Võ Văn Tần – Người chiến sĩ cộng sản kiên trung, trọn đời vì độc lập dân tộc.
Nguyễn Thu Thủy

Võ Văn Tần – Người chiến sĩ cộng sản kiên trung, trọn đời vì độc lập dân tộc
Đồng chí Võ Văn Tần sinh năm 1891 tại làng Đức Hòa, tổng Cầu An Hạ, huyện Đức Hòa, tỉnh Chợ Lớn, nay thuộc xã Đức Hòa Hạ, tỉnh Long An. Sinh ra trong một gia đình nông dân, lớn lên giữa cảnh đất nước mất độc lập, nhân dân phải chịu nhiều áp bức, bóc lột, Võ Văn Tần sớm hình thành lòng yêu nước và ý thức đấu tranh vì cuộc sống của người lao động.

Từ những năm tháng tuổi trẻ, Võ Văn Tần đã tham gia các hoạt động yêu nước và tìm đến con đường cách mạng. Đồng chí từng làm nhiều nghề để sinh sống, đồng thời tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân chống áp bức, bất công. Những trải nghiệm thực tế trong đời sống của người dân Nam Bộ đã giúp đồng chí thấu hiểu sâu sắc nỗi khổ của người lao động và thôi thúc đồng chí tìm kiếm một con đường đấu tranh triệt để hơn cho độc lập dân tộc.
Khoảng cuối những năm 1920, Võ Văn Tần tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và tích cực hoạt động trong phong trào công nhân, nông dân ở Nam Kỳ. Khi các tổ chức cộng sản lần lượt ra đời, đồng chí nhanh chóng đứng vào hàng ngũ những người cộng sản, tích cực xây dựng cơ sở và phát triển phong trào cách mạng tại địa phương.
Đầu năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, mở ra một bước ngoặt lớn đối với cách mạng Việt Nam. Võ Văn Tần trở thành một trong những cán bộ tích cực của Đảng ở Nam Kỳ. Đồng chí cùng các đồng chí khác gây dựng cơ sở, tổ chức quần chúng và lãnh đạo phong trào đấu tranh của công nhân, nông dân.
Trong những năm 1930–1931, phong trào cách mạng phát triển mạnh nhưng cũng bị thực dân Pháp đàn áp hết sức khốc liệt. Võ Văn Tần nhiều lần bị địch truy bắt. Tuy nhiên, dù phải hoạt động trong điều kiện bí mật và thường xuyên đối mặt với hiểm nguy, đồng chí vẫn kiên trì xây dựng cơ sở cách mạng, giữ liên lạc với tổ chức và vận động quần chúng.
Sau cao trào Xô viết Nghệ - Tĩnh và những đợt khủng bố trắng của thực dân Pháp, hệ thống tổ chức Đảng ở nhiều nơi bị tổn thất nghiêm trọng. Trong hoàn cảnh ấy, Võ Văn Tần thể hiện rõ khả năng tổ chức và bản lĩnh của một cán bộ cách mạng. Đồng chí tích cực khôi phục cơ sở Đảng, củng cố lực lượng và từng bước đưa phong trào cách mạng ở Nam Kỳ vượt qua thời kỳ khó khăn.
Đến giữa những năm 1930, Võ Văn Tần trở thành một cán bộ lãnh đạo quan trọng của Đảng ở Nam Kỳ. Đồng chí tham gia Xứ ủy Nam Kỳ và có những đóng góp quan trọng trong việc xây dựng tổ chức Đảng, phát triển phong trào quần chúng và lãnh đạo đấu tranh trong thời kỳ Mặt trận Dân chủ.
Giai đoạn 1936–1939 là thời kỳ phong trào đấu tranh dân chủ phát triển mạnh. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhiều tầng lớp nhân dân tham gia các cuộc vận động đòi dân sinh, dân chủ, chống áp bức và phản động thuộc địa. Võ Văn Tần cùng các đồng chí trong Xứ ủy Nam Kỳ tích cực tổ chức, vận động công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân tham gia phong trào.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Trong công tác xây dựng Đảng, Võ Văn Tần đặc biệt coi trọng việc giữ vững tổ chức và phát triển cơ sở trong quần chúng. Đồng chí hiểu rằng sức mạnh của cách mạng không chỉ nằm ở những người lãnh đạo mà còn nằm trong sự giác ngộ và đoàn kết của đông đảo nhân dân.
Cuối những năm 1930, tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến động. Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, thực dân Pháp quay trở lại chính sách đàn áp cách mạng ngày càng khốc liệt. Trước tình hình đó, Đảng từng bước chuyển hướng chiến lược, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu và chuẩn bị cho những cuộc đấu tranh mới.
Võ Văn Tần là một trong những cán bộ lãnh đạo quan trọng của Xứ ủy Nam Kỳ trong giai đoạn này. Đồng chí cùng các đồng chí lãnh đạo khác tích cực chuẩn bị lực lượng, xây dựng cơ sở và tổ chức quần chúng. Đặc biệt, đồng chí có vai trò quan trọng trong quá trình chuẩn bị cho Khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940.
Ngày 23/11/1940, Khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ tại nhiều địa phương ở Nam Bộ. Mặc dù cuộc khởi nghĩa cuối cùng bị thực dân Pháp đàn áp, phong trào đã thể hiện tinh thần đấu tranh mạnh mẽ của nhân dân Nam Bộ và ý chí giành độc lập của những người cách mạng.
Sau thất bại của Khởi nghĩa Nam Kỳ, thực dân Pháp tiến hành cuộc đàn áp khốc liệt. Nhiều cán bộ lãnh đạo và chiến sĩ cách mạng bị bắt, bị tra tấn và bị kết án tử hình. Võ Văn Tần cũng bị địch bắt và giam cầm.
Trong những ngày tháng cuối cùng, dù phải chịu những cực hình của kẻ thù, Võ Văn Tần vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản. Đối với đồng chí, sự sống của một người có thể mất đi, nhưng lý tưởng và niềm tin vào tương lai của dân tộc thì không thể bị khuất phục.
Ngày 28/8/1941, tại Hóc Môn, Gia Định, thực dân Pháp đưa Võ Văn Tần cùng các đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Hà Huy Tập, Nguyễn Thị Minh Khai và những người cách mạng khác ra xử bắn. Đồng chí Võ Văn Tần hy sinh, khép lại cuộc đời của một người chiến sĩ đã dành trọn những năm tháng đẹp nhất cho sự nghiệp cách mạng.
Võ Văn Tần ra đi khi đất nước vẫn còn chìm trong bóng tối của chế độ thuộc địa. Nhưng sự hy sinh của đồng chí không phải là sự kết thúc. Tấm gương của người chiến sĩ Nam Bộ ấy đã trở thành một phần của truyền thống đấu tranh kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam.
Điều đáng quý ở Võ Văn Tần không chỉ là những chức vụ hay trọng trách đồng chí từng đảm nhiệm, mà trước hết là một lòng vì dân, vì nước và kiên định với con đường cách mạng. Từ một người nông dân Nam Bộ, đồng chí đã trở thành cán bộ lãnh đạo quan trọng của Đảng, trưởng thành trong chính phong trào quần chúng và gắn bó sâu sắc với nhân dân.
Cuộc đời Võ Văn Tần là hình ảnh đẹp của một thế hệ người cộng sản Nam Bộ: giản dị trong cuộc sống, sâu sắc trong tình cảm với nhân dân và kiên cường trước kẻ thù. Đồng chí đã chứng minh rằng sức mạnh của người cách mạng không nằm ở quyền lực hay vật chất, mà nằm ở niềm tin, ý chí và sự sẵn sàng hy sinh cho một tương lai tốt đẹp hơn của dân tộc.
Hơn tám thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày Võ Văn Tần ngã xuống, nhưng tên tuổi đồng chí vẫn sống mãi trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Những con đường, ngôi trường và vùng đất mang tên Võ Văn Tần hôm nay là lời nhắc nhở về một người con Nam Bộ đã dành trọn cuộc đời cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Võ Văn Tần đã ra đi, nhưng lý tưởng mà đồng chí theo đuổi vẫn còn đó. Từ những năm tháng gian khổ của lịch sử, hình ảnh người chiến sĩ cộng sản kiên trung ấy vẫn nhắc nhở các thế hệ hôm nay về giá trị của lòng yêu nước, sự kiên định và tinh thần dám sống, dám chiến đấu, dám hy sinh vì quê hương, đất nước.



