Võ Văn Ngân
Võ Văn Ngân sinh năm 1902, trong một gia đình nông dân yêu nước và có truyền thống cách mạng ở ấp Bình Tả, làng Đức Hòa, quận Đức Hòa, tỉnh Chợ Lớn xưa (nay thuộc xã Đức Hòa Đông, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An). Với lòng yêu nước thương dân sâu sắc, tư chất thông minh, tinh thần ham học hỏi, được kế thừa truyền thống cách mạng của quê hương, gia đình, đặc biệt là từ người anh trai Võ Văn Tần, nên Võ Văn Ngân sớm tham gia phong trào yêu nước. Với mong muốn tìm hiểu thời cuộc và con đường cứu nước cứu dân đúng đắn, năm 1923, Võ Văn Ngân và Võ Văn Tần rời quê hương Đức Hòa ra thành phố Sài Gòn sinh sống và tìm chí hướng hoạt động.
Giữa năm 1926, Võ Văn Ngân, Võ Văn Tần tham gia tổ chức Hội kín Nguyễn An Ninh. Tuy nhiên, chỉ sau đó một thời gian ngắn, Võ Văn Tần, Võ Văn Ngân đã nhận thấy hạn chế của tổ chức này vì chỉ chú trọng trong giới trí thức, tiểu tư sản, mà không mở rộng ra các tầng lớp quần chúng lao động nghèo khổ; không đáp ứng được nguyện vọng chính đáng của nhân dân lao động, đó là xóa bỏ áp bức bóc lột, được sống tự do, no ấm. Chính vì vậy, cuối năm 1926, với sự nhạy cảm chính trị và được sự tuyên truyền vận động, giúp đỡ của các hội viên Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Sài Gòn - Chợ Lớn vừa thành lập, Võ Văn Ngân và Võ Văn Tần đã dứt khoát lựa chọn, chính thức gia nhập tổ chức này và trở thành những hội viên cốt cán đầu tiên của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Nam Kỳ nói chung và tỉnh Chợ Lớn nói riêng. Tham gia tổ chức Hội Thanh niên, Võ Văn Ngân đã bước vào thời kỳ hoạt động cách mạng sôi nổi đi theo con đường cách mạng vô sản - con đường của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.
Là đảng viên thuộc lớp thế hệ đầu của Đảng, trên cương vị Bí thư Tỉnh ủy Gia Định, Bí thư Tỉnh ủy Chợ Lớn, Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, Võ Văn Ngân đã có những đóng góp quan trọng vào cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc. Đồng chí là một trong những người tiên phong xây dựng các tổ chức cơ sở Đảng ở vùng đất Nam Kỳ, trong điều kiện cực kì khó khăn ngay sau khi Đảng mới ra đời. Đặc biệt, sau phong trào 1930-1931, thực dân Pháp tăng cường khủng bố, đàn áp, Xứ ủy Nam Kỳ bị vỡ nhiều lần, nhiều nơi trắng cơ sở Đảng, nhưng dưới sự chỉ đạo của đồng chí ở Gia Định, Chợ Lớn, sau đó toàn Nam Kỳ, hệ thống tổ chức Đảng dần dần được phục hồi, củng cố, phát triển, ý chí và sức chiến đấu của Đảng không ngừng được tăng cường; phong trào quần chúng phát triển mạnh với sự tham gia đông đảo của các tầng lớp nhân dân với hình thức đấu tranh đa dạng, để lại nhiều bài học kinh nghiệm về vận động quần chúng, phương pháp tổ chức và đấu tranh cho Đảng. Từ hoạt động thực tiễn, đồng chí đúc rút và có đóng góp quan trọng về công tác lý luận, thông qua việc xây dựng đường lối chiến lược của toàn Đảng (qua sự kiện Đại hội toàn quốc lần thứ I của Đảng, tháng 3/1935) và chủ trương chuyển hướng chiến lược của Đảng (tại Hội nghị mở rộng của Ban Chấp hành Trung ương năm 1937).
Trong suốt quãng đời hoạt động yêu nước và cách mạng, Võ Văn Ngân đã nỗ lực không ngừng, không mệt mỏi. Từ khi lên Sài Gòn tìm lý tưởng cứu nước, đến khi trở về quê hương gây dựng phong trào và sau đó trở thành cán bộ lãnh đạo chủ chốt của vùng đất Nam Kỳ, đồng chí đã luôn bám sát các phong trào, các cơ sở quần chúng, đến các địa bàn, sẵn sàng đương đầu với mọi hiểm nguy, sẵn sàng hoàn thành nhiệm vụ mới của cách mạng khi được Đảng giao phó trong bất cứ hoàn cảnh nào. Kể cả khi ốm nặng, đồng chí không ngừng trăn trở về sự nghiệp cách mạng, vẫn dành sức lực cuối cùng cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Đồng chí đã trở thành tấm gương sáng, là sự cổ vũ, động viên to lớn đối với đảng viên, các tầng lớp nhân dân về niềm tin tất thắng vào sự nghiệp cách mạng./.
