VÕ VĂN KIỆT - Sài Gòn – Gia Định: “vành đai đỏ” và những cánh quân năm 1975

Từ đầu thập niên 1960, Võ Văn Kiệt được Trung ương Đảng và Trung ương Cục miền Nam điều động về phụ trách Sài Gòn – Gia Định. Theo Báo Công an TP.HCM, ông giữ chức Bí thư Khu ủy Sài Gòn – Chợ Lớn, sau đó là Bí thư Khu ủy Sài Gòn – Gia Định, đồng thời là Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng và Ủy viên Trung ương Cục miền Nam. Ông gắn bó với địa bàn đặc biệt khó khăn này trong khoảng mười một năm kháng chiến.

Bài viết của tác giả Phạm Phương Thảo cho biết ông xây dựng Sài Gòn – Gia Định thành một địa bàn chiến lược. Ông đề nghị sáp nhập Gia Định vào Sài Gòn – Chợ Lớn để thống nhất chỉ đạo, phát triển phong trào ở nội thị, ven đô và nông thôn cùng lúc, đồng thời xây dựng lực lượng vũ trang đô thị.

Điểm nổi bật trong cách làm của ông là hệ thống căn cứ được gọi là “vành đai đỏ” bao quanh thành phố. Các căn cứ này không đứng riêng lẻ mà nối với nhau, vừa có chỗ dựa vào quần chúng ở ngoại ô, vừa có những lối đi vào nội thị. Theo bài viết, đó là bàn đạp cho lực lượng biệt động hoạt động trong lòng thành phố, và cũng là nơi tập kết lực lượng cho cuộc Tổng tấn công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.

Những căn cứ ấy còn phát huy tác dụng đến tận cuối chiến tranh. Năm 1975, vành đai đỏ là nơi triển khai năm cánh quân tiến vào giải phóng Sài Gòn. Nghĩa là những mối liên hệ và hạ tầng mà ông cùng đồng đội xây dựng suốt nhiều năm trước đã trở thành điều kiện để chiến dịch cuối cùng diễn ra nhanh gọn.

Hoạt động ở Sài Gòn – Gia Định đòi hỏi phải sống giữa lòng đối phương, ở một đô thị lớn có bộ máy kiểm soát chặt chẽ. Để duy trì phong trào, người cán bộ phải biết dựa vào dân, tin vào dân và được dân che chở. Có lẽ những năm này đã giúp ông hiểu sâu cuộc sống của thị dân, thợ thuyền, học sinh, sinh viên và trí thức thành phố. Sau năm 1975, khi trở lại thành phố trên cương vị Bí thư Thành ủy, ông không phải làm quen từ đầu mà đã có sẵn hiểu biết về từng con đường, từng nhóm người.

Mười một năm làm Bí thư Khu ủy ở Sài Gòn – Gia Định cho thấy một điểm đáng nhớ: ông vừa là người chỉ huy, vừa là người xây dựng nền tảng. Ông không vội vàng, không chỉ nghĩ đến thắng lợi trước mắt, mà chuẩn bị một thế trận có chiều sâu, để khi thời cơ đến thì có thể khởi động nhanh.

Nguồn tham khảo (báo Công an TP.HCM, congan.com.vn; nội dung được viết lại): “Đồng chí Võ Văn Kiệt – một đời vì dân (Phạm Phương Thảo), 14/11/2022”, https://congan.com.vn/tin-chinh/dong-chi-vo-van-kiet-mot-doi-vi-dan_139819.html; “Đồng chí Võ Văn Kiệt – Người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, 23/11/2022”, https://congan.com.vn/tin-chinh/hoc-tro-xuat-sac-cua-chu-tich-ho-chi-minh_140246.html; “Đồng chí Võ Văn Kiệt – Nhà lãnh đạo xuất sắc, trọn đời vì nước, vì dân, 23/11/2022”, https://congan.com.vn/tin-chinh/dong-chi-vo-van-kiet-nha-lanh-dao-xuat-sac-tron-doi-vi-nuoc-vi-dan_140266.html.