VÕ VĂN KIỆT - Văn phòng nghiên cứu kinh tế: mời cả những chuyên gia của chế độ cũ

Một việc ít ồn ào hơn các cuộc “xé rào” nhưng có ý nghĩa lâu dài là cách ông Võ Văn Kiệt tập hợp trí thức ở thành phố Hồ Chí Minh. Theo PGS.TS Phan Xuân Biên, người nhớ lại về “bác Sáu Dân” trên Báo Công an TP.HCM, khi là Bí thư Thành ủy, ông đã thành lập Văn phòng nghiên cứu kinh tế trực thuộc Thành ủy.

Điều khiến văn phòng này đặc biệt là thành phần của nó. Ông tập hợp trí thức từ nhiều nguồn, trong đó có nhiều chuyên gia từng giữ chức vụ quan trọng trong chính quyền Sài Gòn trước năm 1975. Trong bối cảnh chỉ vài năm sau chiến tranh, việc mời họ cùng bàn kế sách cho thành phố là một quyết định đòi hỏi sự tin cậy và bản lĩnh chính trị.

Các chủ trương được nghiên cứu từ chính thực tiễn của thành phố, thí điểm trước, rồi tổng kết. Theo PGS.TS Phan Xuân Biên, đó là những bước đột phá góp phần hình thành tư duy đổi mới của cả nước. Nhà nghiên cứu nhận xét ông là người dấn thân: mọi công trình của ông đều bắt đầu từ suy nghĩ làm gì cho dân, cho nước, rồi khảo sát thực tiễn, kết hợp kinh nghiệm của dân với hiểu biết của trí thức, sau đó quyết đoán thực hiện.

Bài viết nhân 100 năm ngày sinh cũng ghi rằng ông có tầm nhìn chiến lược, thường xuyên đi cơ sở, lắng nghe nhân dân, văn nghệ sĩ và trí thức, coi trí thức là nguồn lực không thể thiếu. Ông sẵn sàng nghe cả những ý kiến “trái tai” của trí thức, điều không dễ với bất kỳ người lãnh đạo nào.

PGS.TS Hà Minh Hồng thêm một góc nhìn: những đổi mới của thành phố trước năm 1986, có lúc bị gọi là “xé rào” hay “vượt rào”, diễn ra khi Trung ương chưa có giải pháp phù hợp. Dám nghĩ chỉ cần một cái đầu, nhưng dám làm cần nhiều cái đầu, nhiều đôi chân và bàn tay: Thành ủy, Ủy ban Nhân dân và các cơ quan chức năng phải cùng vào cuộc. Vai trò và uy tín của người đứng đầu quyết định việc cả bộ máy có cùng đi hay không.

Cách tập hợp trí thức này cho thấy một nét sâu hơn trong con người ông. Ông không coi quá khứ của ai là rào cản để đóng góp cho đất nước. Về sau, khi nói chuyện với người trẻ, ông cũng nhắc rằng không ai chọn cửa sinh ra. Thái độ ấy tạo ra sự đồng thuận cần thiết để những ý tưởng mới có thể được thử nghiệm và lan tỏa.

Nguồn tham khảo (báo Công an TP.HCM, congan.com.vn; nội dung được viết lại): “Đồng chí Võ Văn Kiệt – Người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, 23/11/2022”, https://congan.com.vn/tin-chinh/hoc-tro-xuat-sac-cua-chu-tich-ho-chi-minh_140246.html.