Vừ A Dính – Cánh chim đại ngàn Pú Nhung và nụ cười kiêu hãnh tuổi 15

Cậu bé người Mông giác ngộ cách mạng giữa non ngàn Điện Biên

Vừ A Dính sinh năm 1934 trong một gia đình người Mông giàu truyền thống yêu nước tại bản Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên. Vùng cao Tây Bắc khi ấy bị thực dân Pháp và tay sai chiếm đóng gắt gao, đồng bào phải chịu cảnh áp bức, bóc lột cùng cực. Ngay từ khi còn là một cậu bé chăn dê, Vừ A Dính đã chứng kiến tinh thần chiến đấu kiên trung của cha mẹ và các anh chị du kích. Sớm giác ngộ lý tưởng, cậu xung phong làm giao liên bí mật cho đội vũ trang huyện Tuần Giáo, thoăn thoắt băng rừng lội suối mang tin tức và tiếp tế thuốc men, đạn dược.

Vào tay giặc và ý chí kiên trung 'Không biết!'

Vào một buổi sáng sương mù dày đặc tháng 6 năm 1949, trên đường bí mật mang đạn và nhu yếu phẩm do người mẹ thân yêu chuẩn bị tiếp tế cho đội du kích trên núi cao, Vừ A Dính không may sa vào ổ phục kích dày đặc của quân Pháp. Phát hiện cậu bé mang vũ khí bí mật, kẻ thù lồng lộn tra hỏi vị trí đóng quân của cán bộ Việt Minh. Thế nhưng, đáp lại những lời dụ dỗ và đe dọa gầm rú của quan ba Pháp, người thiếu niên kiên cường chỉ nhìn thẳng vào mắt kẻ thù và dõng dạc lặp lại duy nhất hai tiếng: 'Không biết!'.

Màn đấu trí thông minh và sự hy sinh lẫm liệt dưới gốc đào cổ thụ

Bất lực trước sự gan dạ của Dính, kẻ thù dã man đánh gãy hai chân cậu, trói chặt suốt nhiều ngày đêm trong mưa rét buốt giá của rừng sâu. Dù đau đớn đến tột cùng, Dính vẫn mưu trí vờ đồng ý dẫn đường cho giặc. Cậu yêu cầu kẻ thù khiêng cáng mình ròng rã suốt một ngày trời vượt qua dốc cao đèo thẳm, nhưng đến chiều tối lại đưa chúng trở về đúng điểm xuất phát ban đầu. Nhận ra bị một thiếu niên lừa phỉnh, tên chỉ huy Pháp phát điên xả súng sát hại Dính vào chiều 15/6/1949 rồi treo thi thể cậu lên gốc đào Khe Trúc. Trước lúc ngã xuống, Vừ A Dính vẫn nở nụ cười kiêu hãnh giữa đất trời Tây Bắc.

Quỹ học bổng Vừ A Dính và ngọn lửa thắp sáng tương lai bản làng

Sự hy sinh lẫm liệt của Vừ A Dính đã làm kẻ thù khiếp đảm và thổi bùng phong trào kháng chiến của đồng bào các dân tộc Tây Bắc. Năm 1952, anh được Chính phủ truy tặng Huân chương Quân công hạng Ba. Tên tuổi anh đã hóa thân vào văn học qua ngòi bút của nhà văn Tô Hoài. Đặc biệt, Quỹ học bổng mang tên Vừ A Dính thành lập năm 1999 đã chắp cánh ước mơ cho hàng vạn con em dân tộc thiểu số và hải đảo xa xôi, viết tiếp hành trình bất tử của người anh hùng tuổi nhỏ chí lớn.