VÒNG CÒI BẰNG MÁU GIỮA SÓNG TRƯỜNG SA VÀ BẢN HÙNG CA CỦA NHỮNG NGƯỜI LÍNH GIỮ ĐẢO
1. Lời mở đầu: Nhớ cờ đỏ sao vàng trên rạn đá Gạc Ma
Trong căn nhà chan hòa gió biển tại phường Phước Long B (TP. Thủ Đức), ông Nguyễn Văn Bách cẩn thận lau chùi chiếc vỏ đạn pháo 37mm gia công thành lọ hoa và một khúc san hô trắng ngả màu ngà. Đó là hai kỷ vật vô giá ông mang về từ dải rạn đá ngầm Quần đảo Trường Sa sau ngày 14 tháng 3 năm 1988 lịch sử.
"Mọi người hay nhớ đến thời hoa lửa gắn liền với đất liền, với rừng sâu, với bom B-52. Nhưng với thế hệ chiến sĩ Hải quân chúng tôi những năm 1988, thời hoa lửa còn là những ngày đứng trên rạn đá mấp mé sóng nước giữa muôn trùng đại dương, lấy ngực mình làm cột mốc, nắm chặt tay nhau kết thành 'vòng tròn bất tử' để bảo vệ từng sải nước, từng đảo đá thiêng liêng của Tổ quốc," ông Bách bồi hồi mở đầu câu chuyện.
Đối với thế hệ hôm nay, cuộc Bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc - Chiến dịch CQ-88 (năm 1988) tại Quần đảo Trường Sa là một trang sử bi hùng chứng minh ý chí kiên cường và tinh thần hy sinh oanh liệt của Hải quân Nhân dân Việt Nam.
2. Tuổi 23 ra khơi: Mệnh lệnh từ trái tim người lính Hải quân
Sinh ra tại vùng quê biển Thanh Hóa, năm 1985, khi vừa tròn 20 tuổi, chàng thanh niên Nguyễn Văn Bách hăng hái nhập ngũ vào Lực lượng Hải quân, biên chế về Lữ đoàn 146 (Đoàn Trường Sa).
Đầu năm 1988, trước tình hình khu vực Quần đảo Trường Sa diễn biến cực kỳ phức tạp, Quân chủng Hải quân phát động Chiến dịch CQ-88 (Chủ quyền - 88) nhằm khẩn trương đóng giữ, bảo vệ các đảo đá ngầm Gạc Ma, Cô Lin, Len Đao.
"Đêm 11 tháng 3 năm 1988, trước khi Tàu HQ-604 rời cảng Cam Ranh ra khơi, cả phân đội chúng tôi đứng dưới cờ Tổ quốc thề: 'Dù phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng cũng phải giữ vững chủ quyền biển đảo của Tổ quốc'. Không một ai nao núng hay lo sợ," ông Bách nhớ lại.
3. Ký ức thời hoa lửa: Ngày 14 tháng 3 năm 1988 bi hùng
Dựng cờ trên rạn đá Gạc Ma và 'Vòng tròn bất tử'
Rạng sáng ngày 14 tháng 3 năm 1988, Tàu HQ-604 của ta đến rạn đá ngầm Gạc Ma. Ông Bách cùng lực lượng công binh và chiến sĩ Lữ đoàn 146 lập tức nhảy xuống nước, vọt lên rạn đá chìm trong làn nước ngang ngực để cắm cờ Tổ quốc và dựng nhà giàn dã chiến.
"Đến khoảng 6 giờ sáng, đối phương bất ngờ huy động 3 tàu chiến lớn trang bị pháo hạng nặng áp sát, cho lực lượng đổ bộ xuống rạn đá gạt cờ ta. Thiếu úy Trần Văn Phương – Phó Đại đội trưởng – cùng anh em cắm chặt chân xuống bãi san hô, ôm chặt cán cờ. Anh Phương gào lớn: 'Thà hy sinh chứ không để mất đảo!'. Ngay sau đó, một đợt đạn pháo hạng nặng từ tàu đối phương nổ tung ngay trên bãi đá," ông Bách kể, giọng nghẹn lại.
Bất chấp làn đạn pháo dữ dội, ông Bách cùng các đồng đội như Nguyễn Văn Lực, Vũ Mộc vẫn kiên cường nắm chặt tay nhau, quây thành vòng tròn quanh lá cờ đỏ sao vàng – hình thành nên huyền thoại "Vòng tròn bất tử" giữa lòng biển Đông.
Khí tiết kiên trung trên tàu HQ-505 ở đảo Cô Lin
Cùng thời điểm đó tại đảo đá Cô Lin bên cạnh, Anh hùng Vũ Huy Lễ – Thuyền trưởng Tàu HQ-505 – đã dũng cảm mạo hiểm cho tàu ủi thẳng lên bãi ngầm Cô Lin để chiếc tàu trở thành một "pháo đài thép" giữ vững đảo.
"Trận đánh kéo dài vài chục phút nhưng sức tàn phá tàn bạo. Tàu HQ-604 bị trúng pháo chìm dần. Chúng tôi gạt nước mắt, dìu các thương binh bơi trên biển nhiều giờ đồng hồ giữa làn sóng lớn trước khi được tàu HQ-505 ứng cứu. 64 đồng đội của chúng tôi đã vĩnh viễn nằm lại dưới lòng đại dương sâu thẫm..." Giọt nước mắt chầm chậm lăn trên gò má nhăn nheo của vị cựu chiến binh.
4. Giữ vững phẩm chất "Người lính Trường Sa" giữa thời bình
Sau sự kiện 1988, ông Nguyễn Văn Bách tiếp tục phục vụ trong Quân chủng Hải quân cho đến khi xuất ngũ với thương tật 38%. Ông cùng gia đình vào TP. Hồ Chí Minh lập nghiệp, trải qua những ngày tháng khó khăn thời kỳ đầu đổi mới.
Bằng ý chí kiên cường rèn luyện từ Trường Sa, ông mở cơ sở sản xuất kim khí, vươn lên làm kinh tế giỏi và tạo việc làm cho nhiều con em cựu chiến binh. Ông hiện là Phó Ban liên lạc Cựu chiến binh Trường Sa (Chiến dịch CQ-88) tại TP. Hồ Chí Minh, tích cực tham gia các phong trào hướng về biển đảo, quyên góp Quỹ "Vì Trường Sa thân yêu" và hỗ trợ gia đình các liệt sĩ gục ngã tại Gạc Ma.
"Ngày xưa trên rạn đá Gạc Ma chúng tôi ôm chặt cán cờ để giữ biển. Ngày nay giữa thời bình, chúng tôi tiếp tục nhắc nhở con cháu giữ lấy ngọn lửa yêu biển đảo," ông Bách bộc bạch.
5. Lời nhắn gửi cho thế hệ trẻ hôm nay
Bên chiếc vỏ đạn pháo kỷ vật, cựu chiến binh Trường Sa gửi gắm tâm nguyện thiết tha tới thế hệ trẻ:
"Thế hệ chúng tôi trong Thời kỳ Bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc (1988 – Nay) đã đem cả máu thịt và tuổi thanh xuân 20 để giữ vững từng rạn đá, từng mét hải phận thiêng liêng.
Tôi mong các cháu thanh niên Gen Z hôm nay hãy luôn nhớ rằng: Mỗi dải sóng, mỗi hòn đảo ngoài biển Đông đều thấm đẫm xương máu của hàng vạn người đi trước. Hãy học tập thật giỏi, vươn ra biển lớn bằng tri thức, công nghệ và lòng tự hào dân tộc, quyết tâm giữ vững chủ quyền biển, đảo và xây dựng Việt Nam thành một quốc gia biển giàu mạnh!"
