Vũ Phi Trừ – Người thuyền trưởng trên tuyến lửa Gạc Ma

Vũ Phi Trừ là thuyền trưởng tàu HQ-604 của Hải quân Nhân dân Việt Nam, gắn liền với sự kiện ngày 14/3/1988 tại khu vực đá Gạc Ma thuộc Trường Sa.

Trong bối cảnh lực lượng Hải quân Việt Nam triển khai nhiệm vụ bảo vệ và đóng giữ các điểm đảo, bãi đá tại Trường Sa, các tàu vận tải và công binh thường xuyên phải cơ động ra khu vực xa đất liền để xây dựng công trình, cắm mốc và duy trì hiện diện chủ quyền. Đây là giai đoạn căng thẳng, khi các hoạt động trên biển diễn ra trong điều kiện vừa phức tạp về địa hình, vừa nhạy cảm về an ninh.

Theo các tư liệu lịch sử được công bố, trong sự kiện Gạc Ma ngày 14/3/1988, tàu HQ-604 do Vũ Phi Trừ chỉ huy đã có mặt tại khu vực đá Gạc Ma để thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ lực lượng công binh đang làm nhiệm vụ trên bãi đá. Khi tình huống trên thực địa trở nên căng thẳng, lực lượng trên tàu và trên bãi đá đã rơi vào tình trạng đối đầu trực tiếp.

Vũ Phi Trừ được ghi nhận là người chỉ huy trên tàu HQ-604 trong thời điểm diễn biến phức tạp, cố gắng duy trì đội hình, phối hợp với lực lượng công binh và các tàu khác nhằm giữ vững vị trí đóng giữ tại khu vực. Trong điều kiện bị hỏa lực tấn công mạnh, tàu HQ-604 đã bị hư hỏng nặng và sau đó bị chìm, cùng với sự hy sinh của nhiều cán bộ, chiến sĩ.

Các chi tiết như “điều khiển tàu áp sát đảo” hay “chỉ huy bắn trả bằng súng bộ binh” thường xuất hiện trong các hồi ký, phim tài liệu và cách kể mang tính tái hiện sự kiện, nhằm khắc họa tính chất khốc liệt của tình huống tại hiện trường. Tuy nhiên, các mô tả cụ thể về từng hành động chiến thuật trong khoảnh khắc cuối thường không được ghi lại đầy đủ và thống nhất trong mọi nguồn sử liệu.

Điều được lịch sử ghi nhận rõ ràng là sự kiện Gạc Ma năm 1988, nơi nhiều cán bộ, chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam đã hy sinh trong quá trình làm nhiệm vụ bảo vệ và khẳng định hiện diện tại các điểm đóng giữ trên quần đảo Trường Sa.

Ngày nay, Vũ Phi Trừ được nhắc đến như một trong những thuyền trưởng gắn liền với ký ức Gạc Ma – biểu tượng của lực lượng hải quân Việt Nam trong giai đoạn thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo ở những khu vực xa bờ đầy thử thách.