Vũ Công Hồng – Chàng trai 17 tuổi đi xe thồ lên Điện Biên

Tháng 2/1954, giữa lúc chiến trường Điện Biên Phủ đang bước vào những ngày quyết liệt, một chàng trai mới 17 tuổi rời Thanh Hóa, theo đoàn xe đạp thồ hướng về phía Tây Bắc.

Ở tuổi ấy, nhiều người còn đang ngồi trên ghế nhà trường, nhưng ông đã trở thành người trẻ nhất trong đoàn xe đạp thồ của thị trấn Thanh Hóa, nhận nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa phục vụ chiến dịch.

Từ Thanh Hóa, đoàn xe đi qua Hòa Bình, Sơn La, vượt đèo Pha Đin, qua ngã ba Tuần Giáo rồi tiến về Điện Biên Phủ.

Đó không phải là một chuyến đi bình thường.

Đường rừng hiểm trở, dốc cao, vực sâu. Để giữ bí mật, đoàn thường hành quân vào ban đêm, có những đêm đi đến một, hai giờ sáng. Khi đến khu vực chiến trường, ban ngày lại tranh thủ vận chuyển hàng. Mỗi ngày, những người lính xe thồ phải vượt khoảng 35km, đưa khoảng 1,5 tạ hàng vào chiến trường.

Chiếc xe đạp vốn chỉ dùng để đi lại, nay trở thành phương tiện vận tải đặc biệt.

Lên dốc, người đẩy xe, người giữ xe, anh em hỗ trợ nhau từng đoạn. Xuống dốc lại phải tìm cách hãm xe để hàng hóa không lao xuống vực. Có khi người và xe đều đã mệt rã rời, nhưng phía trước vẫn còn những con dốc khác.

Mệt thì nghỉ một chút, rồi lại đi.

Bởi phía trước là mặt trận.

Vũ Công Hồng cùng đồng đội ăn giữa rừng, ngủ trên những tấm nilon trải xuống đất. Bom đạn không làm họ dừng bước. Những chuyến hàng phải được đưa đến nơi càng nhanh càng tốt để bộ đội ngoài mặt trận có đủ lương thực, thuốc men, đạn dược.

Điều đặc biệt ở chàng trai 17 tuổi ấy là ông không hề nghĩ mình đang làm một việc phi thường.

Ông chỉ nghĩ mình còn trẻ, còn sức thì phải góp sức.

Những người dân công từ nhiều nơi về với nhau, mỗi người một hoàn cảnh, nhưng vào đơn vị thì coi nhau như anh em. Họ động viên nhau, giúp nhau vượt qua những cung đường gian khổ.

Giữa núi rừng Tây Bắc, những chiếc xe đạp thồ nối thành từng đoàn.

“Chị gánh, anh thồ.”

Những bước chân ấy đã tạo nên một tuyến vận tải đặc biệt, đưa sức người, sức của từ hậu phương đến với Điện Biên Phủ.

Hơn hai tháng ròng rã, Vũ Công Hồng cùng đồng đội miệt mài với những chuyến hàng. Đầu tháng 5/1954, tin chiến thắng ngày càng đến gần. Rồi một ngày, từ phía mặt trận có người cưỡi ngựa chạy ra, hô lớn:

“Thắng lợi rồi! Chiến thắng rồi!”

Những người dân công vỡ òa.

Họ hò reo đến khản tiếng.

Chàng trai 17 tuổi năm nào có lẽ không thể quên khoảnh khắc ấy – khoảnh khắc mà những chuyến xe thồ, những đêm ngủ giữa rừng, những con dốc Pha Đin và những tháng ngày gian khổ bỗng được đền đáp bằng niềm vui của Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Sau chiến dịch, ông Hồng vẫn ở lại Điện Biên phục vụ các hoạt động của bộ đội đến ngày 29/5/1954 rồi mới trở về Vùng Mỏ công tác trong ngành than và thống kê. Hơn 70 năm trôi qua, ông vẫn gìn giữ tờ chứng nhận “Chiến sĩ dân công vẻ vang mặt trận Điện Biên Phủ” như một kỷ vật của tuổi trẻ.

Chiếc xe đạp thồ ngày ấy có thể đã không còn.

Những con đường năm xưa cũng đã đổi thay.

Nhưng hình ảnh chàng trai 17 tuổi đẩy chiếc xe nặng hàng trăm cân vượt qua những con đèo Tây Bắc vẫn là một phần đẹp đẽ của ký ức Điện Biên.

Bởi chiến thắng ấy không chỉ có những người lính trong chiến hào.

Còn có những chàng trai, cô gái tuổi đôi mươi, những người dân công hỏa tuyến, những “chị gánh, anh thồ” đã dùng đôi vai, đôi chân và những chiếc xe đạp thồ để đưa hậu phương đến gần tiền tuyến.