Vũ Minh Nghĩa (Chín Nghĩa) – Cô dâu trong đoàn xe đánh Tổng nha Cảnh sát Sài Gòn

Thời kỳ lịch sử
Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước – chiến trường Sài Gòn – Gia Định – năm 1965, giai đoạn Biệt động Sài Gòn đẩy mạnh các trận đánh vào cơ quan đầu não của chính quyền Việt Nam Cộng hòa
1. Cô gái 18 tuổi bước vào Biệt động Sài Gòn

Vũ Minh Nghĩa sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng ở Nhuận Đức, Củ Chi.

Tuổi đời còn rất trẻ nhưng Chín Nghĩa đã sớm tham gia hoạt động cách mạng.

Khi vào Đội 5 Biệt động Sài Gòn, bà được giao nhiều nhiệm vụ khác nhau: giao liên, trinh sát, vận chuyển vũ khí và đưa thư từ giữa nội thành với vùng ven.

Công việc ấy đòi hỏi bà phải học cách sống giữa lòng thành phố mà không để lộ thân phận.

Nhưng nhiệm vụ tháng 8/1965 khác hẳn những chuyến giao liên thông thường.

Lần đầu tiên cô gái trẻ được tham gia trực tiếp một trận đánh.

Mục tiêu là Tổng nha Cảnh sát Sài Gòn.

2. Một đoàn đón dâu kỳ lạ

Muốn đánh một cơ quan quan trọng ngay giữa Sài Gòn, vấn đề đầu tiên là làm sao đưa người và vũ khí đến gần mục tiêu.

Biệt động Sài Gòn chọn một cách rất táo bạo:

Cải trang thành đoàn đón dâu.

Những chiếc xe mang dáng vẻ của một đoàn cưới bình thường.

Người trên xe cũng được hóa trang phù hợp.

Những thứ nhìn bên ngoài giống như lễ vật cưới hỏi lại che giấu vũ khí và thuốc nổ.

Trong đoàn xe ấy có cô gái trẻ Chín Nghĩa.

Không ai nhìn thấy một nữ chiến sĩ biệt động.

Họ chỉ nhìn thấy một đoàn người đang đi đón dâu.

Đó chính là điều mà biệt động cần.

Một lớp vỏ bình thường che giấu một nhiệm vụ đặc biệt.

3. Tiến vào lòng thành phố

Đoàn xe bắt đầu tiến về Sài Gòn.

Đây là đoạn đường mà mỗi người đều phải giữ đúng vai diễn.

Không thể để lộ sự căng thẳng.

Không được có hành động bất thường.

Và đặc biệt, không thể để đối phương nghi ngờ những thứ đang được giấu trên xe.

Chín Nghĩa khi ấy còn rất trẻ.

Nhưng bà hiểu rằng nếu bị phát hiện, không chỉ mình gặp nguy hiểm.

Cả đội có thể bị bắt.

Nhiệm vụ có thể thất bại.

Những cơ sở cách mạng đã giúp chuẩn bị trận đánh cũng có thể bị lộ.

Đoàn xe tiếp tục tiến vào thành phố.

Và cuối cùng, họ đến gần mục tiêu.

4. Khi đoàn đón dâu biến thành đội chiến đấu

Khi đã đến vị trí được xác định, lớp vỏ của đoàn đón dâu không còn cần thiết nữa.

Những người trên xe nhanh chóng chuyển sang trạng thái chiến đấu.

Vũ khí được lấy ra.

Thuốc nổ được triển khai.

Mục tiêu trước mắt là Tổng nha Cảnh sát.

Theo lời kể của Chín Nghĩa, mục tiêu của Đội 5 không chỉ là đánh phá cơ quan đầu não của ngành cảnh sát mà còn tìm cách tiêu diệt Nguyễn Ngọc Loan, người đứng đầu ngành cảnh sát lúc đó.

Một đoàn xe dân sự vừa còn giống một đám cưới.

Chỉ trong chốc lát đã biến thành một mũi tiến công.

Đó chính là sự bất ngờ mà biệt động Sài Gòn muốn tạo ra.

5. Mục tiêu bất ngờ thoát chết

Kế hoạch của đội là đánh thẳng vào Tổng nha và tìm cách tiêu diệt Nguyễn Ngọc Loan.

Nhưng có một điều nằm ngoài dự tính.

Nguyễn Ngọc Loan hôm ấy đi làm muộn.

Vì vậy, mục tiêu quan trọng nhất của trận đánh không xuất hiện tại nơi lực lượng biệt động dự kiến.

Trận đánh vẫn diễn ra.

Nhưng đối với những người trực tiếp tham gia, đây là một bài học khắc nghiệt:

Trong chiến tranh, dù kế hoạch được chuẩn bị kỹ đến đâu, vẫn có những biến số không thể kiểm soát.

Người lính chỉ có thể tận dụng thời cơ trong vài phút ngắn ngủi.

6. Chín Nghĩa bị bỏ lại

Khi tình hình trở nên căng thẳng, các chiến sĩ lần lượt rút khỏi khu vực.

Nhưng Chín Nghĩa bị bỏ lại phía sau.

Một cô gái trẻ giữa khu vực đang bị truy bắt.

Không còn đồng đội bên cạnh.

Không còn đoàn xe.

Không còn lớp vỏ an toàn.

Đây là lúc bản lĩnh cá nhân được thử thách.

Bà phải tự tìm cách thoát khỏi vòng vây.

Nếu bị bắt, bà có thể bị tra khảo để khai ra đồng đội và cơ sở.

Nhưng Chín Nghĩa đã tìm cách thoát được.

Sau đó, bà trở về căn cứ an toàn.

Một nhiệm vụ mà bà bước vào khi còn rất trẻ đã trở thành một trong những dấu mốc quan trọng trong cuộc đời hoạt động của bà.

7. Từ Tổng nha Cảnh sát đến Dinh Độc Lập

Trận đánh tháng 8/1965 chỉ là một phần trong cuộc đời chiến đấu của Chín Nghĩa.

Ba năm sau, bà tiếp tục tham gia Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

Lần này, bà trở thành nữ chiến sĩ duy nhất trong đội hình 15 chiến sĩ biệt động tấn công Dinh Độc Lập.

Rạng sáng mùng 2 Tết Mậu Thân, đội biệt động tiến vào khu vực Dinh Độc Lập.

Khối thuốc nổ được sử dụng để phá cổng nhưng không phát nổ như dự kiến.

Các chiến sĩ bị mắc kẹt bên ngoài.

Nhiều người hy sinh.

Chín Nghĩa bị bắt cùng đồng đội.

Nhưng ngay cả sau khi bị bắt, bà vẫn không khuất phục trước những cuộc tra khảo và giam cầm.

Lời kết

Năm 1965, Vũ Minh Nghĩa mới chỉ là một cô gái rất trẻ.

Nhưng cô gái ấy đã ngồi trên một chiếc xe mang dáng vẻ của một đoàn đón dâu, tiến thẳng vào Sài Gòn.

Bên ngoài là những lễ vật cưới hỏi.

Bên trong là vũ khí và thuốc nổ.

Đoàn xe đi qua thành phố như bao đoàn xe khác.

Cho đến khi nó dừng lại trước một mục tiêu mà đối phương tin rằng được bảo vệ an toàn.

Lúc ấy, cô dâu biến thành chiến sĩ biệt động.

Trận đánh không hoàn toàn đạt mục tiêu đề ra, bởi Nguyễn Ngọc Loan không có mặt.

Nhưng Chín Nghĩa đã sống sót sau trận đánh, tiếp tục hoạt động và ba năm sau lại xuất hiện trong một trận đánh nổi tiếng hơn nhiều – tấn công Dinh Độc Lập trong Tết Mậu Thân 1968.

Sau chiến tranh, bà trở thành một nhân chứng sống của Biệt động Sài Gòn.

Câu chuyện của bà cho thấy một điều rất đặc biệt:

Trong chiến tranh đô thị, người lính đôi khi phải chiến đấu bằng chính khả năng khiến mình trông giống một người hoàn toàn không phải chiến sĩ.

Một cô gái.

Một đoàn cưới.

Một chiếc xe.

Và phía sau tất cả là một nhiệm vụ có thể phải đánh đổi bằng mạng sống.

Ngày nay, Sài Gòn đã trở thành một thành phố hoàn toàn khác.

Những con đường năm xưa vẫn còn đó, nhưng tiếng súng đã biến mất.

Và người phụ nữ từng bước qua những con đường ấy với thân phận một “cô dâu” giờ đây chỉ còn là một nhân chứng của một thời mà mỗi chuyến xe vào thành phố đều có thể là một chuyến đi không biết ngày trở về.