Võ Văn Kiệt trong những ngày tháng Tư năm 1975

Mùa Xuân năm 1975, cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết định. Sau những thắng lợi liên tiếp trên chiến trường, quân và dân ta tiến tới mục tiêu giải phóng hoàn toàn miền Nam. Võ Văn Kiệt tham gia lãnh đạo tại chiến trường Sài Gòn – Gia Định và được giao những nhiệm vụ quan trọng trong Chiến dịch Hồ Chí Minh. Những ngày cuối tháng Tư diễn ra trong không khí đặc biệt. Các lực lượng cách mạng tiến về Sài Gòn, trong khi tình hình chính trị thay đổi từng giờ. Đối với những người từng hoạt động bí mật tại thành phố suốt nhiều năm, thời khắc giải phóng mang ý nghĩa đặc biệt. Ngày 30 tháng 4 năm 1975, chiến tranh kết thúc ở miền Nam. Nhưng đối với Võ Văn Kiệt, đó không phải là điểm kết thúc mà là khởi đầu của một cuộc chiến đấu khác: cuộc chiến đấu chống nghèo đói, lạc hậu và hậu quả chiến tranh. Thành phố Hồ Chí Minh vừa trải qua nhiều năm chiến tranh, cơ sở hạ tầng và đời sống xã hội chịu nhiều tổn thất. Hàng triệu người cần được ổn định cuộc sống, nền sản xuất cần được khôi phục và bộ máy quản lý mới phải nhanh chóng đi vào hoạt động. Võ Văn Kiệt có lợi thế lớn vì ông đã từng gắn bó lâu năm với Sài Gòn – Gia Định. Ông hiểu những đặc điểm của thành phố và hiểu rằng không thể xây dựng một đô thị lớn chỉ bằng những mệnh lệnh hành chính. Người dân cần việc làm, doanh nghiệp cần điều kiện sản xuất, hàng hóa cần được lưu thông và hệ thống hạ tầng cần được khôi phục. Chính từ thực tế ấy, tư duy quản lý của Võ Văn Kiệt bắt đầu chuyển mạnh từ nhiệm vụ chiến tranh sang nhiệm vụ phát triển. Những năm sau 1975 sẽ trở thành một trong những giai đoạn quan trọng nhất trong sự nghiệp của ông. Từ người lãnh đạo chiến trường, ông trở thành nhà quản lý thành phố và sau đó là nhà lãnh đạo cấp quốc gia. Mùa Xuân 1975 vì vậy không chỉ khép lại một cuộc chiến tranh mà còn mở ra một chương hoàn toàn mới trong cuộc đời Võ Văn Kiệt.