VỪ A DÍNH: NGƯỜI CON CỦA NÚI RỪNG TÂY BẮC VÀ BẢN HÙNG CA NƠI ĐỈNH PÙ CA

Người chiến sĩ nhỏ tuổi của bản Pú Nhung

Vừ A Dính sinh ngày 12 tháng 9 năm 1934 trong một gia đình Mông có truyền thống cách mạng tại bản Pú Nhung, xã Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, tỉnh Lai Châu (nay thuộc tỉnh Điện Biên). Sinh ra và lớn lên giữa vùng núi cao hiểm trở, từ nhỏ A Dính đã quen với cái lạnh cắt da, những chặng đường rừng dốc đứng và bản tính gan góc, dẻo dai của con người đại ngàn.

Thời bấy giờ, bản làng Tây Bắc bị thực dân Pháp và lũ tay sai áp bức, bóc lột dã man. Gia đình Vừ A Dính là một cơ sở cách mạng quan trọng: cha anh là cán bộ Việt Minh, mẹ là giao liên, các anh chị em đều tham gia phong trào chống Pháp. Được đắm mình trong bầu không khí yêu nước từ sớm, mới 13 tuổi, Vừ A Dính đã tha thiết xin tham gia cách mạng và trở thành người đội viên liên lạc dũng cảm của Đội du kích mìn huyện Tuần Giáo.

Với sự nhanh nhạy, thông thuộc địa hình núi rừng và đôi chân chạy phăng phăng qua các vách đá, Vừ A Dính đã nhiều lần vượt qua sự kiểm soát gắt gao của địch để vận chuyển thư từ, tài liệu bí mật, đưa đón cán bộ và tiếp tế lương thực cho đội du kích. Những chuyến đi xuyên rừng đêm tối không làm anh sợ hãi, bởi trong lòng người thiếu niên ấy đã sớm rực cháy một lý tưởng: đuổi giặc Pháp để bản làng được bình yên.

Khí tiết kiên trung dưới gốc cây đào nơi đỉnh Pù Ca

Chiến công rực rỡ và bi hùng nhất trong cuộc đời Vừ A Dính diễn ra vào tháng 6 năm 1949.

Trong một chuyến công tác liên lạc đưa tài liệu từ chiến khu về bản, Vừ A Dính chẳng may sa vào trận phục kích của quân địch tại bản На Hăng. Biết A Dính là liên lạc viên của đội du kích mìn Tuần Giáo, bọn lính Pháp cùng lũ tay sai vô cùng mừng rỡ. Chúng thu giữ số tài liệu và dùng đủ mọi đòn tra tấn dã man hòng buộc anh phải chỉ nơi giấu vũ khí và căn cứ của cán bộ cách mạng.

Thế nhưng, kẻ thù đã hoàn toàn thất bại trước sự gan lì của người con núi rừng. Chúng đánh đập anh gãy cả chân, dùng roi dâu gai quật nát thân thể nhỏ bé, bỏ đói bỏ khát anh suốt mấy ngày đêm giữa rừng lạnh. Đáp lại những câu hỏi dồn dập của địch, Vừ A Dính chỉ một mực im lặng hoặc đàng hoàng trả lời: "Không biết!".

Trước sự kiên trung ấy, bọn địch chuyển sang mưu mẹo. Chúng hứa hẹn sẽ chữa thương, cho tiền bạc và quần áo đẹp nếu anh chịu dẫn chúng về căn cứ du kích. Nhận thấy thời cơ đánh lừa kẻ thù để tiêu hao sức lực của chúng và kéo dài thời gian cho đồng đội kịp di tản, Vừ A Dính gật đầu đồng ý.

Anh bắt bọn địch phải khiêng mình đi quanh co hết ngọn núi này sang ngọn núi khác suốt cả một ngày trời dưới trời nắng gắt. Khi biết mình đã đưa địch đi vòng tròn lừa chúng mệt nhoài và các đồng chí du kích đã kịp thời rút lui an toàn, Vừ A Dính dừng lại trước đỉnh núi Pù Ca và thản nhiên bảo: "Đến đây rồi, không biết đường nữa đâu!".

Biết mình bị một đứa trẻ qua mặt, quân địch điên cuồng giận dữ. Ngày 15 tháng 6 năm 1949, thực dân Pháp đã dã man treo Vừ A Dính lên gốc cây đào cổ thụ trên đỉnh Pù Ca và xả súng sát hại anh. Vừ A Dính ngã xuống khi chưa tròn 15 tuổi xuân, máu của anh hòa vào lòng đất mẹ Tây Bắc, tưới mát cho những mầm non tự do của bản làng.

Ngọn đuốc thắp sáng ước mơ cho thế hệ trẻ

Sự hy sinh oanh liệt của Vừ A Dính ở tuổi 15 đã trở thành một huyền thoại bất tử, thổi bùng ngọn lửa căm thù địch và tinh thần quyết chiến quyết thắng cho quân dân Tây Bắc, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lẫy lừng năm 1954.

Ngày 8 tháng 11 năm 2000, Vừ A Dính đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Tên của anh ngày nay đã trở thành niềm tự hào lớn lao không chỉ của đồng bào các dân tộc Tây Bắc mà của toàn thể thiếu nhi Việt Nam. Năm 1999, Quỹ học bổng Vừ A Dính được thành lập, đã và đang tiếp sức cho hàng trăm ngàn học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số và vùng hải đảo xa xôi trên khắp mọi miền Tổ quốc được đến trường, hiện thực hóa những ước mơ tri thức.