VỤ THẢM SÁT KHÁNH GIANG - TRƯỜNG LỆ

VỤ THẢM SÁT KHÁNH GIANG - TRƯỜNG LỆ

Diễn biến vụ thảm sát Khánh Giang - Trường Lệ

Bà Phạm Thị Tây kể: “Ngày 16/4, lính Mỹ điên cuồng đốt hết nhà cửa, giết tất cả gia súc, gia cầm của đồng bào ở Trường Khánh. Ngày 17/4, lính Mỹ dùng cối bắn chết bà Trần Thị Kiểm làm bị thương em Thân. 7 giờ sáng ngày 18/4, địch tiến vào xóm Trường Lệ, sau khi lùng sục, chúng đã áp giải người dân tập trung tại bãi đất trống cạnh gò Đập Đá, đồng thời chúng đốt hết tất cả nhà cửa còn sót lại, sau đó chúng rút về gò Một. Thấy lính Mỹ rút đi bà con tản về 3 căn hầm lớn ở gò Đập Đá, nhà ông Xu và mé vườn ông Thủy. Đến 10 giờ 30 phút, địch bất ngờ quay trở lại và xả những tràng đại liên vào những người dân đang ăn cơm trưa trên miệng hầm và dưới tán tre xanh tại gò Đập Đá, những người dân vô tội lần lược gục ngã xuống, mặt úp vào xoong nồi đang ăn, có nhiều đứa trẻ miệng đang ngậm rau, tay cầm nắm cơm chưa kịp đưa vào miệng; sau khi tàn sát bằng súng đại liên, chúng dùng lựu đạn ném vào đống xác chết để tiêu diệt những người bị thương hoặc sống sót. Tại gó Đập Đá, lính Mỹ đã thảm sát 29 người (10 phụ nữ và 19 trẻ em, có 1 phụ nữ đang mang thai sắp sinh). Có 04 người may mắn sống sót nhờ ẩn nấp sâu trong hầm (Phạm Thị Tây, Phạm Thị Niên, Phạm Thị Têu và Phạm Thị Láy) sau đó chạy vào rừng và được du kích cứu sống”.

Qua nghiên cứu tài liệu vụ thảm sát:

Sau khi tàn sát ở gò Đập Đá, lính Mỹ tiến vào căn hầm tập thể ở vườn ông Xu và ông Thủy. Tại vườn ông Xu, lúc này đồng bào đang ẩn nấp dưới hầm, bị lính Mỹ ép buộc tập trung ra trước sân nhà, dùng tiểu liên bắn chết từng người, sau đó chúng lôi xác chất thành đống ở phía Tây nhà ông Xu và dùng xăng tưới lên đốt nhằm phi tang tội ác, tại đây lính Mỹ đã thảm sát 15 người (6 phụ nữ và 9 trẻ em). Tại căn hầm mé vườn ông Thủy, lính Mỹ ép buộc tất cả những người đang ẩn nấp dưới hầm ra tập trung tại khoảng đất trống bên vệ đường đi liên xã, chúng dùng súng bắn xả vào phụ nữ và trẻ em, hàng loạt người dân ngã xuống chồng chất lên nhau, máu đổ lênh láng. Khi không còn thấy người dân cử động, lính Mỹ dùng rơm, xăng đốt cháy, ném lựu đạn vào đống xác. Tổng số người bị chúng giết hại tại đây là 19 nười (6 phụ nữ và 13 trẻ em). Có 05 người may mắn sống sót là: Trần Thị Đa, Trần Thị Tình, Trịnh Thị Hội, Nguyễn Sang, Trịnh Bé.

Sau khi thực hiện xong cuộc thảm sát tại Trường Khánh, lính Mỹ rút quân về căn cứ cầu Sập (Ba Tơ). Từ địa điểm này, trong đêm 18/4/1969, chúng gọi máy bay thả bom xăng và phi pháo từ Đức Phổ, quận lỵ Nghĩa Hành bắn vào Trường Khánh nhằm hủy diệt và phi tan tội ác mà chúng đã gây ra. Trong khoảng thời gian từ ngày 19 - 25/4/1969, lính Mỹ từ căn cứ Cầu Sập (Ba Tơ) liên tục ra vào thôn Trường Khánh để kiểm soát, đến ngày 26/4, lính Mỹ rút đi, du kích về làng để chôn cất nạn nhân bị lính Mỹ giết hại.

Vụ thảm sát Khánh Giang - Trường Lệ là một trong những vụ thảm sát điển hình do giặc Mỹ gây ra cho đồng bào ta vô cùng đau thương, thảm khốc, dã man tàn bạo, với 63 người dân vô tội bị giết hại tức tưởi, xác bị đốt và phơi 7 ngày đêm, 10 người may mắn sống sót, hiện nay đang mang trên mình những vết thương tật khủng khiếp về thể xác lẫn tinh thần. Những người dân nơi đây đều mang trong mình nỗi đau khôn cùng khi mất những người thân, có gia đình bị lính Mỹ giết không còn một người.

Vụ thảm sát Khánh Giang - Trường Lệ có giá trị lịch sử vô cùng to lớn, là bằng chứng hùng hồn tố cáo tội ác hết sức dã man của giặc Mỹ xâm lược, chúng đã giết hại những người dân vô tội - đó là những phụ nữ và trẻ em trong tay không có vũ khí tự vệ, còn man rợ hơn khi chúng phi tang tội ác do chúng gây ra bằng cách chất rơm, tưới xăng, ném lựu đạn, gọi máy bay ném bom, bắn pháo vào vùng Trường Khánh để đốt cháy tiêu hủy xác chết nhằm xóa dấu vết về tội ác mà chúng gây ra.

Để ghi dấu sự kiện đau thương của nhân dân Trường Khánh nói riêng và của đồng bào cả nước nói chung, năm 1993 Bộ Văn hóa - Thông tin (nay Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng sự kiện vụ thảm sát Khánh Giang - Trường Lệ là di tích cấp Quốc gia tại Quyết định số 43 – VH/QĐ, ngày 07/01/1993. Đồng thời chính quyền huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi đã quy hoạch với diện tích 5.962,8m2 và đã xây dựng khu tưởng niệm những nạn nhân trong vụ thảm sát với các hạng mục: Tượng đài, bia tưởng niệm, các ngôi mộ, tường rào, cổng ngõ, đường nội bộ, cây xanh, vườn hoa… Đảng và nhà nước có nhiều chính sách để chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho những người sống sót và thân nhân của những nạn nhân trong vụ thảm sát, góp phần xoa dịu nỗi đau thương, mất mát mà đồng bào Khánh Giang phải gánh chịu trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc thống nhất đất nước.