Vũ Tất Thắng – Hành trình trở về và cống hiến cho quê hương
Vũ Tất Thắng là một trí thức Việt Nam có hành trình cuộc đời đặc biệt. Năm 1961, khi mới 20 tuổi, ông là một trong năm thanh niên Việt Nam nhận học bổng sang Nhật Bản du học. Những năm tháng sống xa quê hương đưa ông trải qua nhiều biến cố, từng bị cắt hộ chiếu và rơi vào tình trạng “không quốc tịch”. Sau 27 năm xa quê, ông trở về Việt Nam và dành nhiều tâm huyết cho sự phát triển kinh tế của đất nước.
Chàng thanh niên Việt Nam sang Nhật du học
Năm 1961, Vũ Tất Thắng lên đường sang Tokyo học tập theo chương trình học bổng dành cho thanh niên Việt Nam. Khi ấy, ông mới 20 tuổi, mang theo nhiệt huyết của tuổi trẻ và tình cảm sâu sắc đối với quê hương.
Trong những năm 1965–1967, khi chiến tranh tại Việt Nam diễn ra ác liệt, ông thường xuyên theo dõi tin tức từ quê nhà. Hình ảnh những làng quê bị bom đạn tàn phá khiến ông day dứt và thôi thúc ông lên tiếng phản đối chiến tranh.
Cùng những du học sinh Việt Nam tại Nhật Bản, Vũ Tất Thắng tham gia thành lập Beheiren – Liên hiệp Nhật Bản vì hòa bình cho Việt Nam. Với vốn tiếng Nhật tốt, ông nhiều lần đứng lên đọc các thông điệp phản đối chiến tranh trong những cuộc biểu tình tại Nhật Bản.
27 năm trong tình trạng “không quốc tịch”
Những hoạt động phản đối chiến tranh khiến Vũ Tất Thắng bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa đưa vào “danh sách đen”. Hộ chiếu của ông bị cắt và phía Việt Nam Cộng hòa yêu cầu Chính phủ Nhật Bản trục xuất ông về nước.
Tuy nhiên, bạn bè Nhật Bản đã đứng ra ủng hộ ông. Khoảng 200.000 chữ ký được thu thập từ những người ủng hộ Vũ Tất Thắng trên toàn nước Nhật. Nhờ sự đấu tranh này, Chính phủ Nhật Bản cho phép ông tiếp tục học tập tại Nhật Bản trong tình trạng “không quốc tịch”.
Sau khi Việt Nam thống nhất, Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản cấp lại quốc tịch cho ông. Tuy nhiên, do lúc đó đã lập gia đình và có công việc ổn định tại Nhật Bản, ông xin nhập quốc tịch Nhật để thuận tiện cho cuộc sống và công việc.
Trở thành tiến sĩ và làm việc tại nhiều quốc gia
Vũ Tất Thắng sau đó đạt học vị Tiến sĩ Kinh tế tại Nhật Bản. Trong những năm 1980, ông rời Nhật Bản sang châu Âu làm đại diện cho hãng Isuzu.
Năm 1988, sau 27 năm xa quê, ông lần đầu trở lại Việt Nam bằng hộ chiếu Nhật Bản. Chuyến trở về đã đem lại cuộc hội ngộ đầy xúc động với gia đình, đặc biệt là người mẹ của ông sau gần ba thập kỷ xa cách. Từ đó, ông thường xuyên trở về thăm quê hương.
Trở về Việt Nam trong thời kỳ Đổi mới
Theo dõi những thay đổi của Việt Nam sau công cuộc Đổi mới, Vũ Tất Thắng nhận thấy đất nước đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển. Ông đặc biệt ấn tượng với sự chuyển biến của nền kinh tế và quyết định trở về đóng góp cho quê hương.
Tháng 7/1992, sau khi hoàn thành nhiệm kỳ đại diện tại châu Âu, ông trở lại Tokyo và trao đổi với lãnh đạo Isuzu về việc chuyển sang Itochu, một tập đoàn có chung vốn với Isuzu, để trở thành đại diện của Itochu tại Hà Nội.
Tại Việt Nam, ông tham gia thúc đẩy nhiều dự án hợp tác kinh tế Việt Nam – Nhật Bản và góp phần thành lập nhiều công ty liên doanh như Inax, Vinakyoei, Kao và Isuzu Việt Nam. Ông cũng trở thành Phó Tổng Giám đốc Isuzu Việt Nam.
Gia đình cùng trở về xây dựng quê hương
Không chỉ bản thân trở về Việt Nam, Vũ Tất Thắng còn khuyến khích các con trở về lập nghiệp. Từ năm 1998, các con ông lần lượt rời công việc tại Nhật Bản để về Việt Nam tìm kiếm cơ hội phát triển.
Câu chuyện của gia đình Vũ Tất Thắng trở thành một ví dụ về sự gắn bó của người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương. Từ một người từng có thời gian không quốc tịch, trải qua 27 năm xa đất nước, ông cuối cùng đã lựa chọn trở về và đóng góp những kinh nghiệm tích lũy được trong nhiều năm sống, học tập và làm việc ở nước ngoài.
Một hành trình trở về đầy ý nghĩa
Cuộc đời Vũ Tất Thắng là hành trình đi qua nhiều vùng đất và nhiều biến cố: từ một thanh niên Việt Nam sang Nhật du học, một người từng sống trong tình trạng “không quốc tịch”, đến một tiến sĩ kinh tế và doanh nhân tham gia thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản.
Điều nổi bật trong câu chuyện của ông không chỉ nằm ở những thành công trong học tập và sự nghiệp, mà còn ở tình cảm dành cho quê hương. Sau nhiều năm xa cách, ông đã trở về đúng vào thời điểm Việt Nam bước vào giai đoạn đổi mới và dành những kinh nghiệm của mình để góp phần xây dựng đất nước.
Câu chuyện của Vũ Tất Thắng vì thế không chỉ là câu chuyện về một Việt kiều hồi hương thành công, mà còn là câu chuyện về một người Việt dù đi xa vẫn luôn hướng về quê hương và tìm cách đóng góp cho đất nước.
