Vũ Phi Trừ - Người thuyền trưởng không rời tàu
Nguyễn Thị Anh Thư
Vũ Phi Trừ sinh năm 1955 tại Quảng Khê, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Là một người lính Hải quân, cuộc đời ông gắn với biển và những con tàu làm nhiệm vụ vận tải, bảo vệ chủ quyền. Năm 1988, khi tình hình tại quần đảo Trường Sa trở nên căng thẳng, ông được giao nhiệm vụ chỉ huy tàu HQ-604 ra khu vực Gạc Ma để vận chuyển vật liệu, đưa lực lượng công binh ra xây dựng công trình và góp phần khẳng định, bảo vệ chủ quyền của Việt Nam.
Đêm 11/3/1988, tàu HQ-604 rời Cam Ranh hướng về Trường Sa. Trên tàu có lực lượng công binh và chiến sĩ Hải quân. Nhiệm vụ của họ tưởng như là một chuyến công tác xây dựng bình thường, nhưng thực tế những người lính hiểu rằng vùng biển phía trước đang có những diễn biến rất phức tạp.
Rạng sáng 14/3, các chiến sĩ Việt Nam đưa vật liệu lên bãi Gạc Ma và cắm lá cờ Tổ quốc. Lực lượng đối phương tiến đến, tìm cách chiếm bãi và giật cờ. Những người lính Việt Nam đứng thành vòng tròn quanh lá cờ, quyết tâm bảo vệ biểu tượng chủ quyền. Trên tàu HQ-604, Vũ Phi Trừ chỉ huy bộ đội sẵn sàng chiến đấu.
Sau khi nổ súng, tàu HQ-604 bị hỏa lực đối phương đánh trúng. Con tàu bị hư hỏng nặng và dần chìm xuống biển. Trong tình thế hiểm nghèo, người thuyền trưởng vẫn ở lại cùng con tàu và đồng đội.
Vũ Phi Trừ đã hy sinh ngày 14/3/1988. Ông mới khoảng 33 tuổi.
Sự hy sinh của Vũ Phi Trừ gắn liền với số phận của tàu HQ-604. Ông đã không trở về đất liền, để lại người vợ trẻ và hai người con nhỏ. Con trai lớn khi ấy mới khoảng ba tuổi, người con thứ mới khoảng một tuổi. Sau này, câu chuyện về gia đình ông trở thành một phần ký ức đau đáu về những người lính đã nằm lại giữa biển khơi.
Vũ Phi Trừ được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi ông được ghi nhớ cùng 63 cán bộ, chiến sĩ Hải quân Việt Nam đã hy sinh trong trận chiến ngày 14/3/1988.
Điều làm câu chuyện về Vũ Phi Trừ trở nên xúc động là phía sau người thuyền trưởng dũng cảm ấy vẫn là một người chồng, một người cha. Ông cũng có một gia đình để trở về, có những đứa con còn quá nhỏ để hiểu rằng chuyến đi của cha lần này sẽ là chuyến đi cuối cùng. Nhưng ông đã không trở về. Con tàu HQ-604 nằm lại giữa biển. Người thuyền trưởng cũng nằm lại với biển.
Nhiều năm sau, khi đất nước đã hòa bình và cuộc sống ngày càng đổi thay, gia đình những người lính Gạc Ma vẫn tiếp tục sống với ký ức về người thân đã mất. Những đứa trẻ năm xưa lớn lên, mang theo câu chuyện về cha mình.
Vũ Phi Trừ ra đi khi mới 33 tuổi. Nhưng hình ảnh người thuyền trưởng cùng con tàu HQ-604 đã trở thành một phần của ký ức về những người lính Hải quân Việt Nam đã hy sinh khi làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Có những người lính được trở về từ biển. Có những người mãi mãi không trở về. Nhưng với những người đã nằm lại, biển cả trở thành nơi lưu giữ tuổi trẻ, lòng dũng cảm và lời thề bảo vệ Tổ quốc của họ.



