VŨ HUY LỄ – NGƯỜI THUYỀN TRƯỞNG ĐƯA HQ-505 LÊN CÔ LIN
Có những con tàu đi vào lịch sử không phải vì nó đã vượt qua bao nhiêu đại dương.
THỜI HOA LỬA
VŨ HUY LỄ – NGƯỜI THUYỀN TRƯỞNG ĐƯA HQ-505 LÊN CÔ LIN
Có những con tàu đi vào lịch sử không phải vì nó đã vượt qua bao nhiêu đại dương.
Có những người thuyền trưởng được nhớ mãi không phải vì những chuyến hải trình bình thường.
Mà bởi trong một thời khắc sinh tử, họ đã đưa con tàu của mình tiến về phía nguy hiểm nhất.
Ngày 14 tháng 3 năm 1988, tại vùng biển Trường Sa, người thuyền trưởng ấy là Vũ Huy Lễ.
Và con tàu ấy là HQ-505.
Trước giờ phút quyết định
Đầu tháng 3 năm 1988, tình hình tại khu vực Trường Sa diễn biến hết sức căng thẳng.
Hải quân Việt Nam triển khai lực lượng ra khu vực Gạc Ma – Cô Lin – Len Đao để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền và xây dựng các công trình trên đảo, đá.
Tàu HQ-505 do Vũ Huy Lễ làm thuyền trưởng được giao nhiệm vụ ở khu vực Cô Lin.
Trên tàu là những người lính Hải quân.
Họ biết mình đang đứng trước một tình huống nguy hiểm.
Nhưng với người lính, mệnh lệnh đã nhận thì phải hoàn thành.
Không có lựa chọn nào khác.
Ngày 14 tháng 3
Sáng hôm ấy, tiếng súng vang lên giữa biển.
Tại Gạc Ma, các chiến sĩ Việt Nam đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ lá cờ Tổ quốc.
Tàu HQ-604 bị đối phương tấn công dữ dội.
Những người trên tàu chiến đấu trong tình thế vô cùng khó khăn.
Ở Cô Lin, HQ-505 cũng đứng trước nguy cơ bị tấn công.
Trên biển, khoảng cách giữa sự sống và cái chết đôi khi chỉ được tính bằng vài giây.
Người thuyền trưởng phải quyết định.
Nếu con tàu đứng yên, nguy cơ mất vị trí rất lớn.
Nếu tiến lên, chính con tàu có thể trở thành mục tiêu.
Vũ Huy Lễ đã lựa chọn.
Quyết định đưa HQ-505 lên bãi Cô Lin
Trong thời khắc quyết định, ông chỉ huy cho HQ-505 cơ động lên Cô Lin, đưa phần mũi tàu lên bãi.
Đó là một quyết định táo bạo.
Bởi một khi con tàu đã lao lên bãi, nó có thể bị phá hủy.
Nhưng đổi lại, con tàu có thể trở thành một điểm tựa để giữ vị trí.
HQ-505 tiến lên.
Từ một con tàu vận tải, nó trở thành một phương tiện chiến đấu và một điểm tựa giữa biển.
Người lính trên tàu không còn nghĩ đến việc con tàu có thể trở về hay không.
Điều quan trọng nhất lúc ấy là:
Cô Lin phải được giữ.
Con tàu trở thành một phần của đảo
HQ-505 đã được đưa lên bãi Cô Lin.
Con tàu bị đối phương bắn phá và bốc cháy.
Nhưng chính việc đưa tàu lên bãi đã góp phần giữ vị trí Cô Lin cho Việt Nam.
Đó là một quyết định mà nếu chậm vài phút, tình thế có thể hoàn toàn khác.
Người thuyền trưởng phải nhìn thấy điều mà người khác chưa nhìn thấy.
Ông phải chấp nhận nguy hiểm trước khi biết kết quả.
Và ông đã chấp nhận.
Một con tàu, một mệnh lệnh, một lựa chọn
Trong chiến tranh, đôi khi người lính không có nhiều lựa chọn.
Có những lúc chỉ có hai con đường:
Một là tìm cách bảo toàn mình.
Hai là chấp nhận nguy hiểm để hoàn thành nhiệm vụ.
Vũ Huy Lễ đã chọn con đường thứ hai.
Ông đưa HQ-505 lên Cô Lin.
Con tàu bị hư hại nặng.
Nhưng vị trí Cô Lin được giữ.
Và từ quyết định ấy, HQ-505 trở thành một biểu tượng của tinh thần chiến đấu của Hải quân Việt Nam trong trận chiến ngày 14 tháng 3 năm 1988.
Sau tiếng súng
Chiến tranh rồi cũng sẽ qua.
Nhưng những gì diễn ra trong một ngày giữa biển khơi thì không dễ dàng biến mất.
Ngày hôm ấy, tại Gạc Ma, 64 cán bộ, chiến sĩ Hải quân Việt Nam đã hy sinh.
Tàu HQ-604 bị đánh chìm.
Tàu HQ-505 bị bắn phá, nhưng vẫn giữ được vị trí Cô Lin.
Những con tàu ấy mang theo tuổi trẻ của cả một thế hệ.
Có những người đã trở về.
Có những người mãi mãi nằm lại.
Nhưng tất cả đều đã hoàn thành nhiệm vụ của mình.
Người thuyền trưởng và ký ức về đồng đội
Với Vũ Huy Lễ, có lẽ điều khó quên nhất không phải là con tàu đã bị cháy hay những vết thương của chiến tranh.
Mà là những người đồng đội đã không trở về.
Mỗi người lính ra biển đều có một gia đình ở đất liền.
Có người có cha mẹ già.
Có người có vợ trẻ.
Có người có những đứa con còn chưa kịp nhớ mặt cha.
Ngày họ ra đi, họ nghĩ mình sẽ trở về.
Nhưng chiến tranh không phải lúc nào cũng cho người lính cơ hội trở về.
Vũ Huy Lễ đã sống sót.
Nhưng ông mang theo ký ức về những người đồng đội đã nằm lại.
Một quyết định trở thành lịch sử
Sau trận chiến, Vũ Huy Lễ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Nhưng lịch sử không chỉ ghi nhớ ông bằng danh hiệu.
Lịch sử ghi nhớ ông bằng một hành động:
Đưa HQ-505 lên Cô Lin trong thời khắc quyết định.
Một con tàu.
Một người thuyền trưởng.
Một vùng biển.
Một mệnh lệnh.
Và một quyết định có thể phải đánh đổi bằng chính mạng sống.
HQ-505 hôm nay
Nhiều năm đã trôi qua.
Những người lính năm ấy đã già.
Những con tàu năm ấy đã trở thành ký ức.
Nhưng câu chuyện về HQ-505 vẫn được kể lại.
Bởi trong lịch sử bảo vệ chủ quyền biển đảo, có những khoảnh khắc không thể đo bằng chiến thắng hay thất bại.
Có thể đo bằng lòng dũng cảm.
Có thể đo bằng trách nhiệm.
Và có thể đo bằng câu hỏi:
Khi Tổ quốc cần, người lính có dám tiến về phía nguy hiểm hay không?
Vũ Huy Lễ đã trả lời câu hỏi ấy bằng chính con tàu của mình.
Lời cuối
Biển Trường Sa hôm nay vẫn xanh.
Những con sóng vẫn ngày đêm vỗ vào bờ đá.
Nhưng giữa màu xanh ấy, người ta không thể quên một ngày tháng Ba năm 1988.
Không thể quên Gạc Ma.
Không thể quên Cô Lin.
Không thể quên Len Đao.
Không thể quên 64 người lính đã hy sinh.
Và cũng không thể quên người thuyền trưởng đã đưa HQ-505 lên Cô Lin trong thời khắc sinh tử.
Có những con tàu rồi sẽ chìm.
Có những người lính rồi sẽ trở về với đất.
Nhưng có những hành động sẽ không bao giờ chìm xuống.
HQ-505 đã trở thành một phần của ký ức Trường Sa.
Và trong ký ức ấy, người thuyền trưởng Vũ Huy Lễ vẫn đứng đó – giữa biển trời tháng Ba năm 1988, với một quyết định mà lịch sử không thể quên:
Tiến lên Cô Lin để giữ đảo, giữ vị trí, giữ chủ quyền.



