Vũ Trọng Phụng (1912–1939) – "Ông vua phóng sự đất Bắc Kỳ

Vũ Trọng Phụng (1912–1939) là một trong những nhà văn, nhà báo xuất sắc nhất của nền văn học và báo chí Việt Nam trước Cách mạng Tháng Tám. Ông sinh tại Mỹ Hào, Hưng Yên nhưng lớn lên và sinh sống ở Hà Nội. Mồ côi cha từ nhỏ, hoàn cảnh gia đình khó khăn khiến ông phải nghỉ học từ năm 14 tuổi để đi làm kiếm sống. Sau thời gian làm nhiều nghề, ông chuyển sang viết báo, viết văn chuyên nghiệp và nhanh chóng khẳng định tài năng đặc biệt của mình.

Được mệnh danh là "Ông vua phóng sự đất Bắc Kỳ", Vũ Trọng Phụng là người đưa thể loại phóng sự điều tra phát triển lên tầm nghệ thuật. Với lối viết hiện thực sắc sảo, táo bạo và giàu tính chiến đấu, ông đã phản ánh chân thực những mặt tối của xã hội Việt Nam dưới chế độ thực dân nửa phong kiến. Các tác phẩm nổi tiếng như Kỹ nghệ lấy Tây, Cạm bẫy người, Lục xì, Giông tố, Số đỏ, Vỡ đê và Làm đĩ đã phơi bày sự giả dối, lố bịch, bất công và tha hóa của xã hội đương thời.

Đặc biệt, tiểu thuyết Số đỏ được xem là kiệt tác của văn học hiện thực Việt Nam. Bằng giọng văn trào phúng, châm biếm sâu cay, tác phẩm đã khắc họa sinh động bộ mặt của tầng lớp tư sản thành thị và lối sống sính Tây, đồng thời thể hiện tài năng bậc thầy của Vũ Trọng Phụng trong nghệ thuật xây dựng nhân vật và phản ánh hiện thực.

Trong hoạt động báo chí, Vũ Trọng Phụng luôn đề cao sự thật và tinh thần dấn thân. Ông quan niệm viết văn, viết báo phải đi thẳng vào hiện thực, không né tránh những vấn đề gai góc của xã hội. Những bài phóng sự của ông vừa mang giá trị thông tin, vừa giàu tính nghệ thuật, kết hợp nhuần nhuyễn giữa điều tra, tự sự và châm biếm, tạo nên phong cách riêng không thể trộn lẫn.

Do mắc bệnh lao phổi và hoàn cảnh kinh tế quá khó khăn, Vũ Trọng Phụng qua đời ngày 13/10/1939 tại Hà Nội khi mới 27 tuổi. Dù cuộc đời ngắn ngủi, ông đã để lại một di sản văn học và báo chí đồ sộ, có giá trị lâu bền. Những tác phẩm của ông không chỉ phản ánh chân thực xã hội đương thời mà còn góp phần đặt nền móng cho thể loại phóng sự điều tra hiện đại ở Việt Nam, khẳng định vị trí của ông là một trong những nhà văn, nhà báo lớn của dân tộc.