VỪ A DÍNH: NGƯỜI THIẾU NIÊN MÔNG VÀ KHÚC CA BẤT TỬ TRÊN ĐỈNH PU LAO
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Vừ A Dính (1934 – 1949) là gương thiếu niên anh hùng dân tộc Mông trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Sinh ra tại vùng núi cao Tuần Giáo (Điện Biên), từ năm 13 tuổi ông đã làm liên lạc cho lực lượng kháng chiến. Khi bị địch bắt và tra tấn dã man để bắt chỉ đường vào căn cứ, ông đã mưu trí lừa kẻ thù đi vòng quanh núi suốt nhiều ngày khiến chúng kiệt sức, trước khi anh dũng hy sinh dưới gốc cây peach (cây đào) trên đỉnh Pu Lao khi mới 15 tuổi.

Câu chuyện lịch sử: Khúc anh hùng ca của đại ngàn Tây Bắc
1. Người con của bản Pú Nhung và gia đình cách mạng
Vừ A Dính sinh ra trong một gia đình người Mông giàu truyền thống yêu nước tại bản Pú Nhung, xã Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên. Cha của ông là ông Vừ Chống Lầu (cán bộ Việt Minh bị Pháp bắt và hy sinh tại nhà tù Sơn La) và mẹ là bà Sùng Thị Bề (cũng là cán bộ hội phụ nữ cứu quốc).
Sống giữa đại ngàn Tây Bắc hùng vĩ nhưng sục sôi khí thế cách mạng, Vừ A Dính từ nhỏ đã được giác ngộ. Năm 1947, khi mới 13 tuổi, ông chính thức trở thành đội viên liên lạc của Đội vũ trang quấy rối Châu Tuần Giáo.
2. Người liên lạc mưu trí nơi núi rừng
Nhiệm vụ của Vừ A Dính là di chuyển liên tục qua các dốc núi cao, rừng rậm để đưa thư từ, tài liệu tin cậy, tiếp tế lương thực cho các đội công tác và nắm bắt tình hình địch.
Dù tuổi đời còn rất nhỏ, Vừ A Dính nổi tiếng với sự nhanh trí, thông thuộc địa hình và dũng cảm. Ông nhiều lần mưu trí qua mặt các trạm gác gắt gao của quân Pháp và tay sai, bảo vệ an toàn cho cán bộ và cơ sở cách mạng trong vùng.
3. Cuộc mưu trí trên đỉnh núi và phút hy sinh anh dũng
Sáng ngày 18/5/1949, trong một chuyến vận chuyển tài liệu mật và dẫn cán bộ qua vùng kiểm soát của địch, Vừ A Dính bất ngờ bị giặc Pháp phục kích bắt giữ tại bản Nà Hừ.
Biết ông là liên lạc viên của lực lượng kháng chiến, kẻ thù dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man: đánh đập, dùng roi mây, khoét thịt, đốt chân... nhằm ép ông khai ra nơi ẩn nấp của Đội vũ trang và các cán bộ Việt Minh. Tuy nhiên, đáp lại những đòn thù tàn bạo, Vừ A Dính nhất quyết không khai nửa lời.
Thấy không thể bẻ gãy được chí khí của người thiếu niên Mông, giặc Pháp đổi sang dụ dỗ, bắt ông phải dẫn đường cho chúng vào căn cứ kháng chiến. Nhận thấy đây là cơ hội để kéo dài thời gian cho cán bộ và đồng bào kịp thời tẩu tán, Vừ A Dính giả vờ đồng ý.
Ông đã mưu trí dẫn đoàn quân Pháp đi loanh quanh suốt mấy ngày đêm qua những hẻm núi, rừng sâu hiểm trở. Khi chúng kiệt sức và phát hiện ra bị lừa ngay dưới chân đỉnh núi Pu Lao, kẻ thù đã nổi giận điên cuồng.
Biết mình sắp hy sinh, Vừ A Dính vẫn ngẩng cao đầu, nhìn thẳng vào mặt kẻ thù với sự khinh bỉ. Chiều ngày 15/6/1949, giặc Pháp đã tàn nhẫn bắn chết và treo thân thể ông lên cây đào trên đỉnh Pu Lao. Vừ A Dính hy sinh khi mới tròn 15 tuổi.
Tượng đài bất tử của tuổi trẻ Việt Nam
Sự hy sinh anh dũng của Vừ A Dính đã trở thành tấm gương sáng ngời về lòng trung thành với Tổ quốc của thiếu niên các dân tộc thiểu số Tây Bắc.
Năm 1952: Chính phủ truy tặng ông Huân chương Quân công hạng Ba.
Năm 2000: Vừ A Dính được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
Năm 1999: Quỹ học bổng mang tên Quỹ học bổng Vừ A Dính chính thức được thành lập, dành riêng cho học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số và hải đảo có hoàn cảnh khó khăn vươn lên học tốt. Tên của ông cũng được đặt cho nhiều trường học và con đường trên khắp cả nước.



