VÒNG TRÒN BẤT TỬ
Có những hình ảnh chỉ xuất hiện trong một khoảnh khắc của lịch sử nhưng lại sống mãi với thời gian. Với trận chiến Gạc Ma ngày 14 tháng 3 năm 1988, hình ảnh những người lính Hải quân Việt Nam đứng thành vòng tròn quanh lá cờ Tổ quốc đã trở thành một trong những biểu tượng sâu sắc nhất về tinh thần bảo vệ chủ quyền biển đảo

ó là một vòng tròn được tạo nên bởi những người lính trẻ, những người đã dùng chính thân mình để bảo vệ lá cờ giữa biển khơi. Họ đứng bên nhau trong thời khắc sinh tử, không ai biết rằng chỉ ít phút sau, nhiều người trong số họ sẽ mãi mãi nằm lại nơi đây. Nhưng chính khoảnh khắc ấy đã tạo nên một hình ảnh bất tử trong ký ức dân tộc.
Sáng ngày 14 tháng 3 năm 1988, tình hình tại khu vực Gạc Ma trở nên căng thẳng. Những người lính Việt Nam đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền và xây dựng công trình trên bãi đá. Trước sự hiện diện của lực lượng nước ngoài, họ vẫn giữ vị trí của mình. Lá cờ Tổ quốc được cắm trên bãi đá và những người lính đứng xung quanh để bảo vệ. Trong số đó có thiếu úy Trần Văn Phương, người chỉ huy lực lượng bảo vệ lá cờ, cùng nhiều người lính khác. Họ không có trong tay những vũ khí mạnh, nhưng họ có ý chí và quyết tâm giữ vững vị trí.
Vòng tròn ấy ban đầu chỉ là một hành động rất tự nhiên của những người lính đang làm nhiệm vụ. Họ đứng cạnh nhau để bảo vệ lá cờ. Nhưng trong khoảnh khắc ấy, một điều lớn lao đã được tạo nên. Họ đứng thành một vòng tròn, người nọ bảo vệ người kia, tất cả cùng hướng về lá cờ Tổ quốc. Không ai đứng ngoài vòng tròn ấy. Không ai bỏ vị trí. Họ cùng nhau đối diện với hiểm nguy, cùng nhau bảo vệ điều thiêng liêng nhất mà mình được giao nhiệm vụ bảo vệ.
Khi cuộc đối đầu xảy ra, vòng tròn ấy trở thành một vòng tròn của sự sống và cái chết. Những người lính lần lượt ngã xuống. Trần Văn Phương hy sinh khi bảo vệ lá cờ. Nguyễn Văn Lanh bị thương nặng. Nhiều người lính khác cũng hy sinh hoặc bị thương. Nhưng dù những người đứng trong vòng tròn ấy không còn đủ như ban đầu, hình ảnh về họ vẫn còn nguyên trong lịch sử. Một vòng tròn được tạo nên từ những người lính trẻ đã trở thành biểu tượng của tinh thần đoàn kết và lòng dũng cảm.
Điều đặc biệt của vòng tròn ấy là nó không chỉ thể hiện sự bảo vệ lá cờ mà còn thể hiện tình đồng đội. Trong chiến đấu, mỗi người lính đều hiểu rằng người đứng bên cạnh mình có thể là người cuối cùng mà mình nhìn thấy. Nhưng họ vẫn đứng cạnh nhau. Họ không bỏ đồng đội. Họ không bỏ lá cờ. Họ không rời vị trí. Chính sự lựa chọn ấy đã khiến hình ảnh vòng tròn Gạc Ma trở thành một biểu tượng vượt ra ngoài ý nghĩa của một trận chiến.
Nhiều năm sau, hình ảnh vòng tròn ấy được tái hiện trong nhiều tác phẩm nghệ thuật, trong những bài viết, những bộ phim tài liệu và đặc biệt là tại Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma ở Khánh Hòa. Tượng đài “Những người nằm lại phía chân trời” tái hiện hình ảnh những người lính trong vòng tròn bảo vệ lá cờ. Đứng trước tượng đài, người ta có thể cảm nhận được sự khốc liệt của chiến tranh nhưng đồng thời cũng cảm nhận được vẻ đẹp của tinh thần người lính. Những con người ấy đã đi qua thời gian để trở thành biểu tượng.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Vòng tròn Gạc Ma cũng là một lời nhắc nhở về giá trị của hòa bình. Những người trẻ hôm nay có thể sống trong những ngày bình yên, có thể học tập, làm việc và theo đuổi những ước mơ của riêng mình. Nhưng để có được cuộc sống ấy, đã có những người trẻ khác phải dừng lại ở tuổi thanh xuân. Họ không có cơ hội nhìn thấy đất nước đổi thay, không có cơ hội trở về với gia đình, không có cơ hội sống một cuộc đời bình thường. Họ đã gửi lại tuổi trẻ của mình giữa biển khơi.
Khi đứng trước vòng tròn bất tử, chúng ta không chỉ nhìn thấy 64 người lính đã hy sinh. Chúng ta còn nhìn thấy những người mẹ, người cha, người vợ và những đứa con ở phía sau. Chúng ta nhìn thấy cả một thế hệ đã sống và chiến đấu trong một giai đoạn đặc biệt của lịch sử. Vòng tròn ấy vì thế không chỉ được tạo nên bởi những người lính đã ngã xuống mà còn được nối dài bởi những người sống sót, những gia đình liệt sĩ và các thế hệ hôm nay.
Thời gian có thể làm nhiều thứ thay đổi. Những người lính năm xưa giờ đã già, những người từng chứng kiến trận chiến đã mang theo những ký ức suốt cả cuộc đời. Nhưng vòng tròn ấy vẫn còn. Nó hiện diện trong ký ức của những người lính trở về, trong những câu chuyện được kể lại và trong những nén hương tưởng niệm. Nó cũng hiện diện trong mỗi lần người Việt Nam nhắc đến Gạc Ma.
Vòng tròn bất tử không phải là một vòng tròn của sự chết chóc. Đó là vòng tròn của lòng yêu nước, của tình đồng đội và của trách nhiệm với Tổ quốc. Những người lính đã đứng trong vòng tròn ấy và mãi mãi không thể bước ra, nhưng họ đã để lại cho thế hệ sau một bài học lớn lao: khi đứng trước chủ quyền của đất nước, mỗi người đều có một trách nhiệm thiêng liêng. Và chính vì thế, dù những người lính năm xưa đã nằm lại giữa biển khơi, vòng tròn mà họ tạo nên vẫn tiếp tục tồn tại trong lòng dân tộc. Một vòng tròn không có điểm kết thúc, bởi nó được nối tiếp từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng ký ức, lòng biết ơn và trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc.



