VŨ PHẠM HÀM – DẤU ẤN CỦA MỘT BẬC KHOA BẢNG TÀI DANH
VŨ PHẠM HÀM – DẤU ẤN CỦA MỘT BẬC KHOA BẢNG TÀI DANH
Vũ Phạm Hàm là một nhà khoa bảng nổi bật của triều Nguyễn, được biết đến với danh hiệu Tam nguyên và là vị Thám hoa cuối cùng của triều đại này. Cuộc đời ông gắn liền với con đường học vấn, quan trường và hoạt động văn chương, để lại nhiều dấu ấn trong lịch sử giáo dục và văn hóa cuối thế kỷ XIX.
Vũ Phạm Hàm sinh năm 1864 tại Đôn Thư, Thanh Oai, Hà Nội. Từ nhỏ, ông đã được quan Đốc học Vũ Nhự nhận làm con nuôi và trực tiếp dạy dỗ. Nhờ tư chất thông minh cùng quá trình học tập nghiêm túc, năm 1884 ông tham dự khoa thi Hương và đỗ Giải nguyên.
Đến năm 1890, tài năng khoa cử của Vũ Phạm Hàm tiếp tục được khẳng định khi ông đỗ Hội nguyên trong kỳ thi Hội và sau đó đạt Đệ tam danh Đệ nhất giáp Tiến sĩ cập đệ, tức Thám hoa, trong kỳ thi Đình. Như vậy, ông đứng đầu cả ba kỳ thi Hương, Hội và Đình, trở thành một trong những nhân vật hiếm hoi đạt danh hiệu Tam nguyên.
Sau khi đỗ Thám hoa, ông được giao nhiều chức vụ như Đốc học Hà Nội, Án sát Hải Phòng, Án sát Hưng Hóa, Án sát Hải Dương. Trong thời gian làm quan, ông vẫn dành nhiều tâm huyết cho giáo dục và văn chương.
Điều đáng chú ý ở Vũ Phạm Hàm là dù đạt địa vị cao trên con đường khoa bảng, ông lại không quá coi trọng công danh. Những tâm tư ấy được thể hiện qua các sáng tác thơ phú, trong đó có mong muốn trở về quê sống cuộc đời thanh nhàn.
