VỪ A DÍNH – NGƯỜI ANH HÙNG NHỎ TUỔI CỦA NÚI RỪNG TÂY BẮC

Anh hùng liệt sĩ Vừ A Dính, dân tộc Mông, sinh ngày 12-9-1934 tại bản Đề Chia, xã Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, tỉnh Lai Châu, nay thuộc tỉnh Điện Biên. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng, cha mẹ đều là cơ sở Việt Minh, Vừ A Dính sớm được giác ngộ và nuôi dưỡng lòng yêu nước, căm thù giặc.

Chưa đầy 13 tuổi, Vừ A Dính đã tham gia canh gác, làm liên lạc và tiếp tế cho đội vũ trang huyện Tuần Giáo. Với sự nhanh nhẹn, thông minh và gan dạ, em nhiều lần vượt qua những tình huống nguy hiểm, luồn rừng đưa thư, nắm tình hình địch và vận chuyển vật phẩm cần thiết cho lực lượng cách mạng.

Trong một lần bị bắt, Vừ A Dính tìm cách trốn thoát khỏi đồn Bản Chăn. Sau đó, em chính thức thoát ly gia đình, trở thành đội viên liên lạc của đội vũ trang huyện. Dù tuổi còn nhỏ, Dính luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ, được đồng đội tin tưởng giao nhiều công việc quan trọng. Em còn trực tiếp xuống khu vực đồn Bản Chăn để điều tra, nắm tình hình và tìm cách liên lạc với mẹ cùng các em đang bị địch giam giữ.

Gia đình Vừ A Dính chịu nhiều mất mát trong chiến tranh. Cha em bị thực dân Pháp bắt và hy sinh tại nhà tù Sơn La. Mẹ, ông nội, chị gái và các em của Dính cũng bị địch sát hại. Những mất mát ấy càng hun đúc trong em lòng căm thù giặc và ý chí bảo vệ quê hương.

Trung tuần tháng 6-1949, trong một lần trở về đơn vị sau khi gặp mẹ và nhận hơn 100 viên đạn, Vừ A Dính rơi vào ổ phục kích của địch. Bị bắt và tra hỏi về nơi đóng quân của lực lượng cách mạng, em nhất quyết không tiết lộ bất cứ thông tin nào. Dù bị địch dụ dỗ, đe dọa và tra tấn, Vừ A Dính vẫn kiên cường giữ vững khí tiết.

Biết không thể khuất phục người chiến sĩ nhỏ tuổi, địch buộc Vừ A Dính dẫn đường tìm nơi đóng quân của bộ đội. Em đã dùng trí thông minh để đánh lạc hướng, đưa chúng đi vòng qua nhiều khu vực rồi trở về nơi xuất phát mà vẫn không tiết lộ bí mật. Cuối cùng, chiều tối ngày 15-6-1949, Vừ A Dính bị sát hại tại Khe Trúc, gần đồn Bản Chăn, khi chưa tròn 15 tuổi.

Sự hy sinh của Vừ A Dính đã trở thành biểu tượng về lòng yêu nước, sự gan dạ và tinh thần bất khuất của thiếu nhi Việt Nam trong kháng chiến. Tấm gương của em được đồng bào các dân tộc Tây Bắc truyền kể từ bản này sang bản khác như một câu chuyện về người chiến sĩ nhỏ tuổi dám hy sinh để bảo vệ cách mạng.

Sau này, hài cốt Vừ A Dính được đưa về an táng tại nghĩa trang liệt sĩ huyện Tuần Giáo. Ngày 8-11-2000, Chủ tịch nước truy tặng em danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên tuổi Vừ A Dính không chỉ được ghi nhớ như một người anh hùng nhỏ tuổi, mà còn trở thành biểu tượng của thế hệ thiếu nhi Việt Nam giàu lòng yêu nước, sống có lý tưởng và sẵn sàng cống hiến cho quê hương. Quỹ học bổng Vừ A Dính được thành lập năm 1999 nhằm hỗ trợ học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số, tiếp nối tinh thần hiếu học và những ước mơ mà người chiến sĩ nhỏ tuổi ấy đã gửi lại cho thế hệ sau.