Vừ A Dính – Cậu bé người Mông giữa núi rừng Tây Bắc
Giữa núi rừng Tây Bắc, nơi những bản làng người Mông nằm xen giữa những dãy núi cao, có một cậu bé đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm với quê hương.
Cậu bé ấy tên là Vừ A Dính.
Vừ A Dính sinh ngày 12/9/1934 tại bản Đề Chia, xã Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, tỉnh Lai Châu trước đây, nay thuộc tỉnh Điện Biên.
Cậu là con thứ ba trong gia đình ông Vừ Chống Lầu và bà Sùng Thị Plây.
Gia đình A Dính có truyền thống tham gia cách mạng. Cha cậu là cán bộ Việt Minh tại địa phương, mẹ cũng tích cực giúp đỡ phong trào kháng chiến. Ngôi nhà của gia đình trở thành một cơ sở hỗ trợ những người hoạt động cách mạng trong vùng.
Tuổi thơ của A Dính diễn ra trong hoàn cảnh rất khác với trẻ em ngày nay.
Đường sá vùng cao khi ấy còn khó khăn, đời sống người dân nhiều thiếu thốn. Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp khiến sinh hoạt của các bản làng thường xuyên bị xáo trộn.
Từ nhỏ, A Dính đã chứng kiến những khó khăn mà gia đình và bà con phải trải qua.
Dù tuổi còn nhỏ, cậu sớm tham gia giúp đỡ gia đình và những người hoạt động kháng chiến.
Năm 1947, khi mới 13 tuổi, Vừ A Dính trở thành đội viên liên lạc của Đội vũ trang huyện Tuần Giáo.
Công việc của cậu là chuyển tin tức, hỗ trợ liên lạc giữa các cơ sở cách mạng và giúp vận chuyển lương thực, nhu yếu phẩm đến những nơi cần thiết.
Giữa núi rừng rộng lớn, công việc liên lạc không hề đơn giản.
Những con đường mòn nối các bản làng có thể kéo dài qua nhiều ngọn đồi và khe suối. Người làm nhiệm vụ phải thông thuộc địa hình, biết quan sát và có khả năng xử lý tình huống.
Vừ A Dính đã đảm nhận những công việc ấy khi còn ở tuổi thiếu niên.
Điều đáng trân trọng là phía sau những nhiệm vụ đó vẫn là một cậu bé đang tuổi trưởng thành, một người con trong gia đình, một thành viên của bản làng.
A Dính cũng có những mong muốn bình dị như bao đứa trẻ khác: được sống bên cha mẹ, được lớn lên giữa quê hương và chứng kiến bản làng có cuộc sống yên ổn.
Nhưng chiến tranh đã không cho cậu cơ hội ấy.
Tháng 6/1949, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Vừ A Dính bị quân Pháp bắt giữ.
Những người bắt cậu tìm cách khai thác thông tin về nơi đóng quân và hoạt động của lực lượng kháng chiến địa phương.
Theo các tài liệu lịch sử Việt Nam, A Dính không tiết lộ những thông tin mà mình biết.
Cậu bị sát hại ngày 15/6/1949, khi chưa tròn 15 tuổi.
Vào cùng năm ấy, cha cậu cũng mất trong thời gian bị giam tại nhà tù Sơn La.
Chiến tranh đã khiến một gia đình vùng cao phải chịu những mất mát vô cùng lớn.
Nhiều năm sau, câu chuyện về Vừ A Dính tiếp tục được kể lại qua sách báo, trường học và các hoạt động giáo dục truyền thống.
Đặc biệt, tên của cậu được đặt cho Quỹ học bổng Vừ A Dính, một chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số và vùng biển đảo có hoàn cảnh khó khăn.
Đó là một cách tưởng nhớ giàu ý nghĩa.
Một cậu bé không có cơ hội tiếp tục học tập và trưởng thành đã trở thành tên gọi của quỹ học bổng giúp nhiều thế hệ học sinh khác được đến trường.
Ngày nay, khi nhắc đến Vừ A Dính, người ta không chỉ nhớ về một thiếu niên tham gia kháng chiến, mà còn nhớ đến khát vọng được học tập, lớn lên và sống trong hòa bình của trẻ em vùng cao.
Thông điệp câu chuyện: Sự tưởng nhớ có ý nghĩa lâu dài khi được tiếp nối bằng những việc làm giúp trẻ em hôm nay có cơ hội học tập và xây dựng tương lai tốt đẹp hơn.



