VỪ A DÍNH – CẬU BÉ H’MÔNG GIỮ TRỌN MỘT LỜI HỨA
VỪ A DÍNH – CẬU BÉ H’MÔNG GIỮ TRỌN MỘT LỜI HỨA Có những người anh hùng không bắt đầu từ những chiến công lớn. Họ bắt đầu từ một cậu bé biết thương mẹ, yêu bản làng và hiểu rằng mình phải có trách nhiệm với những người đang tin tưởng mình.
VỪ A DÍNH – CẬU BÉ H’MÔNG GIỮ TRỌN MỘT LỜI HỨA
Có những người anh hùng không bắt đầu từ những chiến công lớn.
Họ bắt đầu từ một cậu bé biết thương mẹ, yêu bản làng và hiểu rằng mình phải có trách nhiệm với những người đang tin tưởng mình.
1. CẬU BÉ ĐẾN TỪ NÚI RỪNG TÂY BẮC
Các em học sinh thân mến!
Nhắc đến những thiếu niên anh hùng trong lịch sử Việt Nam, chúng ta thường nhớ đến Kim Đồng.
Nhưng ở vùng núi Tây Bắc, có một cậu bé người H’Mông cũng đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm.
Đó là:
VỪ A DÍNH.
Vừ A Dính sinh năm 1934, tại vùng Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, tỉnh Lai Châu.
Ngày ấy, cuộc sống của đồng bào vùng cao còn vô cùng khó khăn.
Đường đi chủ yếu là những con đường núi.
Những bản làng nằm giữa núi rừng.
Muốn đi từ bản này sang bản khác có khi phải vượt qua những con dốc, những con suối và những cánh rừng rộng lớn.
Vừ A Dính lớn lên trong chính không gian ấy.
Một cậu bé H’Mông bình dị.
Quen với núi rừng.
Quen với cuộc sống lao động.
Quen với những buổi lên nương.
Quen với tiếng gọi của bản làng.
Và cũng giống như bao đứa trẻ khác, Dính có một gia đình mà em yêu thương.
2. MỘT CẬU BÉ BIẾT THƯƠNG MẸ
Các em thử nghĩ:
Điều gì khiến một đứa trẻ trở nên trưởng thành?
Có khi không phải vì em ấy lớn nhanh.
Mà bởi hoàn cảnh đã dạy em biết chia sẻ và trách nhiệm.
Vừ A Dính từ nhỏ đã chứng kiến những khó khăn của gia đình và quê hương.
Mẹ của Dính tham gia hỗ trợ lực lượng cách mạng.
Dính hiểu rằng mẹ và những người trong bản đang làm những công việc nguy hiểm.
Vì vậy, cậu bé không chỉ biết nghĩ cho mình.
Dính biết giúp đỡ mẹ.
Biết làm những việc phù hợp với khả năng của mình.
Và dần dần, cậu trở thành một người liên lạc nhỏ tuổi.
3. “NGƯỜI ĐƯA TIN” GIỮA NÚI RỪNG
Ngày nay, các em muốn gửi một thông tin cho bạn thì làm gì?
Có điện thoại.
Có Messenger.
Có Zalo.
Có mạng xã hội.
Chỉ vài giây là thông tin có thể đi rất xa.
Nhưng hơn 70 năm trước thì khác.
Không điện thoại.
Không Internet.
Không máy tính.
Một thông tin quan trọng muốn đến được người cần nhận phải nhờ những người đưa tin.
Và Vừ A Dính đã làm công việc ấy giữa núi rừng Tây Bắc.
Cậu đi qua những con đường rừng.
Qua những bản làng.
Mang theo thư từ, tài liệu và thông tin.
Một công việc tưởng như nhỏ bé.
Nhưng lại đòi hỏi:
Sự nhanh nhẹn.
Trí nhớ.
Sự cẩn thận.
Và trên hết:
Lòng trung thành với nhiệm vụ.
4. CẬU BÉ VÀ CHIẾC TÚI ĐẠN
Một ngày tháng 6 năm 1949.
Sau khi bí mật gặp mẹ, Vừ A Dính trở về.
Trên người cậu có mang theo một túi đạn được mẹ trao để chuyển cho lực lượng kháng chiến.
Nhưng giữa đường, Dính rơi vào sự phục kích của quân Pháp.
Cậu bị bắt.
Người ta tìm cách hỏi Dính thông tin về nơi đóng quân của lực lượng cách mạng.
Nhưng Dính không nói.
Có thể các em sẽ hỏi:
“Tại sao một cậu bé lại có thể giữ im lặng trước một tình huống đáng sợ như vậy?”
Bởi trong lòng cậu bé ấy có một điều rất rõ:
Không được tiết lộ thông tin làm ảnh hưởng đến đồng đội.
Dính hiểu rằng nếu mình nói ra, những người khác có thể gặp nguy hiểm.
Vì vậy, cậu lựa chọn:
Giữ bí mật.
5. MỘT CÂU TRẢ LỜI ĐƠN GIẢN
Những người bắt Dính liên tục hỏi:
“Cán bộ đang ở đâu?”
Dính trả lời:
“Không biết!”
Hỏi lần nữa:
“Ở đâu?”
Cậu vẫn trả lời:
“Không biết!”
Một câu trả lời rất ngắn.
Nhưng phía sau câu nói ấy là một ý chí rất lớn.
Dính không nói ra điều mình biết.
Không phải vì cậu không hiểu chuyện.
Mà chính vì cậu hiểu quá rõ:
Một lời nói của mình có thể khiến nhiều người gặp nguy hiểm.
6. ĐIỀU ĐÁNG KHÂM PHỤC NHẤT Ở VỪ A DÍNH
Các em thân mến!
Khi kể về những người anh hùng, chúng ta thường nói:
“Người ấy rất dũng cảm.”
Nhưng dũng cảm không có nghĩa là không biết sợ.
Một người dũng cảm là người:
Biết điều gì là đúng và cố gắng bảo vệ điều đúng, ngay cả khi hoàn cảnh rất khó khăn.
Vừ A Dính đã làm như vậy.
Cậu không phải một người lớn.
Không phải một chiến sĩ dày dạn kinh nghiệm.
Cậu chỉ là một thiếu niên chưa tròn 15 tuổi.
Nhưng cậu hiểu một điều rất đơn giản:
“Mình không được làm ảnh hưởng đến những người đang tin tưởng mình.”
Đó chính là trách nhiệm.
7. MỘT BÀI HỌC RẤT GẦN VỚI HỌC SINH HÔM NAY
Các em có bao giờ được bạn nhờ giữ một bí mật chưa?
Có bao giờ một người bạn tin tưởng kể cho em một chuyện riêng tư?
Có bao giờ bố mẹ giao cho em một việc?
Có bao giờ thầy cô giao cho em nhiệm vụ của lớp?
Khi ấy, điều quan trọng là gì?
Biết giữ lời.
Biết giữ trách nhiệm.
Biết tôn trọng sự tin tưởng của người khác.
Tất nhiên, có những bí mật liên quan đến nguy hiểm hoặc việc làm sai trái thì không nên giữ một mình; lúc đó phải báo ngay cho cha mẹ, thầy cô hoặc người lớn đáng tin cậy.
Nhưng với những điều thuộc về trách nhiệm và sự tin tưởng, chúng ta cần học cách:
Không tùy tiện kể lại.
Đó cũng là một bài học rất đẹp từ Vừ A Dính.
8. CẬU BÉ KHÔNG CHỌN CON ĐƯỜNG DỄ NHẤT
Sau nhiều ngày bị bắt giữ, Vừ A Dính vẫn không tiết lộ nơi đóng quân của lực lượng cách mạng.
Có lúc quân Pháp tìm cách dụ dỗ.
Hứa hẹn sẽ cho ăn uống, chăm sóc và trao thưởng nếu Dính chịu nói.
Nhưng Dính vẫn không thay đổi.
Cuối cùng, cậu đã hy sinh vào ngày 15 tháng 6 năm 1949, khi chưa tròn 15 tuổi.
Một cuộc đời quá ngắn.
Nhưng một tấm gương quá lớn.
9. NẾU VỪ A DÍNH SỐNG TRONG THỜI ĐẠI HÔM NAY...
Thầy/cô muốn các em thử tưởng tượng.
Nếu Vừ A Dính được sống trong thời đại hôm nay...
Có lẽ cậu sẽ được đến trường.
Có sách giáo khoa.
Có lớp học.
Có thầy cô.
Có bạn bè.
Có điện thoại.
Có Internet.
Có những con đường rộng mở hơn rất nhiều so với thời của cậu.
Có lẽ Vừ A Dính sẽ rất vui khi nhìn thấy những trẻ em vùng cao hôm nay được đi học.
Và có lẽ cậu sẽ nói với chúng ta:
“Các bạn đang có một điều mà chúng tôi từng rất mong ước: được học tập trong hòa bình.”
10. VẬY CHÚNG TA CÓ THỂ LÀM GÌ ĐỂ XỨNG ĐÁNG?
Các em không cần phải làm những việc phi thường.
Hãy bắt đầu bằng những việc rất gần gũi.
📚 Học tập nghiêm túc
Nếu bài khó, đừng bỏ cuộc.
Nếu đọc chưa tốt, hãy luyện đọc.
Nếu viết chưa tốt, hãy luyện viết.
Nếu chưa hiểu bài, hãy hỏi thầy cô.
Mỗi ngày tiến bộ một chút.
❤️ Biết yêu thương gia đình
Giúp bố mẹ một việc nhỏ.
Biết nói lời cảm ơn.
Biết xin lỗi.
Biết quan tâm đến ông bà, cha mẹ và anh chị em.
Đừng chờ đến khi lớn mới nói:
“Con thương bố mẹ.”
Hãy thể hiện bằng những việc mình có thể làm ngay hôm nay.
🤝 Biết sống có trách nhiệm với tập thể
Lớp học sạch hơn khi mỗi người biết bỏ rác đúng nơi.
Trường học an toàn hơn khi mỗi người biết chấp hành nội quy.
Bạn bè đoàn kết hơn khi chúng ta không nói xấu, không xúc phạm nhau.
Một tập thể mạnh không phải vì có một người giỏi.
Mà vì mọi người đều có trách nhiệm.
11. DŨNG CẢM HÔM NAY KHÔNG NHẤT THIẾT LÀ LÀM ĐIỀU LỚN LAO
Các em thân mến!
Ngày xưa, Vừ A Dính phải đối mặt với những thử thách của chiến tranh.
Còn hôm nay, các em có những thử thách khác.
Dũng cảm có thể là:
Dám nhận lỗi khi mình sai.
Dám nói “không” với thuốc lá, thuốc lá điện tử và những lời rủ rê có hại.
Dám từ chối bạo lực.
Dám báo thầy cô khi thấy bạn bị bắt nạt.
Dám rời khỏi một cuộc tranh cãi trên mạng.
Dám bỏ điện thoại xuống để học bài.
Dám đứng lên sau một lần thất bại.
Đó cũng là dũng cảm.
12. TỪ VỪ A DÍNH ĐẾN NHỮNG HỌC SINH VÙNG CAO HÔM NAY
Đây có lẽ là điều gần gũi nhất.
Vừ A Dính là một thiếu niên dân tộc H’Mông.
Cậu lớn lên giữa núi rừng.
Các em hôm nay cũng có thể lớn lên ở những vùng núi.
Có thể nhà cách trường rất xa.
Có thể đường đến trường còn khó khăn.
Có thể điều kiện học tập chưa đầy đủ như ở thành phố.
Nhưng hãy nhớ:
Nơi mình sinh ra không quyết định mình sẽ trở thành ai.
Một bản làng nhỏ vẫn có thể sinh ra những con người lớn.
Một học sinh có hoàn cảnh khó khăn vẫn có thể học giỏi.
Một bạn đọc chậm vẫn có thể tiến bộ.
Một bạn nhút nhát vẫn có thể tự tin.
Một người hôm nay chưa giỏi vẫn có thể trở thành người tài ngày mai.
Điều quan trọng là:
Đừng bỏ cuộc với chính mình.
13. MỘT CẬU BÉ ĐỂ LẠI MỘT ƯỚC MƠ LỚN
Điều đặc biệt là nhiều năm sau khi Vừ A Dính hy sinh, tên tuổi của cậu không bị lãng quên.
Năm 1951, Vừ A Dính được Đoàn Thanh niên Cứu quốc tuyên dương trong thiếu nhi toàn quốc.
Năm 1952, ông được truy tặng Huân chương Quân công hạng Ba.
Câu chuyện về Vừ A Dính được nhà văn Tô Hoài ghi lại trong tác phẩm Vừ A Dính.
Và đến năm 1999, Quỹ học bổng Vừ A Dính được thành lập, hướng đến việc hỗ trợ học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số.
Điều đó thật đẹp.
Một người thiếu niên hy sinh khi chưa tròn 15 tuổi.
Nhưng nhiều thập kỷ sau, tên tuổi của cậu lại tiếp tục được gắn với:
Sách.
Giáo dục.
Học bổng.
Ước mơ đến trường của trẻ em dân tộc thiểu số.
Có lẽ đó là một trong những cách đẹp nhất để tiếp nối câu chuyện về Vừ A Dính.
🌺 LỜI KẾT
ĐỪNG ĐỂ NGỌN LỬA ẤY TẮT ĐI
Các em học sinh thân mến!
Vừ A Dính ra đi khi chưa tròn 15 tuổi.
Cậu không có cơ hội được học hết những năm tháng tuổi trẻ.
Không có cơ hội lựa chọn một nghề nghiệp cho tương lai.
Không có cơ hội được sống trong một đất nước hòa bình như chúng ta hôm nay.
Còn chúng ta thì có.
Chúng ta có trường học.
Có thầy cô.
Có gia đình.
Có sách vở.
Có Internet.
Có những ước mơ rộng lớn.
Vì vậy, cách tốt nhất để tưởng nhớ những người đã hy sinh không phải chỉ là đọc tên họ trong những buổi lễ.
Mà là:
Sống tốt hơn.
Học tập tốt hơn.
Có trách nhiệm hơn.
Yêu thương nhau hơn.
Trân trọng hòa bình hơn.
Và đặc biệt:
Không bao giờ đầu hàng trước khó khăn.
Bởi vì Vừ A Dính đã để lại cho chúng ta một bài học rất giản dị:
Một con người có thể nhỏ bé về tuổi đời, nhưng có thể lớn lao bởi cách mình sống.
Từ núi rừng Pú Nhung năm xưa...
Một cậu bé H’Mông đã đi vào lịch sử.
Hôm nay, giữa những lớp học thân quen...
Giữa tiếng trống trường...
Giữa những chiếc khăn quàng đỏ...
Ngọn lửa ấy vẫn được trao lại cho thế hệ chúng ta.
Vừ A Dính – người thiếu niên của núi rừng Tây Bắc.
Một tuổi đời chưa tròn 15.
Một tấm lòng không khuất phục.
Một câu chuyện để tuổi trẻ hôm nay biết trân trọng hòa bình, yêu việc học và sống có trách nhiệm.
