. Họ phải vượt qua núi cao, rừng sâu, thời tiết khắc nghiệt và nhiều trở ngại trong quá trình thi công. Có những vị trí dựng cột điện vô cùng khó khăn, máy móc không thể tiếp cận, người lao động phải vận chuyển vật liệu bằng sức người.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt luôn quan tâm đến tiến độ và những khó khăn của công trình. Ông yêu cầu các đơn vị phối hợp chặt chẽ, phát huy sáng kiến, giải quyết kịp thời những vướng mắc để công trình không bị đình trệ. Điều đáng chú ý là công trình không chỉ thể hiện quyết tâm của một nhà lãnh đạo mà còn là kết quả lao động của hàng nghìn con người trên khắp cả nước.

Và rồi, sau hơn hai năm nỗ lực, ngày 27 tháng 5 năm 1994, đường dây 500kV Bắc – Nam chính thức được đưa vào vận hành. Tại Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia, Thủ tướng Võ Văn Kiệt phát lệnh hòa hệ thống điện miền Trung, miền Nam với nguồn điện từ Nhà máy Thủy điện Hòa Bình. Dòng điện từ miền Bắc đã được truyền tải vào miền Trung và miền Nam, đánh dấu bước phát triển quan trọng của ngành điện Việt Nam.

Đây không chỉ là một công trình điện lực mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó và khát vọng phát triển đất nước trong thời kỳ Đổi mới.

Không chỉ để lại dấu ấn với công trình đường dây 500kV, trên cương vị Thủ tướng, Võ Văn Kiệt còn gắn với nhiều dự án quan trọng như công trình khai thông và phát triển vùng Đồng bằng sông Cửu Long, dự án đường Hồ Chí Minh và những nỗ lực mở rộng hợp tác kinh tế với các nước. Những công trình và chủ trương ấy góp phần cải thiện cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện cho sản xuất, giao thương và hội nhập quốc tế.

Ngày 11 tháng 6 năm 2008, ông qua đời, để lại nhiều dấu ấn trong lịch sử xây dựng và phát triển đất nước.

Nhìn lại cuộc đời và sự nghiệp của Võ Văn Kiệt, chúng ta có thể thấy hình ảnh một nhà lãnh đạo gắn bó với thực tiễn, quan tâm đến những vấn đề thiết thực của nhân dân và luôn tìm cách tháo gỡ khó khăn để đưa đất nước tiến lên.